Этилхлорид: қасиеттері, қолданылуы және қауіпсіздік шаралары

Кіріспе

Химиялық қосылыс, көбінесе этил хлориді деп танылады. Хлороэтан, көбінесе этил хлориді деп аталады, CH3CH2Cl химиялық формуласы бар химиялық қосылыс, бұрын тетраэтилқорғасын, жанармайға қосылатын затты өндіруде кеңінен қолданылды. Бұл түссіз, жанғыш газ немесе салқындатылған сұйықтық, иісі аздаған тәттілікпен сезіледі. C2H4 + HCl → C2H5Cl

Бұрын хлороэтан этанол мен тұз қышқылынан, этан мен хлордан немесе этанол мен фосфор трихлоридінен де өндірілген, бірақ қазір бұл әдістер тиімді емес. Кейбір хлороэтан поливинилхлорид өндірісінің қосалқы өнімі ретінде түзіледі.

Қолданылуы

Хлороэтан – арзан этилдендіруші зат. Ол алюминий металлымен реакцияға түсіп, полимерлер мен басқа да пайдалы органоалюминий қосылыстарының прекурсоры – этилалюминий сесквихлоридін береді. Хлороэтан целлюлозаны этилцеллюлозаға айналдырады, ол бояулар, косметика және осы сияқты өнімдерде қоюландырғыш және байланыстырғыш ретінде қолданылады. Басқа хлорланған көмірсутектер сияқты, хлороэтан да салқындатқыш, аэрозольдік спрейдің итергіш газы, анестетик және көбікті қаптама үшін көбіктіргіш ретінде пайдаланылған. Бір кезде ол алюминий хлориді катализделген процесте стирол мономерынің алғысы – этилбензол өндірісінде промоторлық химиялық зат ретінде қолданылды. Бірақ қазіргі уақытта ол мұндай ешқандай мақсатта кеңінен қолданылмайды.

Ескірген қолданыстар

1922 жылдан бастап 20 ғасырдың көп бөлігінде хлороэтанның басты қолданысы – бензинге тетраэтилқорғасын (TEL) соққыға қарсы қоспасын жасау болды. Көптеген дамыған елдерде ТЭЛ қолданудан алынып тасталды немесе алынып тасталуда, нәтижесінде хлороэтанға деген сұраныс күрт азайды. (ағыл. парфюмерияны шашырату құралы немесе сепкіш).

Қауіпсіздік

Булар тез тұтанады және есірткілік әсер етеді, сондықтан сақ болу қажет. Монохлороэтан хлороэтанның ең аз улысы болып табылады. Басқа хлорлы көмірсутектер сияқты, ол орталық жүйке жүйесін басаңдатады, бірақ көптеген ұқсас қосылыстарға қарағанда әлсіз әсер етеді. Ауада 1%-дан аз концентрациядағы буды тыныс алған адамдарда көбінесе ешқандай белгі байқалмайды. 3-5% концентрацияда зардап шегушілер алкогольдік мас күйге ұқсас белгілерді көрсетеді. Будың 15%-дан жоғары концентрациясы көбінесе өлімге алып келеді; көптеген қолдағы контейнерлерде сыртқы ауада табиғи түрде таралатын 30% көлемді концентрленген бу бар. Егер концентрация 6-8% болса, адамдар тынысы таяз, есінен танып, жүрек соғуы баяулайды. Оларды физикалық әрекет немесе қатты дыбыспен оятуға болады. Осы кезде, әсер ету аймағынан шығарып, есін жиюға көмектесу керек. 4 сағат немесе одан да көп уақыт бойы әсер етудің ұзақ мерзімді салдары алкогольдік маскүнемдікке ұқсас қосымша әсерлерге алып келеді: сусыздану, бас айналу, көру қабілетінің нашарлауы және бір сағат немесе одан да көп уақытқа созылатын уақытша есінен тану. Газға ұзақ уақыт қабылданбаса, адам тез арада қалпына келеді. Бұл үшін көп су ішуге, витаминдер мен қант қабылдауға болады. Улы әсер 9-12% концентрациядан басталады, жүрек соғуы одан да баяулайды, зардап шегуші тынысы таяз алады немесе тоқтатылады, сыртқы тітіркендіргіштерге жауап бермейді және еріксіз дем алу, ішек қышымасы немесе құсу басталуы мүмкін, егер зардап шегуші жанына бұрылмаса, аспирацияға алып келуі мүмкін. Бұл жедел медициналық жағдай және дереу әрекет етуді талап етеді. Жәбірленушіні таза ауаға шығарып, өкпеден уытты газдарды шығару үшін күштеп тыныс алу жасау керек. Егер зардап шегуші тез сауығып кетсе, ауруханаға жатқызу қажет болмауы мүмкін, бірақ органдарға зақым келмегенін анықтау үшін медициналық тексеруден өту қажет. 12%-дан жоғары концентрацияда жүрек, өкпе және бүйрек жұмысы бұзылады. Өлімге алып келетін бүйрек, өкпе және жүрек жеткіліксіздігін болдырмау үшін дереу жан сақтау шаралары және медициналық көмек қажет болуы мүмкін. Әнші Дариус Кэмпбелл Денеш "хлороэтанның улы әсерінен" және тұншығудан қайтыс болды. Жануарларда этил хлоридінің созылмалы әсеріне қатысты зерттеулер әртүрлі нәтижелер көрсетті, ал адамдарға қатысты ұзақ мерзімді әсерлері туралы деректер жоқ. Хлороэтан адам үшін канцерогенді деп жіктелмегенімен, ол медицинада жергілікті анестетик ретінде қолданылады.

The vapor is flammable and narcotic, which requires care. Monochloroethane is the least toxic of the chloroethanes. Like other chlorinated hydrocarbons, it is a central nervous system depressant, albeit a less potent one than many similar compounds. People breathing its vapors at less than 1% concentration in air usually experience no symptoms. At concentrations of 3% to 5%, victims usually exhibit symptoms similar to those of alcohol intoxication. Breathing its vapors at >15% concentration is often fatal; most commercially available handheld containers contain 30% per volume of concentrated vapors that naturally disperse in the outside air. If exposed to concentrations higher than 6% to 8% victims often exhibit shallow breathing, loss of consciousnesses, and depressed heart rate. They can be roused with physical contact or loud noise. At this point removal from the area of exposure is advised to restore consciousness. The long term effects of exposure over a period of 4 or more hours will cause side effects similar to alcoholic hang over with dehydration, dizziness, loss of clear vision and temporary loss of consciousness, which can last an hour or more. If no longer exposed to the gas, a victim will return to normal health quickly. This can be helped with intake of extra fluids, vitamins, and sugars. Toxic over exposure starts at 9% to 12% concentrations, the heart rate drops further, the victim may have more shallow breathing or stop all together, they do not respond to any outside stimulation and may begin to involuntarily gasp, belch or vomit, which can lead to aspiration if the victim is not turned on their side. This constitutes a medical emergency and requires prompt action. It is advised to move the victim to clear air and administer forced breathing for them to purge the lungs of the toxic fumes. If the victim recovers quickly enough, hospitalization may not be required, but will require a medical examination to ensure that no organ damage has occurred. At >12% concentration, the victim's heart, lungs and kidneys begin to fail. Immediate CPR followed by medical support measures may be required to prevent fatal kidney, lung and heart failure. Singer Darius Campbell Danesh died of "toxic effects of chloroethane" as well as suffocation. Studies on the effects of chronic ethyl chloride exposure in animals have given inconsistent results, and no data exists for its long term effects on humans. While chloroethane is not classified as carcinogenic to humans specifically, It is still used in medicine as a local anesthetic.