Кіріспе
Аудио форматтарының тізімі
Аудио формат – дыбысты жазу және көшіру құралы. Бұл термин физикалық жазу орталарына да, аудио мазмұнының жазу форматтарына да қолданылады. Компьютер ғылымында көбінесе аудио файл форматтарымен шектеледі, бірақ оның кең мағынасы әдетте деректерді сақтау үшін қолданылатын физикалық әдіске қатысты. Осы тізімде аналогтықпен салыстырғанда цифрлықты қолдану туралы ескерту: мұндағы цифрлықтың бастапқы форматтар үшін берілген анықтамасы – өзгермелі шамалардың орнына дискретті мәндерді пайдалану арқылы бейнеленуі. Мысалы, фортепианоның ролигі – дискретті мәндері (әр клавишаға арналған тесік) болғандықтан цифрлық, ал фонограф жазбасы – ауытқитын жолға ие болғандықтан аналогтық. Музыка түрлі аудио форматтарда жазылып, таратылады, олардың кейбіреулерінде қосымша ақпарат сақталады.
An audio format is a medium for sound recording and reproduction. The term is applied to both the physical recording media and the recording formats of the audio content—in computer science it is often limited to the audio file format, but its wider use usually refers to the physical method used to store the data. Note on the use of analog compared to digital in this list; the definition of digital used here for early formats is that which is represented using discrete values rather than fluctuating variables. A piano roll is digital as it has discrete values, that being a hole for each key, unlike a phonograph record which is analog with a fluctuating groove. Music is recorded and distributed using a variety of audio formats, some of which store additional information.
Аудио форматының дамуының уақыт сызығы
Жыл Физикалық медиа форматтары Жазу форматтары 1805 PanharmoniconDigital, автоматтандырылған дыбыс шығару машинасы. 1817 ApolloniconDigital, автоматты дыбыс шығару машинасы. 1851 Фортепиано цилиндріDigital, айналмалы цилиндрлер арқылы автоматты түрде ойнатылады. 1877 Фольгалық фонографAnalog; дыбыс толқыны фольгаға түсіріледі. 1883 Фортепиано рулоныDigital (вакууммен жұмыс істейтін фортепиано) 1886 Музыкалық қорап дискісіDigital (вакууммен жұмыс істейтін музыкалық қорап) 1880-жылдардың соңы Brown Wax Cylinderanalog; тік ойық, тік стилус қозғалысы. Organ CobMechanical digital (вакууммен жұмыс істейтін орган) Ediphone, DictaphoneAnalog, Edison өнімдерінің басқа желілерінде қолданылған Ediphone және келесі восковой цилиндрлер 1929 жылға дейін, Edison Manufacturing Company жабылғанға дейін сатыла берді. 1894 Pathé цилиндріMechanical analog; тік ойықтар, тік стилус қозғалысы 1897 7 дюймдік 78 айналымды пластинка (Emile Berliner патенты)Mechanical analog; көлденең ойық, көлденең стилус қозғалысы, қатты резеңкеден жасалған 1898 Сымды жазуAnalog; магниттелу; тұрақты ток (DC) смещениесі 1901 10 дюймдік 78 айналымды пластинкаMechanical analog; көлденең ойық, көлденең стилус қозғалысы, шыбықтан жасалған 1902 Edison Gold Moulded RecordMechanical analog; тік ойық, көлденең стилус қозғалысы, қатты қара воскадан жасалған, 160 айналым стандарты, 100 жіп дюймге 1903 12 дюймдік 78 айналымды пластинкаMechanical analog; көлденең ойықтар, көлденең стилус қозғалысы Phonograph PostcardMechanical analog; көлденең ойық, көлденең стилус қозғалысы 1905 Ортадан басталатын фонограф пластинкасыMechanical analog; көлденең ойық, көлденең стилус қозғалысы, пластинканың ортасынан басталады Pathé DiscMechanical analog; тік ойық, тік стилус қозғалысы 1907 Indestructible RecordMechanical analog; тік ойық, тік стилус қозғалысы, қара целлулоидтан, картоннан және ішкі металл шеңберлерден жасалған 1908 Amberol Cylinder RecordMechanical analog; тік ойық, тік стилус қозғалысы, қатты қара воскадан жасалған, 160 айналым стандарты, 200 жіп дюймге 1912 Diamond DiscMechanical analog; тік ойық, тік стилус қозғалысы, бакелиттен немесе фарфордан жасалған Blue Amberol cylinder recordMechanical analog; тік ойық, тік стилус қозғалысы, көк целлулоидтан, гипстен жасалған, 160 айналым стандарты, 200 жіп дюймге 1924 Электрлік кескіш пластинка Mechanical analog; күшейтілген микрофон сигналынан электрмен кесілген, көлденең ойық, көлденең стилус қозғалысы, 7", 10", 12" дискілер, көбінесе 78 айналым 1930 Filmophone икемді пластинкасы Mechanical analog; көлденең ойық, көлденең стилус қозғалысы, түрлі түсті целлюлозадан жасалған, 78 айналым Durium Record немесе Hit of the Week RecordsMechanical analog; көлденең ойық, қоңыр шайырмен жабылған қағаздан жасалған 1930-жылдар Reel to reel, магниттік таспаAnalog; магниттелу; айныма ток (AC) смещениесі сызықтылықты/сапаны күрт арттырады, таспа жылдамдығы 30 ips, кейінірек 15 ips және басқа жетілдірілген жылдамдықтар: 7 1/2 ips, 3 3/4 ips, 1 7/8 ips Electrical transcriptions Mechanical analog; күшейтілген микрофон сигналынан электрмен кесілген, жоғары сапалы дыбыс, көлденең немесе тік ойық, көлденең немесе тік стилус қозғалысы, көбінесе 16" дискілер 33 1/3 айналым 1942 SoundScriber Mechanical Analog; тік ойық, 4–6 дюймдік дискілер, дыбысты жұмсақ винил дискілерге ойықтарды басып жазу арқылы жазды 1947 Dictabelt (Memobelt)Analog, 3.5" ені бар жұқа пластикалық белдеу, цилиндрге орналастырылып, танк трегі сияқты айналдырылды, 1947 жылы Dictaphone компаниясымен әзірленген 1948 Винилдік LP пластинкасы (Columbia)Analog, преэмфаз және басқа теңестіру техникаларымен (LP, RIAA); көлденең ойық, көлденең стилус қозғалысы; 33 1/3 айналымда 7", 10" және 12" дискілер, 1-ші LP Columbia ML 4001 Milstein, Mendelssohn скрипкалық концерті 1949 Винилдік 45 пластинкасы (RCA)Analog 45 айналымды винилдік 7" дискі, алғашқы 45 "PeeWee the Piccolo" RCA 47 0147 Indianapolis 1950 TefifonЭлектромеханикалық аналог, кассетадағы винилдік белдеу, стилус арқылы ақпаратты басып шығару техникасын қолданды, қазіргі аудио кассетаны еске түсірді 16 2/3 айналымды винилдік пластинкаMechanical analog; көлденең ойық, көлденең стилус қозғалысы, LP жылдамдығының жартысында ойнатылады 1951 Minifon P55Analog, катушкадағы магниттік сым, 30 см/с немесе шамамен 11.8 ips сол кездегі "шпиондық" жазу құралы ретінде көптеген үкіметтер тарапынан қабылданып алынды 1957 Стереофониялық винилдік пластинкаAnalog, преэмфаз және басқа теңестіру техникаларымен. Әр арнасы тікке 45 градусқа кодталған көлденең/тік стилус қозғалысының комбинациясы DictetAnalog, 1/4 таспа, 2.48 дюйм/с, (3" катушкалар 5.875 × 3 × .4375 дюймдік кассетаға орналастырылған), Dictaphone Corp 1958 RCA таспа картриджі (Sound Tape) (Magazine Loading Cartridge)Analog, 1/4 дюймдік ені бар таспа (стерео және моно), 3 3/4 дюйм/с & 1.875 дюйм/с, тұтынушылар нарығы үшін ыңғайлы форматта катушкаға катушканы жаздыру сапасын ұсынуға жасалған алғашқы әрекеттердің бірі 1959 NAB Cart Tape (Fidelipac)Analog, 1/4 дюймдік катушкада, 7 1/2 дюйм/с & 15 дюйм/с, 1959 жылы Collins Radio ұсынған, коммерциялық таспа форматы радио хабар таратушылармен жарнамалар, бамперлер және хабарландырулар үшін пайдалануға арналған Synchrofax Sound Paper Магниттік қаптамасы бар қағаз. 1962 4 трек (Muntz Stereo Pak) Аналог, таспа, 3 3/4 дюйм/с, шексіз циклді картридж 1962 Компакт-кассетаАналог, смещениемен. Таспа, 1 7/8 ипс. 1970: Dolby шуын азайту 1964 Sanyo Micro Pack 35Channel Master 6546Westinghouse H29R1 1/4 дюймдік таспа 2,6 × 2,9 × 1,9 дюйм өлшейтін мөлдір картриджге орналастырылған, таспа бір-біріне үстіне орналасқан екі барабанда сақталған, картридж компактты сақталған 1964 Sabamobil 1/4 дюймдік таспамен әдеттегі 3 дюймдік таспа барабандарын кіріктіру және оңай басқару үшін картридж форматы, 3 3/4 ips аудио жазуды барабаннан барабанға үйлесімді. 1965 8 трек (Стерео 8) аналогты, 1/4 дюймдік таспа, 3 3/4 дюйм/с, аяқсыз циклдік картридж DC Халықаралық кассета жүйесіАналогты кассета форматы Grundig, Telefunken және Blaupunkt енгізді: 120 × 77 × 12 мм кассета 1/4 дюймдік таспамен секундына 5,08 см жылдамдықпен. 1966 PlayTape Analog, 1/8 дюймдік таспа, аясы жоқ циклдік картридж, Фрэнк Стентон енгізді 1969 Микрокассета Analog, 1/8 дюймдік таспа, әдетте жазба жазу үшін қолданылады, көбінесе моно, кейбір стерео (80-ші жылдардың басында жасалды). 2.4 см/с немесе 1.2 см/с Minicassette Analog, 1/8 дюймдік таспа, әдетте жазба жазу үшін қолданылады, 1.2 см/с 1970 Quadrophonic 8 трек (Quad 8) (Q8) Аналог, 1/4 дюймдік таспа, 3 3/4 дюйм/с, 4 арналы стерео, шексіз циклдік картридж 1971 Quadrophonic Vinyl Record (CD 4) (SQ Matrix) Аналог, CBS Records компаниясы матрица үшін және RCA / JVC CD 4 үшін енгізді Екі стерео арнада екі тректі жаздырады, төрт тректі де тыңдау үшін декодер қажет. Осыған қарамастан, формат кез-келген LP дискіде ойнатылады. 1971 HiPac Analog, 1966 PlayTape-тің мұрагері, 1963 Compact Cassette-тің таспа енін пайдаланады, тек Жапония1976 Dolby Stereo кино саунд-саунд Analog ElcasetAnalog, атауы "L Cassette/Large Cassette" 1982 Compact Disc (CD DA) Digital. Сызықтық PCM (LPCM) 1986 Жоғары анықтамалы үйлесімді цифрлық (HDCD) цифрлық. Redbook-ке сәйкесті физикалық CD-де 2024 бит ақпарат бар (жеке сызықтық импульстік кодты модуляциялауды (LPCM) қолданады) 1987 Цифрлық аудио таспа (DAT) Цифрлық. Бұл аудио форматы шығарылған кезде дыбыс шығарушы компаниялар арасында пікірталасқа себеп болды, өйткені кемелді цифрлық көшірмелердің пираттылықты арттыру мүмкіндігі 1988 AIFF (File Format) Digital. Аудио алмасу файл форматы (AIFF) 1992 Цифрлық компакт-кассета (DCC) Дигиталды, 1/8 дюймдік таспа, 1 7/8 дюйм/с, 1992 жылдың соңында Philips және Matsushita ұсынған, стандартты аналогты компакт-кассета WAV (Файл форматы) Digital-тің мұрагері ретінде сатылады. Dolby Digital Cinema Sound Digital дыбыс толқынынан пайда болған толқынның аты. 1994 жылға дейін Dolby Stereo Digital деп те белгілі MiniDisc (MD) Digital. Адаптивті трансформациялық акустикалық кодтау (ATRAC) 1993DTS, SDDS, MP3 (файл пішімдері) Цифрлық. Цифрлық театр жүйесі (DTS), Sony Dynamic Digital Sound (SDDS), MPEG 1 Аудио қабат III (MP3) 1994TwinVQ Digital. 1995 RealAudio1997 DTS CD Digital. Бұл - біздің тұтас аудио. DTS Audio 1998 WavPack (файл пішімі) Цифрлық. PCM, жоғалтусыз сығылу (2002 жылы гибридті сығылу) (2016 жылы DSD қолдау) 1999 DVD Audio Digital. Оның ішінде Meridian Lossless Packing (MLP), Linear PCM (LPCM), Dolby Digital (AC 3) және Digital Theatre System (DTS) Super Audio CD (SACD) Digital. Тікелей ағынды цифрлықWMA (файл пішімі) цифрлық. Windows Media Audio TTA (файл пішімі) Digital. Нағыз аудио жоғалтусыз 2000 FLAC (файл пішімі) цифрлық код. Тегін Lossless Audio Codec (ашық, меншік құқығы жоқ, патентсіз және авторлық ақысыз) Ogg Vorbis (файл пішімі) Digital. Vorbis қысылған аудио форматы (ашық, меншік құқығы жоқ, патентсіз және роялтисіз) DSDIFF (файл форматы) Цифрлық. DSD, DST компрессиясы APE (файл пішімі) Digital. Monkey's Audio 2001 AAC (файл пішімі) Цифрлық. 2002 WSD (файл пішімі) Digital жоғары аудио кодтау. DSD 2004 ALE немесе ALAC (файл пішімдері) Digital. Apple Lossless2005 DSF (файл пішімі) Цифрлық. DSD 2008 слоттарMusicDigital. Әдетте 320 кбит/с жылдамдықпен microSD немесе microSDHC...
1880sBrown Wax Cylinderanalog; vertical groove, vertical stylus motion could be re recordedOrgan CobMechanical digital (Vacuum operated organ) Ediphone, DictaphoneAnalog, the Ediphone and subsequent wax cylinders used in Edison's other product lines continued to be sold up until 1929 when the Edison Manufacturing Company folded.1894Pathé cylinderMechanical analog; vertical grooves, vertical stylus motion18977'' 78rpm Record (Emile Berliner Patent)Mechanical analog; lateral groove, horizontal stylus motion made from hard rubber 1898 Wire recordingAnalog; magnetization; DC bias190110'' 78rpm RecordMechanical analog; lateral groove, horizontal stylus motion made from shellac1902Edison Gold Moulded RecordMechanical analog; vertical groove, horizontal stylus motion made from hard black wax 160rpm standard 100 threads per inch190312'' 78rpm recordMechanical analog; lateral grooves, horizontal stylus motionPhonograph PostcardMechanical analog; lateral groove, horizontal stylus motion1905Centre start phonograph RecordMechanical analog; lateral groove, horizontal stylus motion, starts from the centre of the discPathé DiscMechanical analog; vertical groove, vertical stylus motion1907Indestructible RecordMechanical analog; vertical groove, vertical stylus motion made from black celluloid with cardboard and inner metal bands1908Amberol Cylinder RecordMechanical analog; vertical groove, vertical stylus motion made from hard black wax 160rpm standard 200 threads per inch1912Diamond DiscMechanical analog; vertical groove, vertical stylus motion made from Bakelite or china clayBlue Amberol cylinder recordMechanical analog; vertical groove, vertical stylus motion made from blue celluloid with plaster of paris core 160rpm standard 200 threads per inch 1924 Electrical cut record Mechanical analog; electrically cut from amplified microphone signal, lateral groove, horizontal stylus motion, discs at 7", 10", 12", most at 78 rpm 1930Filmophone flexible record Mechanical analog; lateral groove, horizontal stylus movement made from cellulose of various colours 78rpmDurium Record or Hit of the Week RecordsMechanical analog; lateral groove made from paper coated in a brown resin (Durium) 1930s Reel to reel, magnetic tapeAnalog; magnetization; AC "bias" dramatically increases linearity/fidelity, tape speed at 30 ips, later 15 ips and other refined speeds: 7 1/2 ips, 3 3/4 ips, 1 7/8 ips Electrical transcriptions Mechanical analog; electrically cut from amplified microphone signal, high fidelity sound, lateral or vertical groove, horizontal or vertical stylus motion, most discs 16" at 33 1/3 rpm 1942 SoundScriber Mechanical Analog; vertical groove, 4–6 inch discs, it recorded sound by pressing grooves into soft vinyl discs 1947 Dictabelt (Memobelt)Analog, medium consisting of a thin, plastic belt 3.5" wide that was placed on a cylinder and rotated like a tank tread, developed by the Dictaphone company in 1947 1948 Vinyl LP record (Columbia)Analog, with preemphasis and other equalization techniques (LP, RIAA); lateral groove, horizontal stylus motion; discs 7", 10" and 12" at 33 1/3 rpm, 1st LP Columbia ML 4001 Milstein, Mendelssohn Violin Concerto 1949 Vinyl 45 record (RCA)Analog 45 rpm vinyl 7" disk, first 45 pressed "PeeWee the Piccolo" RCA 47 0147 Indianapolis 1950 TefifonElectro mechanical analog, vinyl belt housed in a cassette, used an embossing technique using a stylus to imprint the information, was the first thing to resemble a modern audio cassette16 2/3rpm vinyl recordMechanical analog; lateral groove, horizontal stylus motion played at half the regular speed of an LP 1951 Minifon P55Analog, magnetic wire on reel, 30 cm/s or about 11.8 ips was quickly adopted by many governments as being the ultimate "spy" recorder of its day 1957 Stereophonic vinyl recordAnalog, with pre emphasis and other equalization techniques. Combination lateral/vertical stylus motion with each channel encoded 45 degrees to the vertical DictetAnalog, 1/4 tape, 2.48 in/s, (3" reels housed 5.875 × 3 × .4375 inch cassette), developed by the Dictaphone Corp 1958 RCA tape cartridge (Sound Tape) (Magazine Loading Cartridge)Analog, 1/4 inch wide tape (stereo & mono), 3 3/4 in/s & 1.875 in/s, one of the first attempts to offer reel to reel tape recording quality in a convenient format for the consumer market 1959 NAB Cart Tape (Fidelipac)Analog, 1/4 inch wide tape in cartridge, 7 1/2 in/s & 15 in/s, Introduced in 1959 by Collins Radio, the cart tape format was designed for use by radio broadcasters to play commercials, bumpers and announcements Synchrofax Sound Paper Magnetic coating on paper. 1962 4 Track (Muntz Stereo Pak)Analog, tape, 3 3/4 in/s, endless loop cartridge 1962 Compact cassetteAnalog, with bias. tape, 1 7/8 ips. 1970: introduced Dolby noise reduction 1964 Sanyo Micro Pack 35Channel Master 6546Westinghouse H29R1 1/4 inch wide tape housed in a transparent cartridge measuring 2.6 × 2.9 × 1.9 inches, tape was stored on two reels residing atop one another, keeping the cartridge compact 1964 Sabamobil A cartridge format for embedding and easy handling usual 3 inch tape reels with 1/4 inch tape, compatible to reel to reel audio recording in 3 3/4 ips. 1965 8 Track (Stereo 8)Analog, 1/4 inch wide tape, 3 3/4 in/s, endless loop cartridge DC International cassette systemAnalog cassette format introduced by Grundig, Telefunken and Blaupunkt: 120 × 77 × 12 mm cassette with 1/4 inch wide tape run at 5.08 cm per second. 1966 PlayTape Analog, 1/8 inch wide tape, endless loop cartridge, introduced by Frank Stanton 1969 Microcassette Analog, 1/8 inch wide tape, used generally for note taking, mostly mono, some stereo (developed in the early '80s). 2.4 cm/s or 1.2 cm/s Minicassette Analog, 1/8 inch wide tape, used generally for note taking, 1.2 cm/s 1970 Quadraphonic 8 Track (Quad 8) (Q8)Analog, 1/4 inch wide tape, 3 3/4 in/s, 4 channel stereo, endless loop cartridge 1971 Quadraphonic Vinyl Record (CD 4) (SQ Matrix)Analog, introduced by CBS Records for matrix and RCA / JVC for CD 4
Recorded two tracks on both stereo channels, requiring a decoder to hear all four tracks. Despite this, the format is playable on any LP turntable. 1971 HiPac Analog, a successor of the 1966 PlayTape, using tape width of the 1963 Compact Cassette, Japan only1976Dolby Stereo cinema surround sound Analog ElcasetAnalog, name comes from "L Cassette/Large Cassette" 1982 Compact Disc (CD DA)Digital. Linear PCM (LPCM) 1986 High Definition Compatible Digital (HDCD)Digital. Redbook compatible physical CD containing 20–24 bit information (uses linear pulse code modulation (LPCM) 1987 Digital Audio Tape (DAT)Digital. This audio format famously caused controversy among recording companies when released due to the potential of perfect digital copies to increase piracy 1988 AIFF (File Format) Digital. Audio Interchange File Format (AIFF) 1992 Digital Compact Cassette (DCC)Digital, 1/8 inch wide tape, 1 7/8 in/s, introduced by Philips and Matsushita in late 1992, marketed as the successor to the standard analog compact cassette WAV (File Format) Digital. named after the waveform created by a sound waveDolby Digital Cinema Sound Digital. also known as Dolby Stereo Digital until 1994 MiniDisc (MD)Digital. Adaptive Transform Acoustic Coding (ATRAC) 1993DTS, SDDS, MP3 (File Formats) Digital. Digital Theatre System (DTS), Sony Dynamic Digital Sound (SDDS), MPEG 1 Audio Layer III (MP3) 1994TwinVQ Digital. 1995 RealAudio1997 DTS CD Digital. DTS Audio 1998 WavPack (File Format) Digital. PCM, lossless compression (2002 hybrid compression) (2016 DSD support) 1999 DVD Audio Digital. Including Meridian Lossless Packing (MLP), Linear PCM (LPCM), Dolby Digital (AC 3) and Digital Theatre System (DTS) Super Audio CD (SACD) Digital. Direct Stream DigitalWMA (File Format) Digital. Windows Media Audio TTA (File Format) Digital. The True Audio Lossless Codec 2000 FLAC (File Format) Digital. Free Lossless Audio Codec (open, non proprietary, patent and royalty free) Ogg Vorbis (File Format) Digital. Vorbis compressed audio format (open, non proprietary, patent and royalty free) DSDIFF (File Format) Digital. DSD, optional DST compression APE (File Format) Digital. Monkey's Audio 2001 AAC (File Format) Digital. Advanced audio coding 2002 WSD (File Format) Digital. DSD 2004 ALE or ALAC (File Formats) Digital. Apple Lossless2005 DSF (File Format) Digital. DSD 2008 slotMusicDigital. Usually at 320 kbit/s MP3 on microSD or microSDHC Blu spec CD Digital. PCM 2012 Opus Digital. Opus lossy audio coding format (IETF standard, open, non proprietary, royalty free)