Кіріспе

Мексикалық актриса (1910–1996)

Розаура Ревуелтас Санчес (6 тамыз 1910 – 30 сәуір 1996) – экран және сахна актрисасы, сондай-ақ биші, жазушы және мұғалім болған мексикалық әйел.

Ерте өмір

Розаура Ревультас Мексиканың Дуранго штатындағы Лердо қаласында өнерімен танымал Ревультас отбасында дүниеге келді. Оның үш ағасы бар болды, олардың барлығы да суретшілер: композитор Сильвестр Ревультас, жазушы Хосе Ревультас және суретші Фермин Ревультас. Ағалары сияқты, ол да өнер саласын таңдады. Ол Мексика қаласында актерлік және балет өнерін оқыды, содан кейін АҚШ-тағы өзінің ең танымал "Жердің тұзы" фильмінде жұмыс істемес бұрын Мексикада сәтті кино мансабына ие болды. Ревультас кинода белсенді жұмыс істеген кезеңде оның мансабы әйелдердің прогрессивті бейнелерін жасауға бағытталған. 1954 жылғы "Жердің тұзы" фильміне қатысудан бұрын Ревультас 1951 жылғы "Мучачас де Униформе" фильмінде ойнады, ол 1931 жылғы неміс "Мальчиха в униформе" фильмінің мексикалық нұсқасы болды. Бұл фильм лесбияндық махаббаттың алғашқы көрнекі бейнелеулерінің бірі болды. Ревультастың саяси прогрессивті фильмдерде түсуі кейде саясатшылар мен католик шіркеуінің өкілдерінің назарына ілігіп, мақсатқа айналды. "Мучачас де Униформе" фильмі жарық көргеннен кейін католик шіркеуі фильмге бойкот ұйымдастырды. Розаура Ревультас осы фильмде ойнағаннан кейін АҚШ-қа көшіп, 1954 жылы шыққан "Жердің тұзы" фильмінде революциялық жұмысын жалғастырды.

Кино мансабы

Ревультастың алғашқы фильмі – "Арас беймәлім әйелі" (1946). 1951 жылы Педро Инфанте қатысқан "Ислас Мариас" фильмінде ол Роза Суарес, Ортистің жесірі рөлін ойнады. 1953 жылғы "Сомбреро" фильмінде Ревультас Татьяна Магдалена рөлінде ойнады. Ол ең көп танылған фильмі – Герберт Биберманның "Жердің тұзы" (1954). Фильм Нью-Мексико штатының Грант округінде 1951 жылы болған "Империя Цинк" ереуіліне негізделген. Ол кеншінің әйелі Эсперанса Квинтеро рөлін сомдады. Бұл фильмде Эсперансаның күйеуі мен оның әріптестері ереуілге шығуға шешім қабылдаса, олардың әйелдері де күйеулерін қолдау үшін және өз құқықтарын алу мақсатында солай істейді. Биберман Эсперанса рөліне Ревультасты бірінші кезекте қараған жоқ. Алдымен оның әйелі Гейл Зондергаард бекітілген, бірақ Биберман рөлді испан тілінде сөйлейтін актрисаның сомдауы керек деп ойлады. Ревультас сол фильмдегі танымал актерлердің бірі болды; оның күйеуі Рамон рөлін қоса, көптеген рөлдерді нақты кеншілер ойнады, олардың кейбіреулері шын өмірдегі ереуілдерге қатысқан. Рамон Квинтеро рөлін ойнаған Хуан Чакон нақты кеншілер одағының төрағасы болды.

Қара тізімдегілер

Герберт Биберман Голливудтың ондығына кірді, ал оның әйелі Гейл Зондергардтың сәтті кино мансабы аяқталды. Фильм сценарисін жазған Майкл Уилсон мен продюсер Пол Джаррико да қара тізімге енді. Ревуэлтас Қызыл үрейдің ықпалына түсті. "Жердің тұзы" фильмін түсірілімі кезінде Ревуэлтас иммиграциялық қызметкерлермен паспорт ережесін бұзды деген айыппен тұтқындалды және Мексикаға қайтаруға мәжбүр болды. Осы жер аударылғаннан кейін ол коммунист деп танылды. "Жердің тұзы" фильмінің қалған бөлігі Ревуэлтастың дублерімен түсірілді. Ол ешқашан американдық фильмде жұмыс істеген жоқ. Ревуэлтас бірде былай деді: "[Иммиграциялық қызмет] менің 'ұлттық еңбекке қарсы' екенімді дәлелдейтін ешқандай дәлел таппағандықтан, мен мексикалық-американдық әйелдің беделі мен қадір-қасиетін арттырған рөлді орындағаным үшін 'қауіпті' деп есептедім". New York Times газетінің редакторы Босли Кроутер оны "атауымен байланысты киімдей үлкен, кең жиекті, жұмсақ сурет" деп сипаттады. Шындығында, бұл фильм шахта операторлары мексикалық туған немесе тегі мексикалық жұмысшыларды пайдаланғанын, олардың шахталау әдістерін жылдамдатып, "англо" жұмысшыларына қарағанда оларға нашар тұрғын үйлер бергенін көрсетеді. Ол ереуілшілерге қатысты полицияның қатыгездігін сынап, "басшылардың" көзқарасына және Тафт-Хартли заңының жұмыс істеуіне қатысты өткір, сарказмды сын айтады. "Жердің тұзы" 1950 жылдардағы "Коммунистік қорқыныш" кезінде (макартизм деп те аталады) қара тізімге енгізілген жалғыз фильм болды. Ол 1992 жылы, түпнұсқасы шыққаннан кейін 38 жыл өткен соң Ұлттық кино тізіліміне қосылды. 1956 жылы Париж кино академиясында Ревуэлтас өзінің рөлі үшін "Үздік актриса" сыйлығын алды.

Жердің тұзынан кейін

1957 жылы Ревуэльтас Шығыс Германияға көшіп, 1960 жылға дейін онда тұрды. Шығыс Германияда ол марқұм драматург Бертольт Брехттің «Берлин ансамблі» компаниясымен және Кубада жұмыс істеді. Өмірінің соңғы жылдарында Ревуэльтас кинофестивальдерде төреші болды, соның ішінде 1986 жылғы 36-шы Берлин халықаралық кинофестивалінде де қатысты. 1960 жылы Ревуэльтас Мексикаға қайтып келді, онда актерлік шеберлік сабақтарын алып, пьесалар жаза бастады. 1976 жылға дейін ол тағы бір фильм түсірген жоқ. Оның «қара тізімге» енгізілгеннен кейінгі алғашқы фильмі – «Mina, viento de libertad» («Mina, Wind of Freedom»). Сол жылы ол «Lo Mejor de Teresa» («Тересаның ең жақсысы») фильмінде Тья Лиха рөлін ойнады. Оның соңғы фильмі 1977 жылы «Balun Canan» деп аталды. Ревуэльтас Мексикада йогадан сабақ берді. 1979 жылы ол «Los Revueltas: Biografía de una familia» («Ревуэльтастар: Отбасының өмірбаяны») кітабын жариялады.

Өлім

Ол 1996 жылғы 20 сәуірде, өпке қатерлі ісігі анықталғаннан кейін алты ай өткен соң, Мексиканың Куернавака қаласында 85 жасында қайтыс болды. Оның бір баласы, ұлы Артуро Боденштедт болды.

Марапаттар

Розаура Ревультас 1956 жылы Париж кино академиясы "Ер тұзы" фильміндегі ойыны үшін "Үздік актриса" сыйлығымен марапатталды.

Мұра

2000 жылы Карл Фрэнсис жазған және түсірген "Голливудтың оннан бірі" фильмі шықты. Фильм Герберт Биберманның қара тізімге алынуына баса назар аударады. Сонымен қатар, фильмде "Жер тұзы" фильмі туралы бөлім де бар, онда Ревультасты актриса Ангела Молина сомдады.