Мария Феликс: Мексика кино дивасы

Кіріспе

Мексикалық актриса және әнші (1914–2002)

Мария де лос Анхелес Феликс Гуерена (maˈɾi. a ˈfeliɣs; 8 сәуір 1914 – 8 сәуір 2002) – мексикалық актриса және әнші. Педро Армендарис пен Долорес дель Риомен бірге ол 1940-1950 жылдары Латын Америкасы киносының ең табысты тұлғаларының бірі болды. Мексика киносының алтын ғасырындағы ең әдемі актрисалардың бірі саналатын ол, өзінің күшті мінезі мен нәзіктікке құштарлығының арқасында мансабының басында-ақ дива атағына ие болды. Ол «Дона Барбара» (1943) фильміндегі рөлінен туындаған «Ла Дона» және Феликстің екінші күйеуі Агустин Лараның оған үйлену тойына сыйлаған әнұранның құрметіне «Мария Бонита» деп аталды. Оның актерлік карьерасы Мексика, Испания, Франция, Италия және Аргентинада түсірілген 47 фильмнен тұрады.

Ерте өмір

Мария де лос Анхелес Феликс Гуэренья 1914 жылғы 8 сәуірде Мексиканың Сонора штатындағы Аламос қаласында дүниеге келді. Оның туылған күні 4 мамыр деп тіркелген, бірақ кейін қателікпен туған күні деп жазылған. Ол алыс Яки тайпасынан шыққан әскери шенеунік және саясаткер Бернардо Феликс Флорес пен Калифорния штатында өскен Жозефина Гуэренья Росастың қызы болды. Екеуі де баск мексикалық тегінен шыққан. Оның он бес бауыры болды: Жозефина, Мария де ла Пас, Пабло, Бернардо, Мигель, Мария де ла Мерседес, Фернандо, Виктория Евгения, Рикардо, Бенжамин және Ана Мария дель Сакраменто. Ол балалық шағын Аламос қаласында өткізді. Бала кезінде ағасы Пабломен жақын қарым-қатынаста болды. Анасы олардың арасындағы қарым-қатынасқа күдікпен қарап, оларды бөліп жіберді. Сондықтан Пабло Мексика қаласындағы әскери колледжге жіберілді. Мексика қаласында ол пластикалық хирургтың кеңсесінде ресепшн қызметкері болып жұмыс істеді және қонақ үйінде тұрды. Бір күні ұлының әкесі келіп, баласын анасына қайтарудан түгелдей бас тартты. Альварес баланы Гвадалахараға алып кетті. Феликстің ұлы екінші күйеуі Агустин Лараның көмегімен қайтарылды. Олар әжесін алдап, баланы қайтару үшін күрделі жоспар жасады.

Алғашқы жылдары

Бір күні жұмыстан кейін Мехико қаласында көшеде келе жатқанда, режиссер Фернандо Паласиос оған жолығып, киноға түскісі келіп-келмейтінін сұрады. Ол: "Мен қалағанда, үлкен есіктен кіремін", - деп жауап берді. Паласиос соңында оны киноға түсуге көндірді. Ол оның "Пигмалион" атанды, ол оны кино әлеміне енгізіп, оқытып, жаңа фильмдерге ұсынды. Ол алғаш рет Мексика қаласының Country Club-ындағы "Ақ және қара зал" клубында өнер көрсетті, онда сол дәуірдің көрнекті мексикалық киножұлдыздары (Эстер Фернандес, Лупе Велес, Андреа Пальма) жиналған еді. Соңында оны Голливудқа, Metro Goldwyn Mayer Studios-қа алып кетті, онда ол Сесил Б. Де Миллмен танысты, ол оған Голливудта кино мансабын бастауды ұсынды, бірақ Феликске бұл қызығушылық тудырмады. Ол мансабын өз елінде бастауды артық көрді. Паласиос арқасында ол Мигель Закариас режиссерлік еткен Grovas Productions компаниясының "El Peñón de las Ánimas" фильміндегі басты рөлді ойнауға ие болды. "El Peñón de las Ánimas" фильмінде Феликс танымал мексикалық актер және әнші Хорхе Негретемен бірге ойнады. Түсірілім кезінде Мария Феликс пен Хорхе Негрете арасында шиеленіс туды, себебі ол өзінің сүйіктісі, актриса Глория Маринге басты рөл берілуін қалаған. Осы себепті фильм түсіру қиын болды және Феликс пен Негрете арасында тікелей қақтығысқа әкелді. Бұл жағдай Феликстің қатал және тәкаппар әйел ретіндегі беделін нығайтты. Екінші фильмі "Мария Евгения" фильмінде Феликс өзінің темпераментті кинолық бейнесінен өзгеше рөлде ойнады. Алайда, бұл фильм Феликс суға түсу костюмімен түскен жалғыз фильм ретінде есте қалды. "La china poblana" (1943) фильмінде де осы жағдай болды, онда Феликс өзінің оны ашқан Фернандо Паласиосқа алғыс айтты. Бұл фильм (мексикалық киноның екінші түсті фильмі) туралы ешкім естімеген, сондықтан ол жоғалған деп саналады. Ол екі фильмді де "бастапқы қателіктері" деп атады. Феликс Венесуэлалық жазушы Ромуло Гальегостың романы бойынша түсірілген "Doña Bárbara" (1943) фильміндегі рөлі үшін "La Doña" атанды. Фильмге басқа актриса (Изабела Корона) алдынан жұмысқа алынған, бірақ Гальегос Феликсті алғаш көргенде оның сұлулығына тәнті болып: "Міне, менің Доня Барбарам!" - деді. Бұл фильм Мексика және Венесуэла актерлерімен Венесуэлада түсірілді. "Doña Bárbara" мексикалық кинорежиссер Фернандо де Фуэнтеспен ынтымақтастығының бастамасы болды. Феликс пен де Фуэнтес тағы екі фильм түсірді: "La Mujer sin Alma" (1944) және "La Devoradora" (1946). Мария Феликс былай деді: "Осы фильмдермен мен мексикалық отбасылық моральға қарсы ең ірі жауға айналдым". Стереотипті "femme fatale" рөлінен ауытқып, Мария Феликс екі күрделі фильмде ойнады: Хулио Брачо режиссерлік еткен "El monje blanco" (1945) және Антонио Момпле режиссерлік еткен "Vertigo" (1946). Екі кейіпкер де терең драмалық сезімді талап етті. Эмилио Фернандес режиссерлігімен Мария Феликс үш сәтті фильм түсірді: "Enamorada" (1946), "Río Escondido" (1947) және "Maclovia" (1948). Режиссердің күшті және әйгілі мінезіне қарамастан, Феликс пен Фернандес арасындағы қарым-қатынас жақсы және тыныш болды. "Enamorada" фильмінде Мария Феликс өзінің тамаша кино серігін, актер Педро Армендаристі тапты. Мария Феликс пен Фернандес және оның командасы (жазушы Маурисио Магдалено, оператор Габриэль Фигероа және Армендарис) бірнеше халықаралық кинофестивальдерде өте жақсы қабылданып, танымал болды. Олар Мария Феликске "Enamorada" және "Río Escondido" фильмдері үшін алғашқы "Ariel" сыйлығын сыйлады. Фернандеспен бірге түсірген фильмдерінен бөлек, Мария Феликс Роберто Гавальдонмен де жұмыс істеді, ол оның ең жақсы рөлдерін көрсетті. Олардың алғашқы ынтымақтастығы Артуро де Кордовамен "La diosa arrodillada" (1947) фильмінде болды. Осы фильмдердің арқасында Мария Феликс аты Атлантикадан арғы жаққа танылды. 1948 жылы ол испандық кино продюсері Чезарео Гонсалеспен келісімшарт жасады. Осылайша Мария Феликс Еуропадағы киносаяхатын бастады. Ол 1952 жылы Мексикаға оралғанға дейін тек бір фильм түсірді ("Doña Diabla", 1949).

One afternoon after work when walking down the street in Mexico City, director and filmmaker Fernando Palacios approached her asking if she wanted to make movies. Her response was:

"When I want to, it will be through the big door." Palacios finally persuaded her to break into the movies. Becoming her "Pygmalion", he began to train her and present her in film circles. She made her first appearance in the "White and Black Ballroom" of the Mexico City Country Club where some of the great Mexican movie stars of the era (Esther Fernández, Lupe Vélez, Andrea Palma) gathered. Eventually she was taken to Hollywood, to the Metro Goldwyn Mayer Studios, where she met Cecil B. DeMille, who offered to launch her film career in Hollywood, but Félix was not interested. She preferred to begin her career in her own country. Finally, thanks to Palacios, she was offered the female lead role in a film by Grovas Productions: El Peñón de las Ánimas, directed by Miguel Zacarías. In the film El Peñón de las Ánimas, Félix starred opposite the popular Mexican actor and singer Jorge Negrete. María Félix and Jorge Negrete got off to a bad relationship during the filming because he had asked that his girlfriend, the actress Gloria Marín, be given the lead role. For this reason the filming of the movie was difficult and led to a direct confrontation between Félix and Negrete. That confrontation helped to cement the reputation of Félix as a tough and arrogant woman. In her second film, María Eugenia, Félix would be projected in a role out of her temperamental film personality. However, the film is remembered as the only movie where Félix appeared in swimwear. The same happened with the film La china poblana (1943), where Félix claimed to have paid a debt of gratitude to her discoverer Fernando Palacios, who directed the film. Nobody has heard from this movie (the second color film of the Mexican cinema), so it is considered lost. She called both films "her beginner sins". Félix was known as La Doña for her role in the movie Doña Bárbara (1943), based on the novel by the Venezuelan writer Rómulo Gallegos. For the film, another actress (Isabela Corona) was already hired, but when Gallegos first saw Félix, he was charmed by her and said: "Here is my Doña Bárbara!" This movie was filmed in Venezuela with Mexican and Venezuelan actors. Doña Bárbara was to be the start of her major collaborations with the Mexican film director Fernando de Fuentes. Félix and de Fuentes filmed together another two films: La Mujer sin Alma (1944) and La Devoradora (1946). As María Félix herself said, "With these films, I became the number one enemy of the Mexican family morals." Without her stereotyped role of a "femme fatale", María Félix filmed two sophisticated films: El monje blanco (1945), directed by Julio Bracho, and Vertigo (1946), directed by Antonio Momplet. Both characters required a great dramatic intensity. Under the direction of Emilio Fernández, María Félix made three successful films: Enamorada (1946), Río Escondido (1947), and Maclovia (1948). The relationship between Félix and Fernández was cordial and smooth, despite the strong and famous temperament of the film director. In Enamorada, María Félix found her perfect film partner, the actor Pedro Armendáriz. The films of María Félix with Fernández and his team (writer Mauricio Magdaleno, photographer Gabriel Figueroa, and Armendáriz) had strong presence in several international film festivals. In turn, they gave María Félix her first Ariel Award for Enamorada and Río Escondido. Between the films with Fernández, María Félix also worked with Roberto Gavaldón, another director who showcased some of her best performances. Their first collaboration was in La diosa arrodillada (1947) with Arturo de Córdova. Thanks to these films, María Félix's fame crossed the Atlantic. In 1948 she was contracted by the Spanish film producer Cesáreo González. In this manner María Félix began her film adventure in Europe. She made only one more film in Mexico (Doña Diabla, 1949) until her return in 1952.

Еуропа

Феликс еуропалық кинода Испанияда, Рафаэль Гилдің «Маре Нострум» (1948) фильмімен дебют жасады. Гил режиссер ретінде 1950 жылы тағы екі фильм түсірді: «Una mujer cualquiera» және «La noche del sábado». 1951 жылы ол Жан Коктоның әңгімесі негізінде Луис Саславскийдің режиссерлігімен француз-испандық «Қара таққа» түсірді. Италияда «Incantesimo Tragico» (1951) фильмімен дебют жасады. Сол жылы Кармин Галлоне режиссерлік еткен «Мессалина» (1951) фильмін түсірді. Осы фильмді түсірілімі кезінде Феликс эмоционалдық соққыға ұшырады: оның әкесі Навохоада жүрек талмасынан қайтыс болды. 1952 жылы Феликс Аргентинаға сапар шекті, онда аргентиналық режиссер Луис Сесар Амадоридің «Жылаңаш құмарлық» фильмін түсірді. Сол жылы Феликс Мексикаға оралды. Ол өзінің туған жерінде түсірілген «Камелия» фильмімен Чезарео Гонсалеспен жұмысты аяқтады. Мексикада болуының басты себебі актер және әнші Хорхе Негретеге үйленуі болды, ол бұрынғы кинодағы бәсекелесі еді. Олар Эмилио Фернандес режиссерлік еткен «El rapto» фильмінде түсті, бұл Негретенің соңғы фильмі болды. 1953 жылдың 5 желтоқсанында Негрете қайтыс болғаннан кейін Феликс Еуропаға қайта оралды. Францияда ол Ив Монтанмен бірге «La Belle Otero» (1954) және «Les Héros sont Fatigués» (1955) фильмдерін түсірді. Алайда, Феликстің осы кезеңдегі ең маңызды фильмі Жан Ренуардың режиссерлігімен түсірілген француздық «Канкан» (1954) болды, онда француз актері Жан Габен ойнады. Оның Еуропада толыққанды түсірілген соңғы фильмі испандық «Фаустина» болды.

Соңғы фильмдері

1955 жылы Феликс Мексикаға оралды. Оның мансабының бұл кезеңі Мексика революциясынан шабыттанған тарихи фильмдерде ойнаумен ерекшеленді. Бұл цикл "Құпиялық" (La Escondida, 1955) фильмімен басталды. Осы фильмде, сондай-ақ "Мексикалық әңгімелер жинағы" (Canasta de cuentos mexicanos, 1955) және "Колон кафесі" (Café Colón, 1958) сияқты туындыларда ол Педро Армендариспен қайта жұмыс істеді. 1956 жылы ол актер және әнші Педро Инфантемен бірге "Тизок" фильмінде түсті. Дегенмен, актрисаға фильм ұнамады, халықаралық сәттілігіне қарамастан. Соңында ол Джек Паланспен бірге "Шексіз шекара" (Beyond All Limits, 1957) және "Күл сәрсенбісі" мен "Бос жұлдыз" (екеуі де 1958) мелодрамаларын түсірді. 1959 жылы ол Долорес дель Рио басты рөлде ойнаған "Панчо Вилла сарбаздары" фильмінде бас рөлді сомдады. 1959 жылы ол Хуан Антонио Бардемнің испандық-мексикалық бірлескен "Сонаталар" және Луис Бунюэльдің француз-мексикалық бірлескен "La Fièvre Monte à El Pao" фильмдерінде ойнады. 1960 жылдары Феликс кинода тек бірнеше фильмде ғана көрінді. Ең танымалдары: "Хуана Галло" (1960), "Ла Бандида" (1963), "Махаббат және сексуалдық" ("Сафо '63", 1963) және "Ла Валентина" (1966). 1970 жылы ол өзінің соңғы фильмі болған "Ла Генерала" фильмін түсірді. Мексикалық тарихи теленовелла "Конституция" (La Constitución, 1971) оның соңғы кәсіби актерлік жұмысы болды. Феликс екі рет киноға оралуға тырысты. Біріншіден, 1982 жылы "Тонья Мачетес" фильмімен, екіншіден, 1986 жылы "Инсолито Респландор" фильмімен. Алайда, екі жоба да іске аспады және Феликс ешқашан киноға қайта оралмады.

Голливудта қабылданбаған рөлдер

Өзінің мансабының басынан бастап-ақ Феликс Голливудтан жұмыс ұсыныстарын алды, бірақ Феликс өзі былай деді: Олар маған тек huehuenche (үнді) рөлдерін ғана ұсынады. Францияда болғанда Голливуд оған "Duel in the Sun" фильміндегі әйел рөлін ұсынды, бірақ ол бас тартып, бұл рөл Дженнифер Джонсқа бұйырды. Тағы бір ұсыныс – Хамфри Богартпен "Жараң аяқ контесса" фильмі болды, бірақ ол одан бас тартып, оның орнына Францияда "La Belle Otero" фильмін түсірді. Ава Гарднер сол рөлді сомдады. Кейін режиссер Роберт Олдрич оған "Лайла Клэр туралы аңыз" сценарийін жіберді, бірақ ол режиссермен келісімге келмеді, нәтижесінде Ким Новак рөлді алды.

Жеке өмір

Феликс төрт рет үйленген. Оның алғашқы некесі (1931–1938) косметика сату агенті Энрике Альварес Алаторремен болды. Ол оның жалғыз баласы, актер Энрике Альварес Феликстің әкесі болды. Журналист Серхио Алмазонның айтуынша, бірде ол ұлының ақ көйлек пен әшекей киіп жүргенін көрді. Ашуға булып, оны есінен танытқанша ұрып-соқты. Альварес жазалау үшін ұлын Гвадалахараға алып кетті. Көп жылдар өткен соң Феликс екінші күйеуі Агустин Лараның көмегімен ұлын қайтарып алды. Феликс Мария Феликс туралы кітабында: 47 pasos por el cine, Пако Игнасио Тайбо осы неке туралы нақты факт ретінде жазды: «Бұл фильмді түсіру кезінде Мария Лос Калаверас триосының мүшесі Рауль Прадомен танысты. Олар шапшаң махаббатқа беріліп, көп ұзамай үйленіп, ажырасып кетті. Бұл жұлдыздың өміріндегі ең құпия сақталған тараулардың бірі. Марияның достары оның ақылсыздыққа бой алғанын айтады». Прадоның 1989 жылғы сәуір айында испандық El País газетінде жарияланған некрологында неке фактісі ретінде көрсетілген, сондай-ақ Феликстің басқа некрологтарында, мысалы, аргентиналық La Nación газетінде, тек «биография» деп сілтеме жасалған. TVyNovelas телеарнасы бұл туралы Феликске байланысты «мифтердің» бірі ретінде жазды. Феликс Прадоға үйленгенін батыл түрде жоққа шығарды. Сонау, Феликспен де сұхбаттасқан Серна былай деді: «Алғашқы кездесуде мен одан Рауль Прадомен некесі туралы сұрадым (ол соңғы сәттерге дейін мойындамады), Хорхе Негрете фильмдерінде ән салған Калаверас триосының мүшесі, және ол маған егер мен сол өтіріктерді жалғастырсам, кітапта жұмыс істей алмайтынымызды айтты». Сонау былай деп қосты: «Бірде ол маған: «Мен туралы не қаласаң да жаз, себебі олар мен туралы кез келген нәрсені сенеді. Мен сегіз аяқты аңмен ұйықтадым десеңізші». Екінші некесі (1945–1947) композитор Агустин Ларамен болды. Феликс Лараның жас кезінен бері оның жанкүйері болған. Оларды ортақ досы, актер Тито Новаро таныстырды. Бұл жұптың қарым-қатынасы көпшілік назарында болды, нәтижесінде 1945 жылы үйленді. Лара Феликсті «Humo en los ojos» («Көздердегі түтін»), «Cuando vuelvas» («Қайтып келгенде»), «Dos puñales» («Екі пышақ»), «Madrid» және әсіресе «María Bonita» атты әндерімен мәңгілікке қалдырды. Бұл ән Акапулькодағы бал айы кезінде жазылған. «María Bonita» Лараның ең танымал әндерінің біріне айналды. Алайда, қарым-қатынас 1947 жылы Лараның қызғанышынан тоқтады. Феликс Лараның қызғаныштан оны өлтіруге тырысқанын айтты. Екінші ажырысудан кейін Феликс танымал ер адамдармен, мысалы, мексикалық авиация кәсіпкері Хорхе Паскельмен, испандық бұқа күресіші Луис Мигель Домингуинмен және аргентиналық актер Карлос Томпсонмен романтикалық қарым-қатынаста болды. Феликс Томпсонмен 1952 жылы Аргентинада Луис Сесар Амадоридің «Жылаңаш құмарлық» фильмін түсіру кезінде танысты. Олардың қарым-қатынасы соншалықты күшті болғандықтан, олар үйленуге бел байлады, тіпті Феликс өзінің ұлы Энрике Альварес Феликске болашақ әкесімен танысуға шақырды. Алайда, түсірілім кезінде Феликс режиссер Эмилио Фернандестен «Жоқалғандар» фильміндегі басты рөлді ойнау туралы ұсыныс алды, ол оны қабылдады, Томпсонға «Жылаңаш құмарлық» фильмінің түсірілімі аяқталғаннан кейін Мексикаға қайтып, фильмді насихаттап, болашақ некелерін жариялайтынын айтты. Бірақ Мексикаға келген соң Феликс үйлену тойын бірнеше күн бұрын бұзды, себебі олардың арасын байланыстырған нәрсе тек физикалық тартымдылық екенін, нағыз махаббат емес екенін түсінді. Францияда болған кезінде Феликс суретші Леонор Фини арқылы француз жазушысы Жан-Поль Сартрдың көмекшісі Жан Каумен танысты. Феликс Каумен қысқа уақытқа романтикалық қарым-қатынаста болды. 1950 жылдың соңынан 1954 жылдың көктеміне дейін Феликс сонымен қатар Париждегі Понтье көшесіндегі Le Carroll's кабаресін басқарған Фреде деп танымал Сузанн Баулемен бір жынысты махаббатқа берілді. Екі әйел бірге Джордж V қонақүйінде тұрды. Осыған қарамастан, Феликс екі әйелдің суретін Финиден сақтап алды, содан кейін Финиден Фреде бетін өшіріп, оны өзінің бейнесімен алмастыруды сұрады, нәтижесінде суреттегі екі гүлдің екеуі де Феликстің бейнесін бейнеледі. Бергер 1974 жылы өкпе қатерлі ісігінен қайтыс болды, бұл Феликсті терең депрессияға түсірді. Осы депрессияны жеңу үшін ол жаңа құмарлықты дамытты: жылқы. Оның кейбір жылқылары халықаралық жарыстарда маңызды жүлделерді жеңіп алды. Феликс жылқыларын 11 жыл бойы ұстады. Оның соңғы романтикалық қарым-қатынасы орыс-француз суретшісі Антуан Цапоффпен болды. Ол туралы Феликс былай деді: «Ол мені ең жақсы көрген адам ма, жоқ па, білмеймін, бірақ ол мені ең жақсы бағалады». Баспасөз Феликс пен мексика киносының екінші басты актрисасы, Голливудта сәттілікке жеткен Долорес дель Рио арасындағы күшті бәсекелестік туралы болжам жасады. Осы «бәсекелестік» туралы Феликс былай деді: «Долореспен арамызда ешқандай бәсекелестік болған жоқ. Керісінше, біз достаспыз және әрқашан бір-бірімізге үлкен құрметпен қарадық, әрқайсымыздың өзіндік ерекшелігіміз бар. Біз мүлдем басқаша едік. Ол мәдениетті, қызықты, келісімді болса, ал мен энергиялы, мақтанды және басшылыққа ұмтылатынмын».

Félix was married four times. Her first marriage (1931–1938) was with the cosmetics sales agent Enrique Álvarez Alatorre. He fathered her only child, actor Enrique Álvarez Félix. According to journalist Sergio Almázon, once she found her son wearing a white dress and necklace. Infuriated, she beat him unconscious. Álvarez retaliated by taking their son to Guadalajara. Years later Félix was able to get her son back with the help of her second husband, Agustín Lara. In his book about Félix María Félix: 47 pasos por el cine, Paco Ignacio Taibo I wrote about the marriage as factual, saying "While filming this movie, María would meet Raúl Prado, a member of the Los Calaveras trio. After a quick courtship they got married and shortly after they divorced. This is one of the most carefully protected chapters of the star's life. María's friends keep claiming that it was crazy." Prado's obituary in the Spanish newspaper El País in April 1989 reported the marriage as factual, as did some obituaries of Félix's, such as the one in Argentine newspaper La Nación, the latter which only cited "a biography" as a source. It was cited by TVyNovelas as one of the "myths" surrounding Félix. It is known that Félix vehemently denied ever having married Prado. Serna, who also interviewed Félix, said "On our first meeting I asked her about her marriage to Raúl Prado (which she denied until the end), the member of the Calaveras trio who sang in Jorge Negrete's films, and she told me that if I was going to go on with those lies, we were not going to be able to work on the book." Serna added, "At one point she told me: 'Write what you want about me, because they believe anything about me. Say that I slept with an octopus.'" Her second marriage (1945–1947) was to the composer Agustín Lara. Félix was a fan of Lara since her adolescence. They were formally introduced by a mutual friend, the actor Tito Novaro. The couple began a highly publicized relationship, which culminated in marriage in 1945. Lara immortalized Félix in a number of songs, such as "Humo en los ojos" ("Smoke in the eyes"), "Cuando vuelvas" ("When you come back"), "Dos puñales" ("Two daggers"), "Madrid" and especially the famous theme "María Bonita", composed in Acapulco during their honeymoon. "María Bonita" would become one of Lara's most popular songs. However, the relationship ended in 1947 due to Lara's jealousy. Félix said that Lara even tried to kill her in a fit of violent jealousy. After her second divorce, Félix had romances with some well known men, such as Mexican aviation entrepreneur Jorge Pasquel, Spanish bullfighter Luis Miguel Dominguín, and Argentine actor Carlos Thompson. Félix met Thompson in Argentina in 1952 during the filming of Luis César Amadori's La pasión desnuda, and the relationship was reportedly serious to the point that they became engaged to be married, and Félix even called for her son Enrique Álvarez Félix to meet his potential stepfather. However, during filming, Félix received a call from director Emilio Fernández to offer her the leading role in The Rapture, which Félix accepted, telling Thompson that after filming of La pasión desnuda ended she would return to Mexico to promote the film and announce their future marriage. However, once in Mexico, Félix canceled the wedding days before it would take place, stating that she concluded that the only thing that united her to Thompson was a mere physical attraction and not true love. During her stay in France, Félix was introduced by the painter Leonor Fini to French writer Jean Cau, assistant of the writer Jean Paul Sartre. Félix had a brief romance with Cau. From the end of 1950 to the spring of 1954, Félix also had a passionate same sex affair with Suzanne Baulé, better known as Frede, who at the time ran the cabaret Le Carroll's on Rue de Ponthieu in Paris, and the two women lived together at the Hotel George V. The relationship was captured in a painting made by Fini of a plant with two flowers; one had the face of Félix and the other Frede's. Despite this, Félix held ownership of the painting Fini made of the two women, and afterwards Félix asked Fini to modify it to erase Frede's face, changing Frede's face to hers, resulting in the painting's two flowers both having Felix's face. Berger died in 1974 of lung cancer months after the death of Félix's mother, which plunged her into a deep depression. To overcome this depression, she developed a new passion: horses. Some of her horses won major international equestrian awards. Félix kept her horses for 11 years. Her last romantic relationship was the Russian French painter Antoine Tzapoff. About him, Félix said: I don't know if he's the man who has most loved me, but he's who has loved me better. The press speculated about a strong rivalry between Félix and Dolores del Río, the other leading female figure of Mexican cinema and a successful Hollywood star. Regarding this "rivalry", Félix said: "With Dolores I had no rivalry. On the contrary, we were friends and always treated each other with great respect, each with our own personality. We were completely different. She was refined, interesting, gentle on the deal, and I'm energetic, arrogant and bossy."

Өнерге әсері

Өмірінде Феликс көптеген белгілі суретшілерге үлгі болды. Жастық шағында оны Гвадалахарада Хосе Клементе Ороско бейнеледі, бірақ Феликс: «Ол мені макияж жағылған бас сүйектей салған» деді. Феликс суретші Диего Риверамен «Рио Эскондидо» (1947) фильмінің түсірілімі кезінде танысты. Ол оның және оның әйелі Фрида Каломен достық қарым-қатынас орнатты. 1949 жылы Ривера оның портретын салған, Феликс оны «өте нашар» деп бағалады. Кейін Ривера суретті Ривераның туындыларына арналған көрмеге қою үшін уақытша алуға рұқсат сұрады, бірақ Феликс бас тартты. Феликске сурет ұнаған жоқ, ол оны Хуан Габриельге 15 миллион песоға сатты. Феликс: «Мен Ривераның суретін ешқашан ұнатқан емеспін, оған айттым. Мені теуана болып суреттеуін қаладым, бірақ ол мұны тым әдепсіз деп тапты, сондықтан ол мені қалағанындай, жалаңаш етіп салған, себебі ол маған қатты ғашық болған. Кейін Диего сол портретті Белас Артес сарайындағы көрмеге алып келгісі келді. Бір күні үйімді жөндеуші келді, мен оған суретті ақ бояумен жабуды тапсырдым, солай болды. Мен оны саттым, өте арзанға саттым, әрине». Феликстің туындыларында бейнелеген тағы бір белгілі суретшілер – сюрреалист Леонор Фини, Леонора Каррингтон, Ремедиос Варо және Бриджит Тихенор. 1980 жылдары орыс-француз суретшісі Антуан Цапофф (Феликстің соңғы серіктесі) оның көптеген портреттерін жасады.

Әдебиет, музыка және театр салаларына әсері

Феликс көптеген мексикалық және шетелдік жазушылармен және драматургтармен байланыста болды, олардың кейбіреулері бірнеше роман жазды. Олардың ішінде Ренато Ледук, Ксавье Виллауррутия, Сальвадор Ново, Пита Амор, Жан Кокто және Октавио Паз болды. Луис Спота өзінің "Бос жұлдыз" романы үшін оның өмірінен шабыт алды, ал Феликс тіпті 1958 жылы фильмде де түсті. Карлос Фуэнтес "Қасиетті аймақ" романында да осылай істеді. Оның Фуэнтеспен қарым-қатынасы, автор Феликс пен Долорес дель Рионың бейнесін пародиалады ("Айшығындағы орхидеялар") пьесасын жазғанда аяқталды. Феликс ашуланып, оны "әйелшелік" деп атады. Феликс үшін әндер жазылды, соның ішінде Хуан Габриэльдің "María de Todas las Marías" және Франсис Кабрелдің "Je l'aime à mourir".

Моданың әсері

Фэликсті Christian Dior, Givenchy, Yves Saint Laurent, Chanel және Balenciaga сияқты дизайнерлер киіндірді. Hermès үйі (Couture бөлімі) оның үшін ғана ерекше сәнді бұйымдар жасады. Ол әйгілі екінші француз империясы жиһаздары сияқты, тамаша антиквариаттарды жинауды ұнатты. Сонымен қатар, ол зергерлік бұйымдарды жақсы білді және 41,37 каратты (8,274 г) D тазалығындағы Ashoka алмасын қоса алғанда, кең жинағы болды. 1968 жылы ол Cartier-ден жылан пішіндес алқа жасауды тапсырыс берді. Нәтижесінде платина мен ақ алтыннан жасалған, 178,21 каратты (35,642 г) алмаспен қапталған, толық қозғалмалы жылан пайда болды. 1975 жылы ол тағы да Cartier-ден екі крокодил пішіндес алқа жасауды сұрады. Екі крокодилдің денелері 524,9 грамм алтыннан жасалған, біреуі 1023 сары алмаспен, ал екіншісі 1060 дөңгелек кесілген изумрудтармен әшекейленді. Кейіннен ол зергерлік бұйымдарының көп бөлігін Cartier-ге қайта сатты. Ол сондай-ақ Париж қаласында бір Rolls-Royce қалдырды. Фэликс қайтыс болғаннан кейін, бұл зергерлік бұйымдар әлемнің көптеген мұражайларында «The Art of Cartier Collection» аясында қойылды. 2006 жылы Cartier актрисаға құрмет көрсету үшін «La Doña de Cartier» коллекциясын ұсынды. «La Doña de Cartier» сағаты өзінің ерекше сыртқы түрімен әсер қалдыруға арналған. «La Doña de Cartier» корпусы крокодилдің басын еске түсіретін трапеция тәрізді және асимметриялық пішінге ие. Сағат тізбегі ірі, қалың және алтын түсті қабықшалармен крокодилдің контурын еске түсіреді. «La Doña de Cartier» коллекциясына зергерлік бұйымдар, аксессуарлар және сөмкелер де кіреді. Мексикалық шляпник, жұлдыздарға арналған Глэдис Тамез, Фэликске арнап «El Fénix» атты шляпа коллекциясын жасады. 2023 жылы Мехико қаласындағы Jumex мұражайы Мария Фэликс киген танымал зергерлік бұйымдарды «Cartier Design: A Living Legacy» көрмесінде көрсетті. Көрмеде 160-тан астам бұйым болды және ол белгілі мексикалық сәулетші Фрида Эскобедомен жобаланған және мексикалық өнер сыншысы Ана Елена Маллет басқарған.

In fashion, Félix was dressed by designers like Christian Dior, Givenchy, Yves Saint Laurent, Chanel, and Balenciaga. The House of Hermès (Couture Department) designed extravagant creations just for her. She was a noted collector of fine antiques, favoring pieces like her famous collection of Second French Empire furniture. She was also a jewelry connoisseur and had an extensive jewelry collection, including the 41.37 carat (8.274 g), D flawless Ashoka diamond. In 1968, she commissioned a serpent diamond necklace from Cartier. The result was a completely articulated serpent made out of platinum and white gold and encrusted with 178.21 carats (35.642 g) of diamonds. In 1975, she again asked Cartier to create a necklace for her, this time in the shape of two crocodiles. The two crocodile bodies were made of 524.9 grams of gold, one covered with 1,023 yellow diamonds, while the other was adorned with 1,060 circular cut emeralds. Later she sold most of her jewelry back to Cartier. She also left a Rolls Royce in Paris. Since Félix's death, these jewelry pieces have been displayed as part of The Art of Cartier Collection in several museums around the world. To pay tribute to the actress, in 2006 Cartier debuted its La Doña de Cartier collection. The La Doña de Cartier watch with reptilian links was created to impress by its wild look. The case of the La Doña de Cartier features a trapezoid shape with an asymmetrical profile reminiscent of a crocodile's head. The wristband of the watch resembles the contours of a crocodile in large, bold and gold scales. The La Doña de Cartier Collection also includes jewelry, accessories, and handbags. Mexican milliner to the stars Gladys Tamez dedicated a hat collection "El Fénix" inspired by and intended to honor Félix. In 2023, Museo Jumex in Mexico City displayed iconic jewelry pieces worn by Maria Félix in the exhibition “Cartier Design: A Living Legacy” that featured more than 160 pieces and was designed by renowned Mexican architect Frida Escobedo and curated by the Mexican art critic Ana Elena Mallet.

Өлім және мұра

Мария Феликс 2002 жылғы 8 сәуірде Мехико қаласында 88 жасқа толған күні ұйқыда қайтыс болды. 2017 жылғы Pixar анимациялық фильмі «Coco»-да Феликске ұқсас скелет кейіпкері, Өлілер әлеміндегі кеште қонақ ретінде, күресші El Santo-мен бірге көрінеді. 2022 жылғы 21 шілдеде TelevisaUnivision компаниясы түсірген «Мария Феликс: Ла Дона» атты фильм, басты рөлде Сандра Эчеверриямен, Vix стриминг сервисінде жарық көрді.