Лупе Велес: Голливудтың мексикалық жұлдызы

Кіріспе

Мексикалық актриса (1908–1944)

Мария Гуадалупе Виллалобос Велес (18 шілде 1908 – 14 желтоқсан 1944), кәсіби аты Лупе Велес, Голливуд киносының алтын дәуірінде мексикалық актриса, әнші және биші болды. Велес мансабын 1920-жылдардың басында Мексика водевілінде орындаушы ретінде бастады. Америка Құрама Штаттарына көшіп келгеннен кейін, ол 1927 жылы алғашқы қысқаметражды фильмде ойнады. Онжылдықтың соңына қарай, ол толық метражды үнсіз фильмдерде түсе бастады және «Гаучо» (1927), «Тротуардағы әйел» (1928) және «Жылқы әні» (1929) фильмдерінде бас рөлдерді сомдады. Велес үнді фильмдерге ауысуды қиындықсыз жасады. Ол Голливудтағы алғашқы сәтті мексикалық актрисалардың бірі болды. 1930-жылдары оның жарқын экрандық бейнесі «Жылы бұрыш» (1933), «Қатаң динамит» (1934) және «Голливуд кеші» (1934) сияқты сәтті комедиялық фильмдерде пайдаланылды. 1940-жылдары Велес танымалдылығының шыңына жетті, ол өзінің отты мінезін пайдалану үшін түзілген «Мексикалық шырша» атты сегіз фильмде Кармелита Фуэнтес рөлін ойнады. БАҚ-та «Мексикалық шырша» деп аталған Велес жеке өмірі де экрандағы кейіпкері сияқты қызықты болды. Ол Голливуд актерлерімен бірнеше танымал махаббат оқиғаларында болды және Джонни Вайсмуллермен даулы некеде тұрды. Велес 1944 жылдың желтоқсанында барбитурат препараты Секоналдың артық дозасынан 36 жасында қайтыс болды. Оның өлімі мен оны қоршаған жағдайлар әртүрлі болжамдар мен дау-дамайлардың себебіне айналды.

Балалық шағы мен білімі

Велес Мексикадағы Сан-Луис-Потоси қаласында, диктатор Порфирио Диас қарулы күштерінің полковнигі Жакобо Виллалобос Рейес пен оның әйелі Хосефина Велестің қызы болып дүниеге келді. Кейбір деректерге сәйкес ол опера әншісі, ал басқаларының пікірінше – водевиль әншісі болған. Ол бес баланың бірі еді: үш әпкесі – Мерседес, Рейна және Хосефина, сондай-ақ ағасы Эмигдио болды. Виллалоболар Сан-Луис-Потосидегі беделді, қаржылық тұрғыдан жайлы отбасы саналды. Велестің екінші туысы айтқандай, олар үлкен үйде тұрды және отбасының көптеген ер адамдары жоғары білім алды.

Мексикада басталып, АҚШ-қа келу (192426)

Велез өзінің мансабын 1920 жылдардың басында мексикалық ревюлерде бастады. Ол бастапқыда әкесінің тегі Виллалобос арқылы өнер көрсетті, бірақ әкесі соғыстан оралғаннан кейін (кейбір деректерде айтылғандай, ол шайқаста қаза болған жоқ), қызының сахнада өнер көрсетуге шешім қабылдағанына наразы болды. Ол сахналық есімі ретінде анасының тегі Велезді таңдады. Анасы Велезді және оның қарындасы Хосефинаны танымал испан-мексикалық жұлдыз Мария Конесаға, "La Gatita Blanca" деп таныстырды. Велез Конеса жетекшілік еткен шоуда дебют жасады, онда ол "О, Чарли, сүйікті балам" әнін орындап, шимми биледі. 1924 жылы жас пианист және Велез әпкелерінің досы Аурелио Кампос Велезді продюсерлер Карлос Ортега мен Мануэль Кастроға ұсынды. Ортега мен Кастро Регис театрында маусымдық ревю дайындап, 1925 жылдың наурыз айында Велезді труппаға қабылдады. Сол жылы Велез "Mexican Rataplan" және "¡No lo tapes!" ревюлерінде ойнады (екеуі де Париждегі "Bataclan" шоуларының пародиязы). Оның әсерлі әндері мен провокациялық билері көрермендерге ұнады және ол тез арада Мексикадағы водевильдің басты жұлдыздарының біріне айналды. Бір жарым жылдан кейін, менеджер оған жалақыны көтеруден бас тартқаннан кейін Велез ревюден кетті. Содан кейін ол "Teatro Principal" қосылды, бірақ үш айдан кейін "күшті мінезі" үшін жұмыстан шығарылды. Велез тез арада "Teatro Lirico" театрына жұмысқа орналасты, онда оның жалақысы күніне 100 песоға дейін өсті. Оның тұрақсыз және жалынды мінезі және басқа орындаушылармен туындаған жанжалдары мексикалық баспасөз беттерінде жиі жарияланды, сонымен қатар ол өзінің жарнамалық қабілетін жетілдірді. Оның ең қатал бәсекелестері мексикалық жұлдыздар Селия Падилла, Селия Монтальван және Делия Маганья болды. Жастығы үшін "La Niña Lupe" деп аталған Велез тез арада Мексикадағы водевильдің басты жұлдыздарының біріне айналды. Оның жанкүйерлерінің арасында Хосе Горостиза және Ренато Ледук сияқты белгілі мексикалық ақындар мен жазушылар болды. 1926 жылы Велездің өнерін көрген америкалық Франк Вудиард оны режиссер Ричард Беннеттке (актрисалар Джоан мен Констанс Беннетттің әкесі) ұсынды. Беннет өзінің алдағы "The Dove" пьесасында мексикалық кантина әншісінің рөлін ойнауға актриса іздеп жүрді. Ол Велезге Лос-Анджелеске пьесаға қатысуға шақыратын телеграмма жіберді. Велез Кубаға өнер көрсетуге жоспарлап отырды, бірақ тез арада жоспарларын өзгертіп, Лос-Анджелеске сапар шекті. Алайда, келгеннен кейін, оның орнына басқа актриса алынғанын білді. Лос-Анджелесте ол комик Фанни Брайспен танысты. Брайс Велезге әсерленді және кейіннен одан да қызықты тұлғамен кездеспегенін айтты. Ол Велездің биші ретінде мансабын дамытуға көмектесті және оны Фло Зигфельдке ұсынды, ол оны Нью-Йоркте өнер көрсетуге шақырды. Велез Лос-Анджелестен кетуге дайындалып жатқанда, Metro Goldwyn Mayer продюсері Гарри Рапф оған қоңырау шалып, экрандық сынаққа шақырды. Продюсер және режиссер Хэл Роуч Велездің экрандық сынағын көріп, оны "Laurel and Hardy" комиксінің "Sailors, Beware!" қысқа фильміндегі шағын рөлге алды.

Vélez began her career in Mexican revues in the early 1920s. She initially performed under her paternal surname (see Hispanic American naming customs) of Villalobos, but after her father returned home from the war (he did not die in combat as some sources state), he was outraged that his daughter had decided to become a stage performer. She chose her maternal surname Vélez as her stage name. Their mother introduced Vélez and her sister Josefina to the popular Spanish Mexican vedette María Conesa, "La Gatita Blanca". Vélez debuted in a show led by Conesa, where she sang "Oh Charley, My Boy" and danced the shimmy. In 1924, Aurelio Campos, a young pianist and friend of the Vélez sisters, recommended Vélez to stage producers Carlos Ortega and Manuel Castro. Ortega and Castro were preparing a season revue at the Regis Theatre, and hired Vélez to join the company in March 1925. Later that year, Vélez starred in the revues Mexican Rataplan and ¡No lo tapes! (both parodies of the Bataclan's shows in Paris). Her suggestive singing and provocative dancing was a hit with audiences, and she soon established herself as one of the main stars of vaudeville in Mexico. After a year and a half, Vélez left the revue after the manager refused to give her a raise. She then joined the Teatro Principal, but was fired after three months due to her "feisty attitude". Vélez was quickly hired by the Teatro Lirico, where her salary rose to 100 pesos a day. Vélez, whose volatile and spirited personality and feuds with other performers were often covered by the Mexican press, also honed her ability for garnering publicity. Her most bitter rivals included the Mexican vedettes Celia Padilla, Celia Montalván, and Delia Magaña. Called La Niña Lupe because of her youth, Vélez soon established herself as one of the main stars of vaudeville in Mexico. Among her admirers were notable Mexican poets and writers like José Gorostiza and Renato Leduc. In 1926, Frank A. Woodyard, an American who had seen Vélez perform, recommended her to stage director Richard Bennett (the father of actresses Joan and Constance Bennett). Bennett was looking for an actress to portray a Mexican cantina singer in his upcoming play The Dove. He sent Vélez a telegram inviting her to Los Angeles to appear in the play. Vélez had been planning to go to Cuba to perform, but quickly changed her plans and traveled to Los Angeles. However, upon arrival, she discovered that she had been replaced by another actress. While in Los Angeles, she met the comedian Fanny Brice. Brice was taken with Vélez and later said she had never met a more fascinating personality. She promoted Vélez's career as a dancer and recommended her to Flo Ziegfeld, who hired her to perform in New York City. While Vélez was preparing to leave Los Angeles, she received a call from Metro Goldwyn Mayer producer Harry Rapf, who offered her a screen test. Producer and director Hal Roach saw Vélez's screen test and hired her for a small role in the comic Laurel and Hardy short Sailors, Beware!

Жетістік пен жетістік (1927-38)

Қысқаметражды фильмдегі дебютінен кейін, «Теңізшілер, сақ болыңыз!» фильмінде Вэлез Чарли Чейзбен бірге Хэл Роучтың «What Women Did for Me» қысқаметражды фильмінде ойнады. Сол жылы ол Дуглас Фэрбенкс жасайтын «Гаучо» толық метражды фильміне кастингке түсті. Фэрбенкс Вэлездің талантына тәнті болды және оны дереу келісімшартқа қол қойды. 1927 жылы шыққан «Гаучо» фильмі сәтті болды, ал сыншылар Фэрбенкспен тең тартыса алатын Вэлездің қабілетіне риза болды. Фэрбенкс белсенді ойынымен және әсерлі трюктерімен танымал еді. Вэлез екінші маңызды фильмін, Сесил Б. Демилльдің «Тұрып, тапсыр!» (1928) фильмін түсірді. Сол жылы ол WAMPAS Baby Stars-тың бірі болып танылды. 1929 жылы Вэлез Д.У. Гриффит режиссерлік еткен «Жалпыға ортақ жол» және «Шығыс – шығыс» фильмдерінде жас қытай қызының рөлін ойнады. Виктор Флеминг режиссерлік еткен «Бөрінің әні» вестерн фильмінде ол Гари Купермен бірге ойнады. Ол көбінесе «экзотикалық» немесе «ұлттық» әйелдер рөлінде ойнады, олардың мінезі тез өзгеретін және ыстыққандықтан, ақпарат құралдары Вэлезді «Мексикалық дауыл», «Мексикалық жабайы мысық», «Мексикалық асыққыш», «Ухупи Лупе» және «Ыстық Тамале» деп атады. 1929 жылға қарай киноиндустрия үнсіз фильмдерден дыбысты фильмдерге өтуде еді. Көптеген актерлардың мансабы ауыр акценттері немесе жазбаға нашар түсетін дауыстарының салдарынан күрт аяқталды. Студия басшылары Вэлездің акценті оның өтуіне кедергі келтіруі мүмкін деп болжады. Бірақ 1929 жылы ол алғашқы толық дыбысты фильмде, Рин Тин Тиннің «Тайгер Роза» фильмінде ойнағаннан кейін бұл ой бекер болды. Фильм сәтті болды және Вэлездің дыбыстық мансабы қалыптасты. Дыбысты фильмдердің пайда болуымен Вэлез Генри Кинг режиссерлік еткен «Тозақ порты», Уильям Уайлер режиссерлік еткен «Дауыл» (1930) және Эдвард Г. Робинсонмен бірге «Шығыс – батыс» (1930) сияқты Pre-Code фильмдерінің бірнешесінде ойнады. 1931 жылы ол Сесил Б. Демилльдің екінші фильмі «Скваумен» (Уорнер Бакстермен бірге) және Эдвин Кареудің «Қайта тірілу» фильмдерінде ойнады. 1932 жылы Вэлез танымал әнші Лоуренс Тиббетпен бірге «Кубалық махаббат әні» (1931) фильмін түсірді. Сол жылы ол Уолтер Хьюстонмен бірге «Конго» (Занзибардың батысындағы дыбыстық қайта түсірілімі) фильмінде қосалқы рөлде ойнады. Ол сондай-ақ Универсал студиясы түсірген фильмдерінің испан тіліндегі нұсқаларында ойнады, мысалы, «Қайта тірілу» (1931, «Resurrección» испан нұсқасы) және «Оның өміріндегі адамдар» (1932, «Hombres en mi vida» испан нұсқасы). Вэлез комедия жанрында өзіне лайықты орын тапты, әдемі және тез өзгеретін кейіпкерлерді ойнады. 1932 жылдың ақпан айында Вэлез кино мансабынан үзіліс жасап, Нью-Йоркке сапар шекті, онда ол Бродвей импресариосы Флоренц Зигфельд-кішімен «Кончита» рөлін ойнау үшін келісімшарт жасады. Шоуда сонымен қатар Берт Лар, Элеонора Пауэлл және Бадди Роджерс ойнады. 1933 жылы Вэлез Ли Трейсимен бірге «Жартылай жалаңаш шындық» және Виктор МакЛаглен мен Эдмунд Лоумен бірге «Ыстық бұрыш» фильмдерінде ойнады. Сол жылы ол Джимми Дюрантемен бірге «Мені шапалақтап жібер!» музыкалық ревюсінде Бродвейге оралды. 1934 жылы ол Дюрантемен бірге «Палука» және «Қатыгез динамит» фильмдерін түсірді. Сол жылы Вэлез Рамон Новарроның «Күлкілі бала» фильмінде «Жұқа қыз» рөлін ойнады. Фильм тыныш шықты және көпшілік назарына ілікпеді. Фильмге бірнеше сын-пикирлер жазылды, бірақ Вэлездің ойыны жоғары бағаланды. Ол Лорел мен Хардимен жұмыртқа сындыру эпизоды бар «Голливудтық кеш» комедиялық актерлер фильміндегі шағын рөлімен де сәтті болды. Вэлез танымал актриса болғанымен, MGM студиясы 1934 жылы оның келісімшартын жаңартпады. Келесі бірнеше жылда Вэлез әртүрлі студияларда еркін актриса ретінде жұмыс істеді, сондай-ақ екі жыл Англияда тұрып, «Маркустың моральдары» және «Цыгандық мелодия» (екеуі де 1936) фильмдерін түсірді. Келесі жылы ол Лос-Анджелеске оралып, Уилер мен Вулсидің «Жоғары ұшқыштар» (1937) комедиясының соңғы бөлігінде ойнады. Вэлездің соңғы Бродвей қойылымы 1938 жылы Коул Портердің «Сен ешқашан білмейсің» мюзиклінде болды. Шоу сыншылардан жағымсыз пікірлер алды, бірақ Вэлез бен актерлік құрамның мүшесі Либби Холман арасындағы жанжалға байланысты көп жарияланды. Холман Вэлездің Глория Свансон, Кэтрин Хепберн және Ширли Темпл сияқты бірнеше актрисалардың мінезін қайталап көрсетуінен туған назарға да ренжіді. Коннектикут штатының Нью-Хейвен қаласында өткен қойылымда Вэлез Холманды перделер арасында ұрып, оған қара көзін салғаннан кейін жанжал шиеленістің шегіне жетті. Бұл жанжал шоуды тоқтатуға себеп болды. 1938 жылы Мексика қаласына оралғанда, өзінің алғашқы мексикалық фильмінде ойнаған Вэлезді он мың жанкүйер күтіп алды. Фернандо де Фуэнтес режиссерлік еткен «Ла Зандунга» фильмінде мексикалық актер Артуро де Кордова да ойнады. Фильм сыншылар тарапынан мақталып, табысқа ие болды, ал Вэлез тағы төрт мексикалық фильмде ойнауға шақырылды. Бірақ ол Лос-Анджелеске оралып, RKO студиясында жұмыс істеуді жалғастырды.

After her debut in the short film Sailors, Beware!, Vélez appeared in the Hal Roach short What Women Did for Me, with Charley Chase. Later that year, she did a screen test for the upcoming Douglas Fairbanks full length film The Gaucho. Fairbanks was impressed by Vélez and he quickly signed her to a contract. Upon its release in 1927, The Gaucho was a hit and critics were duly impressed with Vélez's ability to hold her own with Fairbanks, who was well known for his spirited acting and impressive stunts. Vélez made her second major film, Stand and Deliver (1928), directed by Cecil B. DeMille. That same year, she was named one of the WAMPAS Baby Stars. In 1929, Vélez appeared in Lady of the Pavements, directed by D. W. Griffith and Where East Is East, playing a young Chinese woman. In the Western film Wolf Song, directed by Victor Fleming, she appears with Gary Cooper. As she was regularly cast as "exotic" or "ethnic" women that were volatile and hot tempered, gossip columnists took to referring to Vélez as "Mexican Hurricane", "The Mexican Wildcat", "The Mexican Madcap", "Whoopee Lupe" and "The Hot Tamale". By 1929, the film industry was transitioning from silents to sound films. Several stars of the era saw their careers abruptly end due to heavy accents or voices that recorded poorly. Studio executives predicted that Vélez's accent would probably hamper her ability to make the transition. That idea was dispelled after she appeared in her first all talking picture in 1929, the Rin Tin Tin vehicle Tiger Rose. The film was a hit and Vélez's sound career was established. With the arrival of talkies, Vélez appeared in a series of Pre Code films like Hell Harbor (directed by Henry King), The Storm (1930, directed by William Wyler), and the crime drama East Is West, with Edward G. Robinson (1930). In 1931, she appeared in her second film for Cecil B. DeMille, Squaw Man, with Warner Baxter, and in Resurrection, directed by Edwin Carewe. In 1932, Vélez filmed The Cuban Love Song (1931), with the popular singer Lawrence Tibbett. That same year, she had a supporting role in Kongo (a sound remake of West of Zanzibar), with Walter Huston. She also starred in Spanish language versions of some of her movies produced by Universal Studios like Resurrección (1931, the Spanish version of Resurrection), and Hombres en mi vida (1932, the Spanish version of Men in Her Life). Vélez found her niche in comedy, playing beautiful, volatile characters. In February 1932, Vélez took a break from her film career and traveled to New York City where she was signed by Broadway impresario Florenz Ziegfeld, Jr. to take over the role of "Conchita" in the musical revue Hot Cha!. The show also starred Bert Lahr, Eleanor Powell and Buddy Rogers. In 1933, Vélez appeared in the films The Half Naked Truth with Lee Tracy and Hot Pepper, with Victor McLaglen and Edmund Lowe. Later that year, she returned to Broadway where she starred with Jimmy Durante in the musical revue Strike Me Pink. In 1934, she filmed Palooka and Strictly Dynamite (both also with Durante). That same year, Vélez was cast as "Slim Girl" in Laughing Boy with Ramón Novarro. The film was quietly released and largely ignored. The few reviews it received panned the film, but praised Vélez's performance. She had more success with her brief appearance in the all comedy cast film Hollywood Party, where she has an egg breaking routine with Laurel and Hardy. Although Vélez was a popular actress, MGM Studios did not renew her contract in 1934. Over the next few years, Vélez worked for various studios as a freelance actress; she also spent two years in England where she filmed The Morals of Marcus and Gypsy Melody (both 1936). She returned to Los Angeles the following year where she appeared in the final part of the Wheeler & Woolsey comedy High Flyers (1937). Vélez last Broadway performance was in the 1938 musical You Never Know, by Cole Porter. The show received poor reviews from critics, but received a large amount of publicity due to the feud between Vélez and fellow cast member Libby Holman. Holman also was irritated by the attention Vélez garnered from the show with her impressions of several actresses, including Gloria Swanson, Katharine Hepburn and Shirley Temple. The feud came to a head during a performance in New Haven, Connecticut after Vélez punched Holman between curtain calls and gave her a black eye. The feud effectively ended the show. Upon her return to Mexico City in 1938 to star in her first Mexican film, Vélez was greeted by ten thousand fans. The film La Zandunga directed by Fernando de Fuentes, co starring Mexican actor Arturo de Córdova, was a critical and financial success and Vélez was slated to appear in four more Mexican films. She instead returned to Los Angeles and went back to work for RKO.

Ақырғы табыстары мен соңғы рөлдері (1939-1944)

1939 жылы Велес Леон Эррол мен Дональд Вудспен бірге «Мексикалық қыз» фильмінде түсті. B класты фильм болғанына қарамастан, ол көрермендердің ыстық ықыласына бөенді және RKO оны Эррол мен Вудспен «Мексикалық Спитфайр» атты жалғасы үшін біріктірді. Бұл фильм де сәтті болды және «Спитфайр» фильмдерінің сериясына (барлығы сегіз) жол ашты. Серияда Велес Кармелита Линдсей рөлін ойнайды, ол темпераментті, бірақ мейірімді мексикалық әнші, американдық джентльмен Деннис «Дэнни» Линдсейге (Вудс) үйленген. «Спитфайр» сериясынан басқа, ол RKO, Universal Pictures және Columbia Pictures үшін тағы да музыкалық және комедиялық фильмдерде ойнады. Осы фильмдердің арасында «Мадам Ла Зонгадан алты сабақ» (Леон Эрролмен, 1941), «Достар» (Джон Барримормен, 1941) және «Манхэттеннен келген қызылшаш» (1943) бар. Соңғы фильмде Велес Бродвей жұлдызы және оның егіз қарындасының рөлін ойнайды, бұл көрерменге Лупе Велестің нақты дауысын естуге мүмкіндік береді. Ол қонақ рөлін әдеттегі мексикалық акцентімен ойнайды, ал актриса рөлін өзінің жұмсақ акцентімен ойнайды, тек акценттің іздерін қалдырады. 1943 жылы «Спитфайр» сериясының соңғы фильмі «Мексикалық Спитфайрдің бақытты оқиғасы» шықты. Сол кезде сюжеттегі қателіктер мен жағдайлар қайталап, серияның жаңалығы төмендеді. Баспасөз оны «Мексикалық Спитфайр», «Мексикалық сенсация» және «Мексикалық мысық» деп атады. Велестің экраннан тыс мінез-құлқы оның экрандағы бейнесі мен шынайы тұлғасы арасындағы шекараны жойды. Оның өлімінен кейін журналист Боб Томас Велездің «Голливудтың жанды бөлігі» болғанын еске алды, ол жарқын киім киіп, мүмкіндігінше көп шу жасады. Ол әр жұма сайын Голливуд Легион стадионында бокс жарыстарына қатысып, рингтің жанында тұрып, боксшыларға айқайлап шақыратын. Велестің жиі даулы романтикалық қарым-қатынастағы ашуы мен қызғанышы жақсы жазылған және оның мансабын көлеңкелеп, таблоидтардың тақырыбына айналды. Велес баспасөзбен ашық сөйлесті және оның романтикалық өмірі туралы әңгімелер үшін уәдегерлер үнемі онымен байланысатын. Солардың бірі – Велез өзінің сүйіктісі Гэри Куперді дау кезінде пышақтап, тігіп алуға дейін жараланған оқиға. Олардың ажырасуынан кейін Велес Купер поездге отырғанда оны атуға тырысты. Актер Джонни Вайсмуллермен некеде болған кезде олардың жиі ұрысқандары туралы ақпарат баспасөзде жиі жарияланды. Велес Вайсмуллерге ұрыс кезінде және «ұйқылы махаббат» кезінде сызаттар, көкшілдер және сүйіспеншілік іздерін қалдырған. Велес көбінесе кәсіби немесе жеке өмірде бәсекелес деп санайтын әріптестерін нысанаға алды, бұл әдеті оның водевильдегі күндері басталған және фильмдерде жалғасты. Велестің бейнесі – өзінің ойын ашық айтатын және «ханым» деп есептелмейтін жабайы, жоғары сексуалды әйел. Ал мексикалық актриса Долорес дель Рио өзін сезімтал, бірақ сәнді және тартымды, көбінесе аристократиялық тамырлардан шыққан ретінде көрсетті. Велес 1930 жылы «Марокко» фильмін түсіргенде Гари Купермен қарым-қатынаста болды деп күдіктенген Марлен Дитрихті ұнатпады. Оның Джетта Гудал, Лилиан Ташман және Либби Холманмен бәсекелестігі де жақсы жазылған. Оған жауап ретінде Велес Голливудтағы кештерде өзіне ұнамайтын әйелдердің пародийлерін орындады. Сондай-ақ, Грета Гарбо, Марлен Дитрих, Фанни Брайс, Глория Свансон, Кэтрин Хепберн, Симон Саймон және Ширли Темпл сияқты тұлғаларды еліктеуі де ерекше.

In 1939, Vélez was cast with Leon Errol and Donald Woods in The Girl from Mexico. Despite being a B film, it was a hit with audiences and RKO re teamed her with Errol and Woods for the sequel Mexican Spitfire. That film was also a success and led to a series of Spitfire films (eight in all). In the series, Vélez portrays Carmelita Lindsay, a temperamental yet friendly Mexican singer married to Dennis "Denny" Lindsay (Woods), an elegant American gentleman. In addition to the Spitfire series, she was cast in other musical and comedy features for RKO, Universal Pictures, and Columbia Pictures. Some of these films were Six Lessons from Madame La Zonga (with Leon Errol, 1941), Playmates (with John Barrymore, 1941), and Redhead from Manhattan (1943). The last film has Vélez playing the dual role of a Broadway star and her visiting twin sister, and offers the viewer a rare chance to hear Lupe Vélez's actual speaking voice. She plays the visiting sister with her customary, exaggerated Mexican accent, but plays the actress with her own, gently inflected voice, betraying only a trace of an accent. In 1943, the final film in the Spitfire series, Mexican Spitfire's Blessed Event, was released. By that time, the mistaken identity scripts and situations had been repeating themselves, and the novelty of the series had begun to wane, The press often referred to her by such names as "The Mexican Spitfire", "The Mexican It girl" and "The Mexican Kitten". Vélez's off screen behavior blurred the line between her onscreen persona and her real personality. After her death, journalist Bob Thomas recalled that Vélez was a "lively part of the Hollywood scene" who wore loud clothing and made as much noise as possible. She attended boxing matches every Friday night at the Hollywood Legion Stadium and would stand on her ringside seat and scream at the fighters. Vélez's temper and jealousy in her often tempestuous romantic relationships were well documented and became tabloid fodder, often overshadowing her career. Vélez was straightforward with the press and was regularly contacted by gossip columnists for stories about her romantic exploits. One such incident included Vélez chasing her lover Gary Cooper around with a knife during an argument and cutting him severely enough to require stitches. After their breakup, Vélez attempted to shoot Cooper while he boarded a train. During her marriage to actor Johnny Weissmuller, stories of their frequent physical fights were regularly reported in the press. Vélez reportedly inflicted scratches, bruises, and love bites on Weissmuller during their fights and "passionate love making". Vélez often targeted fellow actresses whom she deemed rivals, professionally or otherwise, a habit which began back in her vaudeville days and continued in films. Vélez's image was that of a wild, highly sexualized woman who spoke her mind and was not considered a "lady", while fellow Mexican actress Dolores del Río projected herself as sensual, but elegant and restrained, often hailing from aristocratic roots. Vélez also disliked Marlene Dietrich whom she suspected of having an affair with Gary Cooper while filming Morocco in 1930. Her rivalries with Jetta Goudal, Lilyan Tashman and Libby Holman were well documented. In retaliation, Vélez would perform scathing impersonations of the women she disliked at Hollywood parties. Also notable are her imitations of figures such as Greta Garbo, Marlene Dietrich, Fanny Brice, Gloria Swanson, Katharine Hepburn, Simone Simon, and Shirley Temple.

Қарым-қатынас және неке

Велес бірнеше жоғары танымал және көбінесе даулы қарым-қатынастарда болды. Лос-Анджелеске келгеннен кейін ол актерлер Том Микс, Чарли Чаплин және Кларк Гейблмен байланысты болды. Ашуланған кезде Велес Куперге физикалық шабуыл жасағаны хабарланды. Купер 1931 жылдың ортасында анасы Алисаның тілегі бойынша осы қарым-қатынасты аяқтады, ол Велезбен кездескеннен кейін оны жақтырмады. Жұптың никелері туралы әңгімелер тарады, бірақ Гилберт 1932 жылдың басында қарым-қатынасты тоқтатты және Клэрмен қайтадан жарасуға тырысты. 1933 жылдың 8 қазанында Велес пен Вайсмуллер Лас-Вегаста үйленді. Отбасылық зорлық-зомбылық және қоғамдық төбелес туралы хабарлар тарады. 1935 жылдың 3 қаңтарында ол екінші рет ажырасуға өтініш берді және алдын ала шешім шығарылды. Бір айдан кейін жұп татуласқандықтан бұл шешім күшін жойды. 1938 жылдың тамызында Велес үшінші рет ажырасу талабын қойды, Вайсмуллерді қайтадан қатыгездікпен айыптады. 1939 жылдың тамызында олардың ажырасуы ресми түрде аяқталды. Ажырасуынан кейін Велес 1940 жылдың соңында актер және поло ойыншысы Гинн "Биг Бой" Уильямспен кездесе бастады. Олар никелері туралы айтысты, бірақ үйленбеді. 1941 жылдың соңында ол жазушы Эрих Мария Ремаркпен танысты. Актриса Луиза Райнер Ремарк өте қуанып, Велестің өршілдігін керемет деп тапқанын айтты, ол Велездің оған қатты ашуланып, өзінің туфлісін шешіп, онымен ұрғанын еске алды. Ремаркпен кездескеннен кейін Велес боксшылар Джек Джонсон және Джек Демпсимен байланысты болды. Велес 1944 жылдың басында де Кордованың әйелі оған ажырасуға рұқсат бермегеннен кейін никелерін үзді. Содан кейін Велес сахналық есімі Харальд Рамонд болған жас австриялық актер Харальд Марешпен танысып, кездесе бастады. 1944 жылдың қыркүйегінде ол Рамондтан бала күтетінін білді. 1944 жылдың қараша айының соңында олардың никелері туралы жариялады. 10 желтоқсанда, қайтыс болудан төрт күн бұрын Велес никелерін тоқтатқанын және Рамондты үйінен қуғанын мәлімдеді.

Балама теориялар мен қалалық аңыздар

Сот дәрігері Велездің некеден тыс бала туып, ұяттан өзін-өзі өлтіргенін айтқанмен, кейбір авторлар бұл шындыққа сай емес деп болжады. "Банандардан белдерге дейін: танымал кино мен мәдениеттегі латина әйелі" атты кітабында Роза Линда Фрегосо Велестің заманауи моральдық нормаларға қарсы шығуымен белгілі болғанын және оның некеден тыс бала тудыруды қабылдамауы күмәнді көрінетінін жазды. Фрегосо Велездің өмірінің соңғы жылында мания мен депрессияның күшті белгілерін көрсеткеніне сенеді. Фрегосо Велездің өлімінің себебі биполярлық бұзылыс сияқты емделмеген психикалық ауру болуы мүмкін деп болжайды. Роберт Слатцер (кейін Мэрилин Монроға жасырын үйленгенін мәлімдеген) Велездің өліміне бірнеше апта қалғанда оны үйінде сұхбатқа алғанын және ол оған Гари Купердің баласына жүкті екенін айтқанын мәлімдеді (сол кезде Купер Вероника "Рокки" Бальфқа үйленген болатын). Слатцердің сөзіне қарағанда, Велез Купердің баланың әкесі Харальд Рамонд екеніне сеніп, оны мойындаудан бас тартқанын айтқан. Велез қайтыс болғаннан кейін Слатцер Куперден жағдайды сұраған, ал Купер оның баласы болуы мүмкін екенін растаған. Слатцер сондай-ақ Клара Боумен сұхбаттасқанын мәлімдеді (ол да 1920 жылдары Купермен қарым-қатынаста болған), ол Купердің Велездің өлімінен аз уақыт бұрын оны шақырып, Велезді жүкті еткені үшін Харальд Рамондты өлтіретінін айқайлағанын айтқан. Слатцер Боу оған Велездің баласының әкесі Рамонд екеніне ешқашан сенбегенін және Велез Купердің беделін сақтау үшін Рамондты өзіне үйлендіруге тырысқанына сенімді екенін айтқан. Биограф Мишель Фогель Купер әке болған жағдайда, оның Велез бен олардың баласын қабылдамауы және баланы жалғыз өсіру туралы ой оның Велезді "өткізіп жіберуіне" себеп болуы мүмкін деп болжады. Велездің өлімі Кеннет Ангердің "Голливуд Вавилоны" кітабында баяндалды және қалалық аңызға айналды. Ангердің айтуынша, Велез атластың төсегінде әсемдеп жасалған өзін-өзі өлтіру көрінісін қоюды жоспарлаған, бірақ Секонал "мексикалық дәмдеуіштермен дайындалған соңғы кешкі аспен" жақсы араласпаған. Нәтижесінде ол қатты ауырып, құсу үшін ванна бөлмесіне асықты, ванна бөлмесінің еденіне сығалап түсіп, басымен дәретханаға құлап, содан кейін суға батып кеткен. Ангер Велездің "қызметшісі" Хуанита оны ертесіне таңертең тапқанын мәлімдеді. Оның оқиғалар нұсқасы жарияланған хабарламалармен және ресми шешіммен қайшы болғанына қарамастан, оның әңгімесі жиі факт ретінде немесе комедиялық эффект үшін қайталанады – ол телекомедиялық серия "Фрейзер" пилоттық эпизодында ("Жақсы Ұл") айтылды; мультфильм "Симпсондардың" бір эпизодында еске алынды; және Demolition Doll Rods тобының "I Wanna O. D." әнінде сөз болды. Велездің биографы Мишель Фогель Велездің сонша көп мөлшерде Секонал ішкеннен кейін "ваннаға сығалап баруының" немесе тіпті төсегінен тұруының "мүмкін емес" екенін атап өтті. Барбитурат Секонал тіпті кішкентай дозада да тез әсер етеді, сондықтан Велез бірден қайтыс болған. Оның өлім куәлігінде "Секонал улануы" себебі ретінде "Секоналды ішу" деп көрсетілген, бірақ суға бату емес. Сонымен қатар, Велездің құсқанына ешқандай дәлел жоқ. 2013 жылы Велездің денесінің оның жатын бөлмесінің еденінде жатқан полициялық суреті алғаш рет жарияланды.

Despite the coroner's ruling that Vélez committed suicide to avoid the shame of bearing an illegitimate child, some authors have speculated that this was not entirely true. In the book From Bananas to Buttocks: The Latina Body in Popular Film and Culture, Rosa Linda Fregoso wrote that Vélez was known for her defiance of contemporary moral convention, and that it seems unlikely that she could not have reconciled having a child out of wedlock. Fregoso believes that in the final year of her life, Vélez exhibited signs of extreme mania and depression. Fregoso goes on to speculate that Vélez's death may have been the result of an untreated mental illness such as bipolar disorder. Robert Slatzer (who later claimed to have been secretly married to Marilyn Monroe) claimed that a few weeks before Vélez's death, he interviewed her at her home, and she confided in him that she was pregnant with Gary Cooper's child (by that time, Cooper was married to socialite Veronica "Rocky" Balfe). According to Slatzer, Vélez said that Cooper refused to acknowledge the child, believing that Harald Ramond was the father. After Vélez died, Slatzer said he asked Cooper about the situation, and Cooper confirmed that it was possible he might have been the father. Slatzer further claimed that he also interviewed Clara Bow (who had also dated Cooper in the 1920s), who revealed that shortly before Vélez's death, Cooper called her and screamed that he was going to kill Harald Ramond for impregnating Vélez. Slatzer claimed that Bow told him that she never believed Vélez's baby was fathered by Ramond, and that she was convinced that Vélez had attempted to get Ramond to marry her to protect Cooper's reputation. Biographer Michelle Vogel speculated that if Cooper was the father, his rejection of Vélez and their child, coupled with the idea of having to raise a child alone, may have sent Vélez "over the edge". Vélez's death was recounted by Kenneth Anger in his book Hollywood Babylon, and has become urban legend. In Anger's telling, Vélez planned to stage an elaborate suicide scene atop her satin bed, but the Seconal did not mix well with the "Mexi Spice Last Supper" she had eaten earlier that evening. As a result, she became violently ill, stumbled to the bathroom to vomit, slipped on the bathroom floor tile, and fell head first into the toilet, where she subsequently drowned. Anger claimed that Vélez's "chambermaid" Juanita found her the next morning. Despite the fact that his version of events contradicts published reports and the official ruling, his story is often repeated as fact or for comedic effect – it was recounted in the pilot episode of the television comedy series Frasier, "The Good Son"; referred to in an episode of the cartoon The Simpsons; and mentioned in the song "I Wanna O. D." by the Demolition Doll Rods. Vélez's biographer, Michelle Vogel, points out that it would have been "virtually impossible" for Vélez to have "stumbled to the bathroom" or even get off her bed after having consumed such a large amount of Seconal. Seconal, a barbiturate, is noted for being fast acting even in small doses, and Vélez's death was probably instantaneous. Her death certificate lists "Seconal poisoning" due to "ingestion of Seconal" as the cause of death, not drowning. Further, there was also no evidence to suggest Vélez had vomited. In 2013, the first publication of a police photo of Vèlez's body on the floor of her bedroom was published.

Мұра

Кино индустриясына қосқан үлесі үшін Велес Голливуд Даңқы аллеясында, 6927 Голливуд бульварында жұлдызымен ескерілген. 2017 жылы суретші Эмилио Борхастың Велес құрметіне арнаған мүсіні, актрисаның туған жері – Мексиканың Сан-Луис-Потоси штатындағы Сан-Себастьян бағында орнатылды.

Музыка

Il Palco della Musica тобының 2012 жылғы «Tantipiccolipezzi» альбомында «Lupe Vèlez» (M. Tucci / S. Scotto) әні бар.

Кино және теледидар

1949 жылы Лос-Анджелес Daily News газеті Пуэрто-Риколық биші Маркита Ривераның актрисаның өміріне негізделген фильмде басты рөлге таңдалғанын жариялады. Бірақ, Велестің сол кездегі өзіне-өзі қол жұмсауына байланысты фильм ешқашан түсірілмеді. Кубалық румбера Амалия Агилар да Велес туралы фильмде түсу мүмкіндігін қарастырды, бірақ кейін Голливудта жұмыс істемеуге шешім қабылдап, Мексикаға оралды. Republic Pictures студиясында Spitfire сияқты рөлдерде ойнаған латиналық актриса Эстелита Родригес Vélez туралы экрандық биографияда түсемін деп мәлімдеді, алайда 1966 жылғы наурыз айында Родригес қайтыс болған соң жоба тоқтап қалды. Энди Уорхолдың андеграундтық "Лупе" (1965) фильмі, онда Эди Седжвик Vélez рөлін ойнайды, актрисаның өзіне-өзі қол жұмсаған түніне негізделген. Фильмде Седжвик (Уорхол үшін түсірген соңғы фильмінде) "әдемі өлімді" дайындап, нәтижесінде унитазға батып кетеді. Джеймс Лир (Тоби Магуайр) 2000 жылғы "Wonder Boys" фильмінде Голливудтағы өзіне-өзі қол жұмсағандар туралы айта келіп, Лупе Велес "көптеген дәрілерді" ішіп қайтыс болғанын мәлімдейді. 2009 жылдың тамызында Сиэтлдегі латиноамерикандық кинофестивалінде "Forever Lupe" қысқаметражды фильмінің тұсаукесері өтті. Мартин Кабальероның режиссерлігімен түсірілген бұл фильм Велес өміріне негізделген және мексикалық актриса Мариели Ромо Vélez рөлінде ойнайды. 2012 жылы мексикалық режиссер Карлос Каррера Лупе Велес өмірін мексика-американдық туындыда түсіруге дайындалып жатқаны хабарланды. Велез рөліне мексикалық актриса Ана де ла Регуера таңдалды. 2014 жылғы "Вавилонға қайту" фильмінде Велез рөлін кубалық-венесуэлалық актриса Мария Кончита Алонсо ойнады. "Фрейзер" ситкомының пилоттық эпизоды "Жақсы ұл" атты бөлімінде Фрейзер Крэйннің продюсері Роз Дойл Фрейзердің өмірге деген көзқарасын жақсарту үшін оған Лупе Велез туралы әңгіме айтады, ол "өлімсіздікке соңғы мүмкіндік іздеген" дейді. Роз Велестің өзіне-өзі қол жұмсауы туралы қалалық аңызды айта келіп, Фрейзерге "істер жоспарлағандай болмаса да, бәрі жақсы бола береді" деп еске салады. Фрейзер "Лупаның тағдыры қалай болды?" деп сұрағанда, Роз оған "ол тек есте қалуды қалады. Осы оқиғаны ешқашан ұмыта алмайсың" дейді. Эпизодтың соңында Фрейзер радио бағдарламасына қоңырау шалған тыңдаушыға: "Сіз Лупе Велес туралы әңгіме естігенсіз бе?" деп сұрайды. 1997 жылғы "Симпсондар" эпизоды "Гомердің фобиясы" бөлімінде қонақ жұлдызы Джон Уотерс Симпсон отбасын (Гомерсіз) Спрингфилдтің сауда ауданы бойынша саяхатқа алып шығады. Саяхат барысында ол Vélez унитазды сатып алған дүкенді көрсетеді.

In 1949, the Los Angeles Daily News reported that the Puerto Rican dancer Marquita Rivera was chosen to star in a biographical film based on the life of the actress. However, due to the controversy over Vélez's suicide at that time, the film was never produced. The Cuban rumbera Amalia Aguilar was also in talks to star in a film about Vélez, but later decided not to work in Hollywood, and returned to Mexico. Latina actress Estelita Rodriguez, who had once played Spitfire like ingenues for Republic Pictures, announced that she would star in a screen biography of Vélez, but the project died with Rodriguez in March 1966. Andy Warhol's underground film, Lupe (1965), starring Edie Sedgwick as Vélez, is loosely based on the night of her suicide. The film features Sedgwick (in her last film role for Warhol) preparing a "beautiful suicide" only to end up drowning in the toilet bowl. James Leer (Tobey Maguire), while listing Hollywood suicides, says that Lupe Vélez died from taking "a lot of pills" in the 2000 film Wonder Boys. In August 2009, the short film Forever Lupe premiered at the Seattle Latino Film Festival. Directed by Martín Caballero, the film is based on the life of Vélez and features Mexican actress Marieli Romo as Vélez. In 2012, it was reported that Mexican director Carlos Carrera was preparing to film the life of Lupe Vélez in a Mexican American production. Mexican actress Ana de la Reguera was chosen to play Vélez. Vélez is played by the Cuban Venezuelan actress María Conchita Alonso in the 2014 film Return to Babylon. In the pilot episode of the sitcom Frasier, "The Good Son", Frasier Crane's producer, Roz Doyle, tries to improve Frasier's outlook on his life by telling him the story of Lupe Vélez, who she says "decided to take one final stab at immortality". Roz re tells the urban legend version of Vélez's suicide, reminding Frasier that "even though things might not happen like we planned, they can work out anyway". When Frasier asks "how it worked out for Lupe", Roz tells him that "all she wanted was to be remembered. Will you ever forget that story?" Later in the episode, Frasier asks a caller to his radio show: "Have you ever heard of the story of Lupe Vélez?" In the 1997 The Simpsons episode "Homer's Phobia", guest star John Waters takes the Simpson family, sans Homer, on a driving tour of Springfield's shopping district. During the tour, he points out a store where he claims Vélez bought the toilet she drowned in.

Басқа медиа

Лупе Велес 1932 жылғы 23 қаңтарда жарық көрген итальяндық "La Settimana Enigmistica" апталық жұмбақ журналының алғашқы нөмірінде (№ 1) көрсетілген. Осы оқиға журнал баспасында әлі күнге дейін сақталып келе жатқан дәстүрді қалыптастырды: әйел және ер адам суреттері апта сайын журналдың бірінші бетіндегі жұмбақта кезекпен пайда болады.