Кіріспе

Американдық заңгер және саясаткер

Сципио Африканс Джонс (3 тамыз 1863 – 2 наурыз 1943) – Арканзас штатының американдық педагогі, заңгері, судьясы, қайырымдылық жасаушысы және республикалық саясаткері. Ол 1919 жылғы қазан айындағы Элейн қырғынынан кейін өлім жазасына кесілген он екі афроамерикалықтың апелляциясын жүргізгенімен ең көп танылды. Қырғыннан кейін жүзден астам афроамерикалық айыпталып, округте бес ақ адаммен бірге шамамен жүзден екі жүзге дейін қара американдық қаза тапты. Штат ақ адамдарды қудаламады. Бұл іс АҚШ Жоғарғы Сотына шағымданып, «Мур против Демпси» (1923) ісінде АҚШ Конституциясының он төртінші түзетуіне сәйкес, штаттық қылмыстық сот процестерін тексеру прецедентін орнатты. Арканзас штатының оңтүстігіндегі Далас округінің Тюлипке жақын Смит қалашығында құлдықта туған Джонс табысты және ықпалды бизнесмен болды. Джонс Арканзаста алғаш рет афроамерикалықтардың үлкен және кіші қазылар алқасына мүше болып сайлануына тыйым салынғанын көтерді. 1915 жылы Джонс Литл-Рок полиция сотының судьясы болып тағайындалып, түрлі-түсті кедергіні бұзып, барлық тараптары, куәгерлері және қала прокурорынан басқа адвокаттары қара нәсілді адамдар болған іске төрағалық етті, ол осы сот процесінде қара судьяның төрағалық етуін қолдады. Джонс сондай-ақ «Негро Шрайнерлерді» Шрайнерлер ұйымының атын және атрибутикасын пайдаланудан тыюға жасалған әрекеттерге қарсы сәтті қорғаныс ретінде өкілдік етті.

Ерте өмір және білім

Джонстың анасы, Джеммина Джонс, оның аралас нәсілді ұлы Сципио дүниеге келген кезде 15 жастағы құл болған. Ол доктор Адольфс және Каролин Джонстың қамқорлығында болды, олар оны қыздары жас кезінде қызы Тресаның серігі ретінде тағайындады. Бір жас кіші Треса, Джемминаның жақын досы болды. Трессаның ата-анасы ол 9 жаста болғанда қайтыс болды, және ол құлымен бірге ағасы доктор Санфорд Римидің үйіне көшірілді. Кейіннен Сципионның әкесі болды. Джонс туған қаласына жақын жердегі афроамерикандықтардың мектебінде оқыды. 1883 жылы ол жиырма жасында Литтл-Рокқа көшіп барып, Филандер Смит колледжінде дайындық курстарын өтті. 1885 жылы Джонс Солтүстік Литтл-Роктағы тарихи афроамерикандық колледж, Шортер колледжінде бакалавр дәрежесін алды. Джонс 1885 жылдан 1887 жылға дейін Биг Рок ІІ округінде мектеп мұғалімі болып жұмыс істеді. Ол Литтл-Роктағы ізашар отбасының мүшесі Джеймс Лоусонның үйінде тұрды. Осы уақытта Джонс үш танымал афроамерикандық бизнесменмен дос болды: Эд Вуд, штаттағы ең ірі афроамерикандық плантацияның иесі және жергілікті тауарлар саудасындағы жалғыз афроамерикалық; Джон Буш, қуатты афроамерикандық саудагер және ағаш кесетін орынның иесі; және Честер Киттс. Бұл үшеу Джонсты Принс-Холл масондығына енгізді, ол еркіндік, теңдік және бейбітшілік идеалдары үшін ресурстарды біріктірген көрнекті афроамерикандықтардың құпия бауырластық қоғамы болды. Джонс АҚШ округтік судьясы Генри К. Колдуэлл, судья Т. Б. Мартин және адвокат С. А. Килгордың заң кеңселерiнде үй шаруасы жұмысын тегін істеуге ұсынды. Сол жерде ол бос уақытында заң кітаптарын оқи бастады. Ол сонымен қатар округ судьясы Роберт Лианың шәкірті болды. Джонс 1889 жылы Арканзас штатының адвокатурасын тапсырды. Ол оқуын бастаған кезде Арканзаста афроамерикандық студенттерге арналған заң мектебі болмады, сондықтан заңды белгілі бір кеңселерде оқып, емтиханға дайындалу әлі де кең таралған тәсіл болды.

Саяси өмір

Джонс Республикалық партияға қосылып, 1892 жылы штаттық өкілдікке сәтті сайланбады. Ол бірнеше рет Республикалық Ұлттық Конвенцияға делегат болды. 1891 жылы Демократтар бақылайтын Арканзас штатының Бас Ассамблеясы сайлауды күрделендіретін және көптеген сауатсыз сайлаушыларды жоюға мүмкіндік беретін жаңа сайлау заңын қабылдады. 1892 жылы қабылданған сайлау салығы туралы түзетумен бірге бұл шаралар штаттағы көптеген афроамерикандықтар мен кедей ақтарды сайлау құқығынан айырды. Республикалық партия Джонсқа Колумбия округінің іс-қағаздарын тіркеушісі және Гаити Республикасындағы елші лауазымын ұсынды, бірақ ол жергілікті мәселелерге назар аудару үшін екі қызметтен де бас тартты. Сайлау құқығынан айыру шаралары салдарынан Республикалық партия штатта көптеген сайлаушыларын жоғалтты. Джонс Республикалық партия ішінде «Лили Уайтс» және «Блэк энд Тан» топтары арасындағы күреске қатысты. 1902 жылы Джонс Литтл-Рок қаласындағы жалпы сайлауда «Лили Уайтс» пен Демократтарға қарсы тұру үшін афроамерикандық республикашылдардан топ құрды. Күрес 1920 жылы, афроамерикандықтар алғаш рет Ж.Х. Блоунтты губернаторлыққа кандидат ретінде ұсынғанда шиеленісті жағдайға жетті. Сол жылы Джонс Арканзас Республикалық Ұлттық Комитетінен «Блэк энд Тан» өкілі ретінде таңдалды. Төрт жыл өткен соң Джонс, Ж.Х. Блоунт, Н.Р. Паркер және Дж. Хибблер Литтл-Рокта «Блэк энд Тан» наразылық жиналысын ұйымдастыруға көмектесті, онда «Лили Уайтс» тарапына саяси теңдік талаптарының тізімі ұсынылды. Ақырында, Республикалық штатық орталық комитетінде афроамерикандықтардың өкілдігіне кепілдік беретін келісімге қол жеткізілді.

Кәсіпкерлік өмір

Джонс табысты және ықпалды бизнесмен болды. Ол People's Ice & Fuel Company компаниясының негізін қалаушы және иесі болды, бұл компания АҚШ-тағы жалғыз қара иеліктегі және қара жұмыспен қамтылған мұз өндіруші және отын компаниясы еді. Ол Эдди Вуд, аға және Джон Бушпен қарым-қатынасын жақсартты, олар Букер Т. Вашингтонның Ұлттық Негр Бизнесі Лигасының (NNBL) филиалы – Арканзас Негр Бизнесі Лигасын құруға қолдау көрсетті. Сонымен қатар, ол Принс Холл масондарына мүше болып, олардың қолдауымен жұмыс істеді. Мэр Бен Д. Брикхаус әкімдігі кезінде Литтл-Рок клирингі, Литтл-Роктің он банкінің өкілдерінен құралған, қалаға қарыз беруден бас тартты. Брикхаус бұл жайтты Джонсқа айтқанда, Джонс мэрден қалаға қанша ақша қажет екенін сұрады. Мэр 75 000 доллар қажет екенін жауап берді; Джонс: "Менің клиенттерімнің Литтл-Рок банктерінде 120 000 доллар сақталған, егер Клиринг басқармасы сізге ақша беруге келіспесе, менің клиенттерім береді" деді. Бұл әңгімеден хабардар болған Клиринг басқармасы қалаға 75 000 доллар қарыз беруге келісті.

Он екі Элейн

Джонс ең танымал болғаны – 1919 жылғы қазан айындағы Элейн қырғыны кезінде ақ адамды өлтіргені үшін айыпталған және өлім жазасына кесілген он екі қара шаруаның шебер қорғанысы. Он екі адам толық ақ жюри алдында өткен, шамамен 20 минутқа созылған сот процесінде сотталып, өлім жазасына кесілді. Элейн 12 және тәртіпсіздікке қатысқандығы үшін түрме жазасына кесілген тағы 87 қара нәсілді ер адамның тағдыры халықаралық жаңалықтарға айналды. Көмек көрсетуге үш ұйым келісті: Арканзас штатындағы Негрлерді ұйымдастыру конференциясы (ACNO), Түсті терілілерді дамыту жөніндегі ұлттық қауымдастық (NAACP) және Ұлттық тең құқықтар лигасы (NERL). ACNO және NERL бірігіп Джонсты сотталған 99 адамның қорғаушысы ретінде жалдады. NAACP бұрынғы штаттың бас прокуроры Джордж У. Мерфиді Элейн 12-нің қорғаушысы ретінде жалдады. Екі адвокат дос болғандықтан, бірге жұмыс істеуге келісті. 1920 жылғы мамыр айында алты адамды өлтірген күдікпен сотталушылардың қайта сотталуын басталғаннан кейін, Джордж Мерфи күтпеген жерден қайтыс болды, Арканзас Жоғарғы Сотындағы апелляциялық шағымды ұтып алғаннан кейін, Джонс апелляциялық процесті басқаруға жетекшілік етті. Көптеген ішкі талқылардан кейін NAACP Джонсты Мерфидің орнына уақытша тағайындады, осылайша оны 99 айыпталушының жалғыз адвокаты етті. Ол Мур және басқалардың ісін сәтті жалғастырды, олардың ісі АҚШ Жоғарғы Сотында қарастырылды. Джонс Сот алдында қолданылған дәлелдемелердің авторы деп есептеледі. Элейн 12 ісін Жоғарғы Сотта қарау кезінде NAACP Джонсты 1909 жылдан бері NAACP-тің негізін қалаушы президенті және Литтл-Роктен бұрынғы АҚШ прокурорының көмекшісі Улисс С. Браттонмен алмастыруға шешім қабылдады. Джонс істерді қолдауын жалғастырды, ал 1923 жылы Жоғарғы Сот Мур Демпсиге қарсы істе алғаш рет штаттық апелляциялық сот шешіміне хабеас корпустың арқылы қайта шағымдануға рұқсат берді деп шешті. Бұл Соттың штаттық қылмыстық істерді Конституцияның 14-қосымшасындағы Әділ сот процесі туралы ереженің тұрғысынан қарауын белгілеген маңызды прецедент болды. Сот процесі кезінде Джонс Арканзаста жиі линчпен өлтіру туралы қорқытулар алды. Ол қауіпсіздігіне қауіп төнуіне байланысты әр түн сайын орнын ауыстырған деген сөз бар. Он екі айыпталушыға жаңа сот процесі тағайындалды, өйткені сот олардың алғашқы сот процесінде әділ сот процесін алмағанын мәлімдеді. Алты айыпталушыға қатысты айыптаулар тез арада алынып тасталды. Қалған алты адам қайтадан сотталып, айыпталды және он екі жылға бас бостандығынан айырылды. Джонс 1925 жылы сотталушыларды босатудан бас тартқан Арканзас губернаторы Томас Макрейге ер адамдарды мерзімі белгісіз демалысқа жіберуге сәтті көндірді. Губернатор Макрей кеңсесінен кеткені алдында қалған 87 Элейн айыпталушысына кешірім берді. Бұл губернатор болып сайланған Клан мүшесі Том Джефферсон Терралдың қызметке кіруіне бірнеше сағат қалғанда болды. Арканзас штатының тарихындағы ең ірі ККК митингілерінің бірінде сөз сөйлеген кезінде Террал өзінің қызметке кіруінің алдындағы түнде қалған алты Элейн айыпталушысын өлім жазасына кесуге уәде берді.

Кейінгі өмірінде

Джонс республикалық саясатта белсенді болып, өмірінің соңына дейін Арканзастағы нәсілдік дискриминацияға қарсы заңдық шараларды жалғастырды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Джонс Арканзастағы афроамерикандық қауымдастықта "Еркіндік облигациялары" кампаниясын ұйымдастырып, 243 000 доллар жинады. Джонс сонымен қатар Негр штатының сайлау құқығы лигасының төрағасы болды және өмірі бойына қара азаматтардың сайлау құқығы үшін күресті. Джонс Американың Біріккен жолының алдындағы Біріккен қайырымдылық қорының директоры қызметін атқарды. Джонстың соңғы ісі 1942 жылы болды, ол NAACP-тің Құқықтық қорғаныс қорының Тургуд Маршаллмен бірлесіп, Литл-Рок мектеп округін қараша мұғалімге тең жалақы алу үшін сотқа берді. Джонс іс аяқталмас бұрын қайтыс болғанымен, Маршалл сотта жеңіске жетті. Сципио Джонс Литл-Рокта қайтыс болды және ол Хэйвен оф Рест зиратында жерленді.