Күнүнүрра: Кіріметі және тарихы

Кіріспе

Батыс Австралияның Кимберли аймағындағы қала.

Кунунура – Батыс Австралияның шалғай солтүстігінде, Кимберлидің шығыс шетінде, Солтүстік территориямен шекарадан шамамен орналасқан қала. Кунунура Орд өзенінің суару схемасын қамтамасыз ету үшін құрылды. Бұл қала Мiriвунг халқының – Австралияның аборигендерінің дәстүрлі жерінде орналасқан. Кунунура – Брумнің солтүстігіндегі Батыс Австралиядағы ең ірі қала, ең жақын қала – Уиндхэм, шақырым қашықтықта. Кунунура Перттен Ұлы Солтүстік тас жолымен шақырым жерде орналасқан. Қала Кимберлидің шалғай солтүстік-шығыс аймағының әдемі төбелері мен таулары арасында жатыр, Орд өзенінің бөгеті мен бас Орд өзенінің бөгеті арқылы сақталған мол тұщы суға ие. Орд өзенінің суару аймағында (ОРИА) өсірілетін тропикалық егістер жылдар бойы өзгеріп келді. Туризм және кен өндіру де жергілікті экономика үшін маңызды салалар болып табылады.

Тарих

Орд өзеніндегі ауыл шаруашылығы идеясының тарихы 19 ғасырдан басталады. 1887 жылы аймақтың алғашқы пасторальдық жалға беру картасында (WA Мемлекеттік мұрағаттар кеңсесінде сақталған) Виндхэм мен Кунунура арасындағы солтүстік жағалау, Хаус-Тұқыр төбесінің жанындағы жер "Шәкәр қамысын отырғызуға рұқсат" ретінде тіркелген, бірақ ол ешқашан пайдаланылмаған. Ордта тропикалық ауыл шаруашылығы туралы идеялар ерте заманнан-ақ жиі талқыланды, бірақ жер 1960 жылға дейін пасторальдық жалға берілді. Кунунура 1961 жылға дейін Иванхоу станциясының пасторальдық жалға алынған жерінен Орд өзенінің суару аймағының қаласы ретінде салынды. Бұл 1959 жылы басталған ізденіс жұмыстарымен Орд өзені жобасы немесе Орд схемасы ретінде басталды. Кунунурра көлі – бұрын Карлтон Рич деп аталған Орд өзені аңғарының су басқан бөлігі, ол кейде Бандикут Бар деп аталатын табиғи тау жыныстарының тоғанымен тоқтатылған су қоймасы болған. Осы жерде 1959 жылы бұрғылау және жарылыс Орд өзенінің бұрылыс бөгетін салудың бастамасы болды, ол Бандикут Барға бекітілген. Жиырма радиалды су тасқыны бар бөгет 1963 жылғы наурыз айында Елизавета II және Филипп ханзадасы келгенде аяқталуға жақын еді, содан кейін аяқталып, сол кездегі премьер-министр Роберт Мензиес 1963 жылғы 20 шілдеде ресми түрде ашты, ол Кунунура мен Орд өзенінің суару аймағы (ORIA) "Австралиядағы ең қызықты орын" екенін айтты. Қала маңындағы кейбір ОРИА фермерлері өз шаруашылықтарында тұрады; алайда, Орд схемасының бастапқы идеясы фермерлерге қалада тұрудың ыңғайлылығын қамтамасыз ету үшін "жақын орналасу" болды және 1960 жылы алғашқы пилоттық шаруашылық басталғаннан бері аңғардағы көптеген фермерлер қалада тұрып келді. Дегенмен, қазір көптеген адамдар өздерінің суармалы шаруашылықтарында тұрады. Қаланың айналасында басқа да ауыл шаруашылығы және тұрғын үйлер орналасқан, оның ішінде әртүрлі аборигендер қауымдастықтары, Кроссинг-Фоллс, Риверфарм жолы және Паксадл шаруашылықтары, сондай-ақ Франк Уайз Тропикалық ауыл шаруашылығы институты, бұрын Кимберли ғылыми-зерттеу станциясы (КРС) деп аталған. КРС 1945 жылы Карлтон Рич ғылыми-зерттеу станциясынан басталды, оны 1941 жылы Кимберли Майкл Дюрак ағасы Уильям Эйден Дюрактың көмегімен және Батыс Австралия Ауыл шаруашылығы және Батыс Австралия Қоғамдық жұмыстар департаменттерінің қолдауымен құрды. Бұл Орд өзенінің жағалауында тропикалық ауыл шаруашылығына жасалған алғашқы күрделі әрекет болды. Сондай-ақ 1941 жылы Рассел Дюмас Қоғамдық жұмыстар департаментінің тапсырмасымен Орд шатқалында бөгет салуға қолайлы жерлерді тексерді. Схемаға Орд өзенін бөгеп, суды сақтап, шамамен жерді суару үшін Орд өзенінің бұрылыс бөгетін салу кірді. 1966 жылға қарай Орд өзені жазығында 31 шаруашылық болды. 1968 жылы схеманың екінші кезеңі Орд өзенінің бөгетін (немесе Орд өзенінің негізгі бөгетін) салумен басталды, ол жергілікті тұрғындарда "Жоғарғы бөгет" деп аталады, ол Аргайл көлінің суларын ұстап тұрады. Орд өзенінің су басуы 1968 жылы басталған және 1972 жылғы 30 маусымда ресми түрде ашылған Орд өзенінің негізгі бөгеті аяқталғанға дейін жалғасты, Батыс Австралияның премьер-министрі Джон Тонкиннің қолдауымен, сол кездегі премьер-министр Уильям Макмахон "Бұл Ордтың екінші кезеңінің басталуын білдіреді" деді. Орд өзенінің бөгеті пионерлік Дурак отбасының бас стансасы Аргайл Даунс станциясының жерін су басып, Аргайл көлі деп белгілі болған су қоймасын құрады. Аргайл көлі толғанша Аргайл Даунс үйінен алынған тастар алынып, бөгет маңында Аргайл Даунс үйі мұражайына қайта орнатылды. Мұражайды Tourism WA басқарды, бірақ 2010 жылы Кунунура келушілер орталығы өз міндеттерін қабылдады. Орд жобасының екінші кезеңі әлі толыққанды дамытылмаған, бірақ жаңа жұмыстар жүргізілуде. 2010 жылдың мамыр айында Федералды үкіметтен ірі қаржымен негізгі арна құрылысын кеңейту "Мунманг" бірлескен кәсіпорны аясында басталды. Кунунура пошта бөлімі 1960 жылғы 1 қыркүйекте ашылды.

The history of the idea of agriculture on the Ord River dates from the 19th century. On the first pastoral lease map (held by WA State Records Office) for the area dated 1887, it shows the northern bank between Wyndham and Kununurra, near House Roof Hill was held as a "Concession for Sugar Cane Planting," although it was never taken up. The idea of tropical agriculture on the Ord was discussed much from the earliest dates, but the land remained under pastoral lease until 1960. Kununurra was built on land resumed from Ivanhoe Station pastoral lease before 1961, as the town for the Ord River Irrigation Area which started as the Ord River Project or Ord Scheme, with survey work starting in 1959. Lake Kununurra is the flooded section of the Ord River valley that was formerly known as Carlton Reach, which was at times a waterhole held back by the natural rock barrier known as Bandicoot Bar. At this site in 1959 drilling and blasting marked the start of construction of the Ord River Diversion Dam, which is anchored down onto the Bandicoot Bar. This dam with twenty radial flood gates was almost completed when visited by Queen Elizabeth II and Prince Philip in March 1963, then later completed and officially opened by then Prime Minister, Robert Menzies on 20 July 1963 when he said that Kununurra and the Ord River Irrigation Area (ORIA) is " the most exciting place in Australia". As well as the town site some ORIA farmers live on their farms; however the initial idea of the Ord Scheme was for "closer settlement" to allow farmers the convenience of living in the town and since the start of the first Pilot Farm in 1960 most farmers in the valley had lived in the town. However, many people now live on their irrigation farms. Other agricultural and residential localities exist within a radius of the town, including various Aboriginal Communities, Crossing Falls, the Riverfarm Road and Packsaddle farm areas, and the Frank Wise Institute of Tropical Agriculture, formerly known as the Kimberley Research Station (KRS). KRS started in 1945 from the original Carlton Reach Research Station, set up by Kimberley Michael Durack with help from his brother William Aiden Durack in 1941, and support from the WA Department of Agriculture and the WA Public Works Department, being the first serious attempt at tropical agriculture on the banks of the Ord River. It was also in 1941 that Russell Dumas inspected the Ord gorges for dam sites on behalf of the Public Works Department. The scheme involved damming the Ord River by building the Ord River diversion dam so that the waters could be conserved and directed to irrigate about of land. By 1966, there were 31 farms on the Ord River plains. In 1968 the second stage of the scheme was started with the building of the Ord River Dam (or Ord River Main Dam), known locally as "Top Dam," which holds back the waters of Lake Argyle. Flooding of the Ord River continued until completion of the Main Ord River Dam situated upstream from Kununurra, which was started in 1968, and officially opened on 30 June 1972, with support from WA Premier John Tonkin, by then Prime Minister William McMahon, when he said "This marks the beginning of Ord Stage II (Two)." The Ord River Dam flooded the land of the Argyle Downs station, the home station of the pioneering Durack family, to form what has become known as Lake Argyle. Stone work from the original Argyle Downs homestead, was removed before Lake Argyle filled and was re erected near the dam site to become the Argyle Downs Homestead Museum. The Museum had been run by Tourism WA but was taken on by the Kununurra Visitor Centre during 2010. The second stage of the Ord Project still has not been fully developed but new work is underway. In May 2010, with major funding from the Federal Government, the extension of the main channel construction got underway under the Moonamang Joint Venture. Kununurra post office opened on 1 September 1960.

Этимология

Кунунура атауы Goonoonoorrang (немесе Gananoorrang) сөзінің ағылшын тіліндегі айтылуынан шыққан, ол Miriwoong тілінде "өзен" дегенді білдіреді. Көп тараған қате түсінік бойынша, бұл атау "(Үлкен сулардың) қосылысы" немесе "Үлкен өзен" дегенді білдіреді. Сондай-ақ, Кунунура Орд өзенінің осы бөлігіне Miriwoong тілінде берілген атау болған деген мәліметтер де бар, бұл Орд өзенінің Холл Крикке жақын оңтүстіктен жүздеген шақырымға созылатындығымен түсіндіріледі. Орд өзенінің басқа бөліктері әртүрлі тайпалардың тілдерімен, өзен кесіп өтетін аймақтардағы тілдік топтарға сәйкес басқаша аталуы мүмкін. 1943 жылғы топырақ жіктелуінде жергілікті жерде "қара топырақ" деп белгілі болған жанартаулық балшық, суармалы аймақтың басты топырақ түрі ретінде "Кунунурра балшығы" деп аталды, ал "Кунунурра" 1960 жылы басқа атаулармен бірге қарастырылды. Номенклатура комитетіндегі Бас пошта басқармасының (GPO) Уэльс штатынан келген өкілі Кунунураның Кунумулла қаласының атына тым ұқсас екенін және пошта шатасуына себеп болуы мүмкін екенін айтып, қарсылық білдірді. Келісімге келген кезде "К" әрпі қолданылды, себебі бұл әріптің қолданылуы Калумбуру және Карунжие сияқты Шығыс Кимберлидегі басқа жер-атаулармен үйлеседі деген аргумент келтірілді. Атау Кимберли аймағының ең жаңа қаласы ретінде 1961 жылдың 10 ақпанында ресми түрде жарияланғанға дейін бірнеше күн бұрын ғана шешілді.

Халық саны

Кунунурада уақытша тұрғындар көп. Егер көшпелі тұрғындар, шеткердегі шаруашылық аймақтары мен елді мекендер халық санағына енгізілгенде, 2006 жылы халық саны 7 мыңнан асып түсер еді, ал шын мәнінде 5619 адамды құрады. Құрғақ маусымда (сәуірден қыркүйекке дейін) туристер мен маусымдық жұмысшылардың көптеп келуі халық санын шамамен 10 000-ға жеткізеді.

География

Кунунураны қоршаған ландшафтта Валентин бұлағы, Блэк Рок Крик және Ортаңғы бұлақтар сияқты көптеген басқа да шаршылымдар мен жүзуге арналған шұңқырлар бар. Балық аулауға танымал орындарға Иванхоу өткелі, Диверсиялық бөгет, Батонс өткелі, сондай-ақ Данэм және Орд өзендерінің бойындағы әртүрлі жерлер жатады. Қала Орд және Данэм өзендерінің қосылған жеріне жақын орналасқан. Австралияның ең үлкен жасанды көлі – Аргайл көлі, қаладан автомобиль жолымен, негізгі Орд өзенінің бөгетімен тоқтатылған. Қала Орд суару аймағының маңызды құс аймағы (IBA) ішінде орналасқан, BirdLife International ұйымы жабайы құстар, әсіресе эстрильдидтер тұқымдас құстар үшін маңыздылығын ескере отырып, осылай атаған.

Климат

Батыс Австралия тропиктеріндегі басқа аймақтар сияқты, Кунунура да жартылай құрғақ климатқа (Кёппен климаттық жіктелуі BSh) ие, ерекше жауынды және құрғақ маусымдары бар; ол тропикалық саванна климатымен (Aw) тығыз байланысты. Жылдық орташа жауын-шашын шамамен ... құрайды. Сәуірден қыркүйекке дейінгі құрғақ маусым саяхаттау үшін ең қолайлы кезең: ыстық пен ылғалдылық төмендеп, жолдар мен саябақтарға қол жеткізу оңай. Қаланың 53 жылдық метеорологиялық деректерінде тамыз айында ... мм-ден астам жауын-шашын тіркелген емес, көбінесе тамыз айлары жаңбырсыз өткен. Қазаннан желтоқсанға дейінгі дайындық маусымында ыстық пен ылғалдылық жоғары болады. Осы маусымдағы ыстық жағдайлардың нәтижесінде әдемі электрлік дауылдар мен Кимберлидің таулы ландшафтында жарқын найзағайлар пайда болады. Бірақ мұндай дауылдар аз жауын әкеледі, ал найзағайдан туған оттар айналасындағы бұталар мен өсімдіктерде өрттерді қоздыруы мүмкін. Қаңтар мен наурыз аралығындағы жазғы муссон кезеңі ауыр жаңбырларға байланысты жолдардың жабылуына және көптеген ұлттық саябақтарға бару қиындығына әкеп соқтырады. Күндері көк аспан бұлтқа толып, ыстық болады, ал ауыр жаңбырлар жиі жауады.

Ауыл шаруашылығы

Ауыл шаруашылығының негізгі қызметтеріне қарбыз, манго және соңғы кезге дейін қант қамышын өсіру кіреді. Фермерлер қазір көбірек пайда әкелетін (бірақ ұзақ мерзімді) үнді сандал ағашына көшуде. Орда өсірілген басқа да дақылдар – мақта, сафлор және күріш. Күріш 1960 жылы Пилоттық шаруашылықта алғаш рет отырғызылған және қазір қайтадан сынақтан өтуде. Қалада қарбыз жинау маусымы болады, ол маусымдық жұмысшыларды аймаққа тартады. Орд өзенінің, Аргайл көлінің, Диверсиялық тоғанның және басқа да жергілікті жерлердің, соның ішінде салыстырмалы түрде жақын орналасқан Бангл Бангл тауларының көркіне ден қойып, дамыған туризм индустриясы да бар.

Медиа

1980 жылдан бері Кунунурра қайтыс болған Джеймс О’Кенни мен Брайан Коул құрған «Кимберли Эхо» газетінің орналасқан жері болып табылады. 6WR радиостанциясы Кунунуррадан Кимберли аймағы бойынша 693 AM, 101.1 FM, 101.3 FM, 102.1 FM және 104.3 FM жиіліктерінде хабар таратады. 6WR сонымен қатар тікелей онлайн трансляция жасайды және «VAST» қызметі арқылы Австралияның шалғай және байланыс жоқ аймақтарында Optus C1 спутнигі арқылы қолжетімді. Reach Beyond Australia Кунунуррадан 9,7 және 15,3 МГц аралығында қысқа толқын арқылы, ағылшын және көптеген азия тілдерінде кешкі эфирлер арқылы хабар таратады.

Мәдениет, демалыс және туризм

Қаланың көптеген жергілікті көрікті жерлері бар, олардың ішінде сарқырамалар, шатқалдар және тау тізбектері бар.

Жырлау өнер

Jirrawun Arts – 1998 жылы Кунунурада құрылған, 2006 жылы Уиндхэмге көшірілген Австралияның аборигендер өнері орталығы. Ол шығыс Кимберли аймағының қазіргі заманғы абориген суретшілерінің, соның ішінде Пэдди Бедфорд пен Фредди Тиммс сияқты шеберлерінің негізгі орталығы ретінде танымал болды. 2010 жылы жабылды. Олардың туындылары Мельбурн және басқа да қалалардағы көрмелерде көрсетілді.

Уарингарри аборигендік өнерлері

Варингарри аборигендік өнері – Миривунг халқының өнері мен мәдениетін дәріптейтін аборигендер өнер орталығы. Ол 1980-ші жылдары құрылған және Батыс Австралиядағы толыққанды аборигендерге тиесілі алғашқы өнер орталығы атанды. Бұл сонымен қатар Австралиядағы үздіксіз жұмыс істеп келе жатқан ең көне өнер орталықтарының бірі. Орталық 2011 жылы жаңартылды. Орталықта суретшілердің студиялары мен галереялары орналасқан, онда өнер туындыларын сатып алуға болады, сондай-ақ келушілер үшін мәдени турлар мен қойылымдар ұйымдастырылады. Бұл шаралар суретшілер мен олардың қауымдастығының экономикалық тәуелсіздігін қамтамасыз етуге көмектеседі. Варингарри 100-ден астам суретшіні қолдайды, олардың ішінде суретшілер, гравюра шеберлері, ағаш оюшылар, боаб ағашын кесетіндер, мүсіншілер және тоқыма өнерпаздары бар.

Білім

Шығыс Кимберли колледжінде балабақшадан 12-ші сыныпқа дейінгі 900-ден астам оқушы оқиды. Сент-Жозеф бастауыш мектебі және Нгалангангпум мектебі – екі католик мектебі. Батыс Австралияның Солтүстік аймақтық техникалық және жоғары білім беру (TAFE) кампусы арқылы жоғары білім алу мүмкіндігі шектеулі.

Денсаулық

Құнанұра аудандық ауруханасында 32 төсек-орын және 10 төсек-орындық қарттарға арналған күтім орталығы бар. Қалада стоматологиялық кабинеттер жұмыс істейді.

Қауымдастық

Кунунура демалыс орталығы – спорт, демалыс және әлеуметтік іс-шаралардың кең спектрін ұсынатын көп мақсатты қоғамдық демалыс кешені. Оның құрамында бассейн бар. Кунунура аудандық үйі – коммерциялық емес, қоғамдық орталық, ол Кунунура тұрғындарына түрлі қызметтер мен іс-шаралар ұсынады. Кунунура аудандық үйі ұсынатын қызметтердің қатарында отбасылық қолдау, ойын топтары, ата-аналарға арналған бағдарламалар, шұғыл жағдайларда көмек көрсету, бағыттар мен қорғау қызметтері бар. Бұған қоса, орталықта базарлар, семинарлар, фестивальдер және қайырымдылық шаралары сияқты іс-шаралар ұйымдастырылады. Кунунура аудандық үйі дүйсенбіден жұмаға дейін сағат 8:00-ден 13:00-ге дейін қоғам үшін ашық. Кунунура жастар орталығы Полиция азаматтарының жастар клубы (PCYC) арқылы күн сайын сағат 8:00-ден 17:00-ге дейін жұмыс істейді.

Танымал мәдениетте

Кунунурада танымал адамдар отырғызған көптеген ағаштар бар атақты Ағаш паркі бар. Баз Лухрман 2008 жылғы "Австралия" фильмінің көп бөлігі Кунунураның сыртында түсірілгеннен кейін, ағашқа қол қойды. Николь Кидман осы қалада түсірілім кезінде судың жүкті болуына көмектескенін айтты, ол: "Бұл фильмнен жеті бала дүниеге келді, олардың тек біреуі ұл болды. Кунунура суында бірдеңе бар, себебі біздің барлығымыз сарқырамаларда жүздік, енді оны құнарлы су деп атауға болады" деді. "Outdoor Australia" журналының 2007 жылғы наурыз/сәуір айларындағы санында Кунунура Австралияда сыртқы оқиғаларға арналған екінші ең жақсы қала деп танылды.