Кіріспе

Англия крикет клубы және бұрынғы басқарушы орган.

Мэрилебон крикет клубы (MCC) 1787 жылы құрылған және 1814 жылдан бері Лондонның Сент-Джонс Вуд ауданындағы Лордс крикет алаңында орналасқан крикет клубы. Бұл клуб, бұрын крикетті басқарушы орган болғандықтан, әлі де әлемдік деңгейде зор ықпалға ие. 1788 жылы MCC крикет ережелерін өз мойнына алып, сол жылы жаңартылған нұсқасын жариялады. Қазіргі таңда осы ережелерге өзгерістерді Халықаралық крикет кеңесі (ICC) енгізеді, бірақ авторлық құқық әлі де MCC-ге тиесілі. 1909 жылы ICC құрылғанда, оны MCC хатшысы басқарды, ал MCC президенті 1989 жылға дейін ICC төрағасы қызметін автоматты түрде атқарды. ХХ ғасырдың көп бөлігінде, 1903-1904 жылдарғы Австралияға жасалған турдан бастап, 1976-1977 жылдарғы Үндістанға жасалған турға дейін, MCC Англия крикет құрамасының атынан халықаралық турларды ұйымдастырды. Осы турларда Англия құрамасы халықаралық емес матчтарда MCC қолдауымен ойнады. 1993 жылы оның басқару және үкім шығару функциялары ICC және Тест және Каунти Крикет Кеңесіне (TCCB) берілді. MCC командалары көбінесе уақытша құрылған болып табылады, себебі олар ешқашан ресми жарыстарға қатыспаған, бірақ бірінші сыныпты командалармен ойнағанда әрқашан бірінші сыныпты мәртебеге ие болды. Қазіргі клуб президенті – бұрынғы Гэмпшир капитаны Марк Николас, ол 2023 жылдың 1 қазанында Стивен Фрайдың орнын басты.

Тарих және рөлі

МКК 18 ғасырдың көп бөлігінде гүлденген джентльмендер клубы ретінде пайда болды, оның ішінде, кем дегенде, түпнұсқа Лондон крикет клубы ретінде өмір сүрді, ол ғасырдың орта жылдары Артиллерия алаңында ойнады. Оның көптеген мүшелері 1770 жылдары Хэмблдон клубымен байланысқа түсті, содан кейін 1780 жылдардың басында Лондон аймағына оралды, онда Ислингтонда White Conduit Club құрылды. Ақ құбырдың қашан құрылғаны нақты белгісіз, бірақ ол 1780 жылдан кейін және әлбетте 1785 жылға дейін құрылған сияқты. Сэр Пелхам Уорнердің айтуынша, ол 1782 жылы Вест-Энд клубының "Je ne sais quoi" деп аталатын тармағы ретінде құрылды. Оның кейбір мүшелері Ислингтондағы White Conduit House-ке жиі баратын және 1720 жылдары крикетке арналған White Conduit Fields-те матчтар ойнаған. Артур Хейгарт "Есептер мен өмірбаяндарда" "Мэрилебон клубы 1787 жылы Ақ құбырдың мүшелерінен құрылды" деді, бірақ Ақ құбырдың құрылған күні "табылған жоқ". Бұл көп мақсатты джентльмендер клубының әлеуметтік кездесу орны болды. Бұл клуб әр түрлі уақытта, әсіресе 1744 және 1774 жылдары, крикет ережелерін жазуға жауапты болды, және бұл заң шығару жауапкершілігі көп ұзамай МКК-ге берілді, бұл крикет джентльмендері үшін соңғы демалыс орны болды. Ақ құбыр құрылғанда оның жетекшілері Джордж Финч, Винчилсияның 9-шы графы (1752–1826) және Хон. Полковник Чарльз Леннокс (1764–1819), кейін 4-ші Ричмонд герцогы болды. White Conduit номиналды түрде тек "джентльмендер" ғана ойнай алатын эксклюзивті клуб болды, бірақ клуб кәсіби ойыншыларды жұмысқа алды, олардың бірі Томас Лорд болды, ол өзінің іскерлік қабілетімен (сәтті шарап сатушысы болды) "боулинг шеберлігімен қатар" танылды. Жаңа клуб жалғаса берген болуы мүмкін, бірақ White Conduit Fields ашық алаң болды, сондықтан жұртшылықтың мүшелері, соның ішінде тәртіпсіздер, матчтарды тамашалап, ойын мен ойыншылар туралы өз пікірлерін білдіре алды. Ақ құбыр джентльмендері мұндай кедергілерге көңіл бөлмеді және өздеріне жеке орын іздеуге шешім қабылдады. 1837 жылдың 10 және 11 шілдесінде МКК-нің Алтын мерейтойын атап өту үшін Лорд стадионында Оңтүстік пен Солтүстік арасындағы матч өтті. Уорнер бұл матчты "Клубтың мерейтойын тойлауға арналған үлкен матч" деп сипаттап, толық есепті жариялады. 1787 жылдың 25 сәуірінде Лондонның Morning Herald газетінде мынадай хабарлама жарияланды: "Крикет клубының мүшелері 30 сәуірде, дүйсенбіде, Палл Моллдегі Star and Garter-де кездесуге шақырылады. Кешкі ас сағат бес жарымда дастарқанға тартылады. Ескерту: Жауап беру қажет". Күн тәртібі белгісіз, бірақ үш аптадан кейін, 19 мамыр күні, Morning Herald газетінде: "21 мамыр, дүйсенбі күні, New Cricket Ground, New Road, Mary le bone жаңа крикет алаңында White Conduit Club клубының он бір асыл адамы мен Middlesex графтығының он бір джентльмені арасында, әр тарапқа 500 гинеядан екі ойыншымен үлкен матч өтеді. Викеттер сағат онда орнатылады, ал матч аяқталады". Матчтан кейінгі есеп табылмады, бірақ Г. Б. Бакли айтқандай, бұл "Лордтың жаңа алаңында өткен алғашқы матч" болды. Бакли "Бұл Мэрилебон клубының ең алғашқы хабарламасы" деді. Жаңа алаң 1809 жылы пайдалануға дайын болды, сондықтан Лордтың 1809 және 1810 жылдардағы маусымдарда екі алаңы болды. Солтүстік жағалаудағы алаң Сент-Джонс Вуд крикет клубына жалға берілді, ол кейіннен МКК-мен бірікті. Лорд 1811 жылдың 8 мамырында өзінің екінші алаңын қайтадан игеріп, сонда өзінің ескі алаңынан шөбін орналастырды. Ол мұны "МКК-нің асыл адамдары мен джентльмендері бұрынғыдай ойнауға мүмкіндік алсын" үшін жасады. Екінші алаң қазір әдетте Лордтың орталық алаңы деп аталады. Лорд оны басқарған үш жылда онда тек алты матч өткізілгені белгілі, олардың үшеуі ғана (барлығы 1813 жылы) МКК-ге қатысты. Орталық алаңның нақты орны белгісіз, бірақ ол Лисон Гроувтың солтүстік шетіндегі Солтүстік жағалауда болған және Регент каналы оны кесіп өткен деп есептеледі. Бұл оның ішінара канал бағытында және қазір оңтүстік-батысқа қарай Лисон Гроув (B507) шекарасы, солтүстік-батысқа қарай Лодж Роуд, солтүстік-шығысқа қарай Парк Роуд (A41) және оңтүстік-шығысқа қарай Регент каналымен шектелген аймақта бір жерде болғанын білдіреді. Бұл қазіргі Лорд алаңынан аз болды.

Мүшелік

МКК-нің 18 000 толық мүшесі және 5 000 қауымдасқан мүшесі бар. Мүшелер дауыс беру құқығына ие және Лордс крикет алаңындағы павильонды және басқа да трибуналарды пайдаланып, онда өткізілетін барлық матчтарды тамашалай алады. Клуб мүшелері 1998 жылға дейін әйелдерге мүшелікке рұқсат бермеді, ал клубтың дауыс беруімен өзгерістерді қабылдау үшін қажетті мүшелердің үштен екісінің көпшілігіне қол жеткізе алмады. Бұл өзгерістің бастамашысы Рейчел Хейхо Флинт болды, ол еркектерге арналған өтініш жүйесіне ену үшін «R Flint» деген атпен тіркелді. 1996 жылы әйелдер мүшелігін ұзақ жылдар бойы қолдаған Колин Инглеби Маккензи МКК президенті болып сайланғанда, мүшелерді өзгеріске дауыс беруге көндіру үшін екі жылдық науқан жүргізді. 1998 жылдың қыркүйек айында мүшелердің 70% көпшілігі әйелдерге мүшелікке рұқсат беруге дауыс берді, осылайша 212 жылдық еркектердің басымдығы аяқталды және 10 құрметті өмірлік мүшелер, оның ішінде Хейхо Флинт қабылданды. Осы уақытқа дейін клубтың меценаты Королева ғана (үй шаруашылығы қызметкерлерін қоспағанда) ойын кезінде павильонға кіруге рұқсат етілген әйел болатын. 1999 жылдың ақпан айында бес әйел ойыншы мүше ретінде қабылданып алынды. Мүшелікке үміткерлердің тізіміне қосылу үшін үш мүшенің дауысы (әрбір толық мүше жылына бір дауыс бере алады) және МКК демеушілер тізіміндегі адамның қосымша қолдауы қажет (оған МКК-ның барлық кіші комитеттерінің мүшелері, МКК комитеті, МКК матчтан тыс өкілдері, қазіргі, бұрынғы және тағайындалған президенттер кіреді). Мүшелікке деген сұраныс жыл сайын ұсынысты басып озады, сондықтан толық мүшелікке үміткерлердің күту тізімі әлі де ұзақ, қазіргі уақытта шамамен 27 жылды құрайды. Англия және Уэльс крикет федерациясының (АВКФ) Тест маттарына арналған телеарналардың құқықтарын British Sky Broadcasting компаниясына беруіне байланысты МКК дауға тартылды, бұл Тест маттарын эфирдегі теледидардан алып тастады. МКК-нің сол кездегі хатшысы және бас атқарушы директоры Роджер Найт АВКФ басқармасында клубты өкілдік етті және бұл шешімге қатысты, ал бұрын Тест маттары британдық теледидарда жарты ғасырдан астам уақыт бойы тегін көрсетіліп келді. МКК мүшелері мен басқа көрермендерге барлық матчтарда шектеулі мөлшерде алкогольдік сусындар әкелуге рұқсат берді. Халықаралық Крикет Кеңесі (ХКК) бұл практиканы әлемдегі барлық халықаралық матчтарда тыйым салуға тырысты. МКК жыл сайын ХКК-ға хат жазып, мүшелер мен көрермендерге Лордс-қа алкоголь әкелуге рұқсат беруді сұрады. Клубтың хатшысы және бас атқарушы директоры Англия және Уэльс крикет федерациясының басқармасында орын алады және Кит Брэдшоудың (хатшы және бас атқарушы директор, 2006–2011 жж.) 2007 жылдың сәуір айында Англияның бас жаттықтырушысы Дункан Флетчерді қызметінен босатуға ықпал еткен болуы мүмкін. 2012 жылы МКК «Лордсқа арналған көзқарас» атты қайта құру жоспарына байланысты көп талқыланды, ол сыйымдылықты арттыратын, бірақ МКК жерінің бір бөлігінде тұрғын үйлер салуды көздеді. Ұсыныс бойынша шешім қабылдау процесіне байланысты туған ішкі дау-жанжал бұрынғы премьер-министр сэр Джон Мейджордың Бас комитеттен кетіп қалуына әкелді. 2022 жылы МКК хатшысы және бас атқарушы директоры Гай Лавендер 19 ғасырдың басынан бері Лордста өткізіліп келе жатқан жыл сайынғы Оксфорд-Кембридж және Итон-Харроу матчтары енді бұл жерде өткізілмейтінін хабарлады, бұл барлық университеттер мен мектептер арасындағы жарыстардың финалдарына орын босату үшін жасалды. Мүшелердің көпшілігі қарсылық білдіргеннен кейін клуб матчтарды кем дегенде 2023 жылға дейін Лордста өткізуді жалғастыруға шешім қабылдады. 2023 жылдың наурыз айында матчтар кем дегенде 2027 жылға дейін Лордста өткізілетіні және содан кейін 2028 жылы матчтарды Лордста сақтау туралы мәселе қаралып, дауыс беруге ұсынылатыны туралы хабарланды. 2023 жылғы «Пепел» сериясының екінші тесті кезінде МКК Австралия Крикетінен кешірім сұрады және мүшелер аумағынан өтіп бара жатқан Австралия құрамасының ойыншыларына қарсылық көрсеткен үш мүшесін қызметтен шеттетуге мәжбүр болды. Джонни Бейрстоудың даулы жағдайда шығарылғаннан кейін Австралиялық ойыншыларды қорлап жатқан МКК мүшелерінің видеосы пайда болды, бірақ шығарылу әділ және заңды болды.

Матчтар

МКК ерлер және әйелдер командалары көктем және жаз айларында университеттердің, мектептердің, Қарулы күштердің және Ратланд герцогинясының XI командасы сияқты шақырылған командаларға қарсы отандық ойындар өткізеді. Ерлер командасы жылына төрт рет халықаралық турнелерге қатысады, ал әйелдер командасы екі жылда бір рет турнеге шығады.

Жаттықтыру

МКК ұзақ жылдардан бері крикетке жаттықтырушылықпен белсенді айналысып келеді. Клубтың бас жаттықтырушысы Англия және әлем елдеріндегі жаттықтырушылар тобымен бірге жабық крикет мектебін басқаратын кең ауқымды жұмысты ұйымдастырады. Клуб дәстүрлі түрде крикет шеберлігінің нұсқаулығы саналатын, "MCC Cricket Coaching Book" атты кітапты шығарып тұрады және жас крикетшілерге, оның ішінде Лордс жабық орталығында көптегендерге арналған оқу бағдарламаларын өткізеді. МКК Англия бойынша гастрольдік сапарларын жалғастырып, түрлі мемлекеттік және жеке мектептермен матчтар өткізеді. Бұл дәстүр 19 ғасырдан бері сақталып келеді. Клубтың Лордста теннис және сквош кортынан басқа, гольф, шахмат, бридж және нарды клубтары сияқты басқа да спорттық қызығушылықтары бар.

Клубтың түстері

ХХ ғасырдың басынан бастап MCC Англия крикет командасын ұйымдастырды және Тест матчтарынан басқа, Англияның туристік командасы 1976/77 жылғы Үндістанға жасаған турнесіне дейін ресми түрде "MCC" деп танылды. Англияның туристік командасы Мэрилебон крикет клубының ерекше қызыл және сары жолақтарын соңғы рет 1996/97 жылғы Жаңа Зеландияға жасаған саяхатында өз түстері ретінде киді. MCC түстерінің нақты шығу тегі (және, мүмкін, солай болып қалады) дәлелденбеген, бірақ оның ойыншылары 19 ғасырдың басына дейін көк түс (Итон немесе Кембридж түсі) киген. Клуб ақырында қазір танымал қызыл және алтын түстерге немесе, басқаша айтқанда, "жұмыртқа мен беконға" тоқтады. Бір теория бойынша, MCC осы түстерді J&W Nicholson & Co компаниясының джинінен алған, себебі компания төрағасы және MCC меценаты Уильям Николсон (1825–1909) клубқа несие беріп, Лордс стадионындағы орнын сақтап қалған. Бірақ, клубтың тарихымен сәйкес келетін тағы бір теория бар: MCC өз түстерін негізін қалаушы демеуші, Ричмонд, Леннокс және Гордон герцогының (Гудвудқа әйгілі) жарысқа арналған ливрея түстерінен алған.

Сурет

Көбінесе тым дәстүрлі (яғни, "қалыпты жағдай") деп қаралатын клуб, өздігінен жаңғырту миссиясын жалғастыруда, себебі ол қарқынды өзгеріп жатқан жағдайда дәстүрдің бекінісі болып қала береді және бейнесін жақсартуға бағытталған күшті қадам жасады. "МКК толыққанды өзгерді деу артық болар еді", - деп мойындады Эндрю Миллер 2008 жылдың қазан айының басында, "бірақ әлемдік крикетте үлкен дүрбелең болған кезде NW8 түстері крикеттегі барлық кемшіліктерді бейнелеуін тоқтатып, керісінше, ойынның дәстүрлі құндылықтарының жойылуынан қорқатындар үшін маңызды нәрсеге айналды".

Құқықтық мәртебе

2013 жылға дейін МКК жеке мүшелер клубы болды (яғни, ол тіркелмеген бірлестік мәртебесіне ие болды); бұл мәртебе бірнеше шектеулерге ие еді. Тіркелмеген бірлестік заңды тұлға болмағандықтан, ол өзінің атына мүлікке (мысалы, Лордс Крикет алаңына) ие бола алмайтын. Ол ешкімді сотқа шақыра алмайды, сондай-ақ сотқа шақырыла алмайды (барлық заңдық шаралар хатшы мен бас атқарушы директорға жеке қарсы бағытталуы керек еді). Егер талап қанағаттандырылса, комитет және тіпті мүшелердің өзі қаржылық тапшылықты толтыруға міндетті болар еді. Сондықтан клуб 2012 жылдың маусым айында Корольдік Кеңеске клубты Корольдік жарғы арқылы тіркеу туралы петиция беруді қарастыру үшін арнайы жалпы жиналыс шақырып өтті. Корольдік жарғы көптеген кедергілерді жойды және клубтың басқаруын жеңілдетті. Петиция нәтижесінде 2012 жылдың желтоқсанында клубқа Корольдік жарғы берілді, ал бұрынғы екі әрекет сәтсіз аяқталған еді. Нәтижесінде клуб тіркелген бірлестікке айналды және енді мүлікті, соның ішінде Лордс Крикет алаңын, өз атынан, сенімді сақтаушы арқылы емес, ұстай алады. Бұл сондай-ақ клубтың жеке мүшелері, клубтың иелері ретінде, клуб егер қаржылық қиындыққа тап болса, онда жауапкершілікке тартылмауын білдіреді.

МКК университеттері

2005 жылдан бастап МКК, бұрын Англия және Уэльс крикет кеңесі (ЕКБ) (2000 жылдан бастап) қаржылаған, МКК университеттері (МККУ) деп аталатын алты университеттік крикет академиясын қаржылады. (2010 жылға дейін олар Крикет өнерін дамытудың университет орталықтары немесе UCCE ретінде танымал болды.) Олар Кембридж, Кардифф, Дарем, Лидс/Брэдфорд, Лафборо және Оксфорд қалаларында орналасқан және барлығы он үш университетті қамтыды. 2012 жылдан бастап барлық алты МККУ бірінші сыныптық мәртебе алды. Әр МККУ маусымның басында кәсіби округтік командалармен үш матч өткізді, ал олардың алғашқы екеуіне бірінші сыныптық мәртебе берілді. 2018 жылы МКК мен ЕКБ 2020 жылдан бастап университет орталықтарын қаржыландыруды ЕКБ қайтадан өз міндетіне алатынын және схемаға жаңа қалаларды қосу үшін тендер жарияланатынын хабарлады. Бұл өзгеріс бағдарламада Т20 крикетінің көбірек ойнатылуына әкелуі мүмкін екені де айтылды. ЕКБ қаржыландыруды қайта бастағанына қарамастан, университет командалары МКК Университеті деген атауын сақтап қалды.

Клубтың қызметкерлері

Президенттердің қызмет мерзімі он екі айды құрайды және әдетте екі мерзім қатарынан қызмет етуге рұқсат етілмейді. Бірінші және екінші дүниежүзілік соғыстар кезінде ерекше жағдайлар болды. 1914 жылы Лорд Хоук президенттікке тағайындалды және Ұлы соғыс аяқталғанға дейін лауазымында қалуы сұралды. Осының нәтижесінде Хоук 1914 жылдан 1918 жылға дейін бес жыл бойы МКК президенті болды, ал 1919 жылы оның орнын бұрынғы Гэмпшир клубының баяу сол қолды боулингшісі Генри Форстер басты, ол кейін Лорд Форстер титулына ие болды. Соғыс жылдарында Лордс жаттығулар мен демалыс орындарының ішінде әскери мақсаттар үшін пайдаланылды. Көптеген қиындықтар туындады, бірақ Wisden журналының пікірінше, Хоук "оларды шешуге қатысты дана кеңес беру арқылы ең көп көмек көрсетті". Хоуктің қызмет мерзімін 1939 жылы тағайындалған Стэнли Кристоферсон басып өтті, ол 1945 жылға дейін жеті жыл бойы лауазымында қалды, содан кейін генерал-лейтенант Рональд Адам оның орнын басты. E. W. Swanton өзінің Barclays World of Cricket мақаласында МКК президенттігі туралы "бұл демократиялық емес" деп мәлімдеді, сонымен қатар Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін көптеген президенттердің ақсүйектерден болғанын атап өтті. Оның сөзіне сәйкес, аристократиялық тегі кез келген крикет шеберлігінен гөрі маңыздырақ фактор болды. Бұл байқау қоғамдағы өзгерістерді көрсетті, бірақ Эдинбург герцогы, Хоум графы, Лорд Коудри және сэр Тим Райс 20-шы ғасырдың екінші жартысында МКК президенттері болды. 21-ші ғасырда Том Грейвени, Дерек Андервуд, Майк Гаттинг және Мэтью Флеминг сияқты толық кәсіби ойыншылар МКК президенттері болды. 2018–19 жылғы президент Энтони Урефорд 2019 жылдың мамыр айында Кумар Сангаккараны өзінің ізбасары етіп ұсынды; Сангаккара МКК-нің алғашқы британдық емес президенті атанды. Әрбір президент өзінің ізбасарын жылдық бас мәжілісте (ЖБМ) ұсынуға міндетті, ол оның өкілеттік мерзімі ішінде өтеді. Клуб төрағасы мен қазынашысы үш жылдық мерзімге тағайындалады. Екеуі де комитет тарапынан тағайындалады (бірақ дауыс беруге қатысатын мүшелердің мақұлдауымен). Екеуі де қатарынан бірнеше мерзімге қызмет ете алады. Хатшы және бас атқарушы директор (біріктірілген лауазым) клубтың жоғары лауазымды қызметкері болып табылады және тек МКК комитеті тарапынан тағайындалады. Комитет жоғарыда аталған лауазымды тұлғалардан, кез келген мәжіліс кезінде болуы мүмкін басқа комитеттердің төрағаларынан және он екі сайланған мүшеден тұрады. Комитет мүшелері үш жылға сайланады. Комитет мүшесі зейнетке шыққаннан кейін, оның қызмет мерзімдері арасында кем дегенде бір жылдық үзіліс болмаса, қайта сайлана алмайды.