Кіріспе

Лондонның Сент-Джонс Вуд аймағында орналасқан крикет алаңы, көбінесе Лордс деп аталады. Оның негізін қалаушы Томас Лордтың есімімен аталған, ол Мэрилебон Крикет Клубына (MCC) тиесілі және Миддлсекс округінің Крикет Клубының, Англия және Уэльс Крикет Кеңесінің (ECB), ICC Еуропаның және 2005 жылдың тамызына дейін Халықаралық Крикет Кеңесінің (ICC) үйі болып табылады. Лордс крикеттің анасы деп кеңінен танылады және әлемдегі ең көне спорт мұражайында орналасқан. Бүгінгі Лордс бастапқы орнында емес; ол Лордтың 1787 және 1814 жылдар аралығында салған үш алаңның үшіншісі. Оның алғашқы алаңы, қазір Лордтың ескі алаңы деп аталады, қазір Дорсет алаңы орналасқан жерде болған. Оның екінші алаңы, Лордтың орта алаңы, 1811 жылдан 1813 жылға дейін пайдаланылды, содан кейін Регент каналының құрылысы үшін сыртқы алаңынан өткізілді. Қазіргі Лордс алаңы Орталық алаңның солтүстік-батысында орналасқан. МКК-нің үздіксіз қайта дамыту жоспарларының бөлігі ретінде 2017 және 2022 жылдар аралығында сыйымдылығы арттырылып, 31 100 көрерменді қабылдай алады.

Соғыс аралығы мен Екінші дүниежүзілік соғыс

Бірінші сыныптық крикет 1919 жылы Лордс-қа қайтып келді, онда екі күндік матчтар сериясы өтті. 1923 жылы Грейс Гейтс орнатылды, бұл 1915 жылы қайтыс болған В.Г. Грейске арналған құрмет. Оларды ашуға "ҰЛЫ КРИКТЕР" деген сөздерді қосуды ұсынған Сэр Стэнли Джексон қатысты. Бұл қақпалар бұрынғы, аз сәнді кіреберіс орнын ауыстырды. Көрермендер санының өсуімен Лордс тест матчтарына 40 000-ға дейін адам қабылдауды мақсат етті; алайда, стадионның трибуналары жеткіліксіз деп есептелді, трибуна "ешқандай күмәнсіз ескірген" деп сипатталды. Көпшілікті қабылдау үшін ескі трибуна бұзылып, 1926 жылы оның орнына архитектор Сэр Герберт Бейкердің жобасымен жаңа трибуна салынды. 1926 жылғы жалпы ереуілге байланысты құрылысы кейінді. Кейіннен бұл жерде 1938 жылғы "Ашес" сериясының екінші тесті кезінде алғашқы тестілік матч өтті. Бірінші дүниежүзілік соғыстан айырмашылығы, Лордс екінші дүниежүзілік соғыста әскерилерге берілмеді. Лорд соғыс кезеңінде Лондон округтерінің крикет командасы үшін, соның ішінде үлкен көрермендерді тартқан матчтарды өткізді. Жер жарылыстан зардап шекпеді. 1940 жылы Нюрсери-Граундқа мұнай бомбасы түсті, ал сол жылдың желтоқсанында Нюрсери-Энд трибунасынан қашып кеткен жарылғыш бомба да болды. Арена мен павильон өртке қарсы бомбалардан зақым көрді, шатырларына нұқсан келді. Лордстың өрт сөндірушілері жылдам әрекет етіп, залалды шектеді. Соғыс барысында қауіп Люфтваффеден емес, жаңадан жасалған V-1 ұшқыш бомбасынан туды. 1944 жылы Лордс осы қарудан бірнеше рет құтылды, бір бомба Реджентс-паркіне жақын жерге құлады. Нюрсери-Граунд Корольдік әуе күштеріне беріліп, бареж шарларының орнына айналдырылды. Соғыс кезіндегі ең ірі зақым – Уақыт Атасына келген зақым, ол босап қалған және трибунаға қарай қозғалған бареж шарларының біріне ілігіп, трибунаның алдыңғы бөлігіндегі орындықтарға құлап түсті. Халықаралық крикет соғыс аяқталғаннан кейін қайта жанданды, Лордс Австралиялық әскери крикет командасы мен Англия арасындағы Жеңіс тестілерінің бірін қабылдады (бірақ матчтардың тестілік мәртебесі болмады). Бұл сұраныс 1958 жылы Warner Stand құрылысымен алаңды одан әрі кеңейтуді қажет етті, онда тағам сататын орындар мен баспасөз орталығы болды. 1950 жылдардың соңында Тест және Каунти Чемпионаты матчтарына келген көрермендердің рекордтық саны төмендеді, ал Англиядағы крикет 1947 жылы 2.2 миллион төленген Каунти Чемпионаты көрерменінен 1963 жылы 719 661 адамға дейін азайды. Бұл құлдырауды тоқтату үшін 1963 жылы А тізіміндегі бір күндік крикет енгізілді, ал Лордс өзінің алғашқы А тізіміндегі матчын 1963 жылғы Гиллетт кубогында Миддлсекс пен Нортгемптоншир арасында өткізді, кейін Сассекс пен Ворчестершир арасындағы сайыстың финалын 24 000 көрерменнің алдында өткізді. Бұл әлемдегі осындай алғашқы финал болды. Таверна мен оның іргелес ғимараттары 1968 жылы Пикок жобалаған Таверна трибунасын салу үшін бұзылды, онда Австралия Англияны 5 қақпамен жеңді. Үш жылдан кейін Лордс алғашқы ерлер әлем чемпионатының финалын қабылдады, онда Вест-Индия Австралияны жеңді. Төрт жылдан кейін Лордс 1979 жылғы әлем чемпионатының финалын өткізді, бұл жолы Вест-Индия Англияға қарсы жеңіске жетті. Лордста әйелдер крикетінің алғашқы матчы 1976 жылдың тамызында Англия мен Австралия арасында 60 оверлік бір күндік ойында өтті, онда Англия сегіз қақпамен жеңіске жетті. Лордста әйелдер матчын өткізу мүмкіндігі Рейчел Хейхо Флинттің науқанының нәтижесі болды, ал 1973 жылғы әйелдер крикетінің әлем чемпионатында Англияның жеңісі оған қосымша серпін берді. Англия Лордста екінші матчын өткізу үшін тағы 11 жыл күтуге мәжбүр болды. 1993 жылы бұл алаңда ICC әйелдер крикетінің әлем чемпионатының финалы өтті, онда Англия Жаңа Зеландияны жеңіп, әлем чемпионы атанды. Ойынға алаң толық ашылмады, тек 5000 көрермен қатыса алды. 1973 жылы Нюрсери-Эндте жаңа жабық крикет мектебі ашылды, оны Сэр Джек Хейвардтан 75 000 фунт стерлинг, сондай-ақ Лордс Тавернерлері мен Спорт кеңесі жинаған қосымша қаражат қаржыландырды. Вест-Индия 1983 жылы үшінші рет әлем чемпионатының финалына қатысты, бірақ Үндістан оны 43 қақпамен жеңіп шықты. 1985 жылы Майкл Хопкинс және Партнерлер жобалаған жаңа трибунаға жол ашу үшін Моунд трибунасы бұзылды, ол 1987 жылы МКК-нің екі жүз жылдығына орай ашылды. Бұл екі жүз жылдық 1987 жылдың тамызында МКК және әлемнің қалған бөлігі арасындағы бес күндік матчпен тойланды, ол соңғы күні жаңбырға байланысты тең түсті. Грэм Гуч 1990 жылы Үндістанға қарсы 333 ұпай жинап, Лордста алғашқы тестілік үш жүздік соқты. 20 ғасырдың соңғы онжылдығында Лордс қарқынды дамуды бастан кешірді. Комптон және Эдрих трибуналары 1991 жылы аяқталды, мерзімінен тыс және бюджеттен асып кетті. Лордс 1999 жылғы әлем чемпионатында үш матчты, соның ішінде финалды қабылдағандықтан, МКК баспасөз мүмкіндіктерін жақсарту үшін Комптон мен Эдрих трибуналары арасындағы Нюрсери-Эндте Медиа орталығын салған. Медиа орталығын 1999 жылдың сәуір айында сол кездегі МКК президенті Тони Льюис ашты.

ХХІ ғасырдағы даму

Лордс 2000 жылдың маусым айында жүзінші тестілік матчын қабылдады, онда Англия Вест-Индияны екі қақпамен жеңді; матчтың екінші күні құлаған 21 қақпа да ерекше болды, бұл 1888 жылдан бері Лордста бір күні құлаған ең көп қақпа. Сондай-ақ, 2000 жылы Университет матчы үш күн бойы соңғы рет өткізілді, содан кейін матч Кембридждегі Феннер және Оксфордтағы Университет саябағы арасында кезекпен өте бастады. Бұл матч 2001 жылдан бері Лордста бір күндік шектеулі оверлер матчы ретінде жалғасып келеді. 21-ші ғасырдың басында Лордс төбесі, Pavilion және Nursery Ends-тен келетін тігіс және сермеу боулдерлеріне артықшылық беретін, алаңды тегістеу қаупі тудырды. Алайда, MCC бұл ұсыныстарға қарсы тұрды, себебі алаңды тегістеу Лордсты қайта құруды талап етеді және бұл тестілік крикет бес жыл бойы ойнатылмайды дегенді білдіреді. Аутфилд сазды топырағының суға толуымен әйгілі болды, бұл матч уақытының үлкен шығынына әкелді. 2002 жылдың қысында бүкіл алаң қайтадан жабдықталды, сазды топырақ құммен ауыстырылды, бұл дренажды жақсартты. Лордс 2004 жылы Twenty20 Cup-тың екінші шығарылымында алғашқы Twenty20 матчын қабылдады. 2005 жылы 1909 жылы құрылғаннан бері Лордста орналасқан Халықаралық крикет кеңесінің (бұрынғы Императорлық крикет конференциясы) штаб-пәтері жабылып, Біріккен Араб Әмірліктеріндегі Дубай спорт қаласына көшірілді. 2007 жылы алаңға уақытша жарық шамдары орнатылды, бірақ 2008 жылы жергілікті тұрғындардың жарық ластануына шағымдарынан кейін алынып тасталды. 2009 жылдың қаңтарында Вестминстер қалалық кеңесі жақын маңдағы үйлерге жарық шашуды азайту үшін жасалған 48 метрлік биіктіктегі жылжымалы жаңа жарық шамдарын пайдалануға рұқсат берді. Келісім шарттарына сәуір мен қыркүйек аралығында жарық астында 12 матч және 4 жаттығу матчы өтетін бес жылдық сынақ кезеңі кірді. Жарықтарды сағат 21:50-де жартылай күшке дейін төмендету керек және сағат 23:00-ге дейін сөндіру керек. Жарық шамдары алғаш рет 2009 жылдың 27 мамырында Миддлсекс пен Кент арасындағы Twenty20 Cup матчы кезінде сәтті пайдаланылды. Жарық шамдарын алғаш рет пайдаланғаннан екі апта өткен соң, Лордс Англия мен Нидерланды арасындағы Twenty20 халықаралық матчын, әлемдік Twenty20 матчын қабылдады, нәтижесінде серіктес ел үшін соңғы доппен сенімді жеңіс тіркелді. Лордс Пәкістан мен Шри-Ланка арасындағы финалды қабылдады, онда Пәкістан 8 қақпамен жеңіске жетті. 2008 жылы MCC комитеті Wellington Road және Grove End Road бойында тұрғын үйлер мен сәнді қонақ үйлер салу арқылы алаңды дамытудың болашақ 250 миллион фунт стерлингтік жобасын қаржыландыру жоспарларын жасады. 2013 жылы «Лордс Мастерпланы» ашықланды, бұл алаңды қайта дамыту және оның инфрақұрылымын жақсартуға бағытталған 20 жылдық жоспар. Мастерпланның бірінші кезеңі 2015 және 2017 жылдар аралығында салынған Warner Stand-ты бұзуды және жаңа стендпен ауыстыруды қамтыды. Жаңа стенд матч төрешілері үшін жағдайды жақсартты және шектеулі көрермендер орындарының санын 600-ден 100-ге дейін азайтты. Мастерпланның екінші кезеңі 2019 жылы Комптон және Эдрих стендтерін бұзуды қамтыды, олардың орны 2021 жылы толтырылды; олар қосымша 2000 орынды ұсынды және алғаш рет жаяу жүргіншілер көпірімен байланыстырылды. 2019 жылдың шілде айында алаңда екі маңызды матч өтті. Біріншісі Англия мен Жаңа Зеландия арасындағы 2019 жылғы Әлем Кубогының финалы, ол екі команданың да 50 оверден 241 ұпай жинауымен тең аяқталды. Финалды Super Over арқылы шешті, ол да тең аяқталды. Сондықтан жеңімпаз ойын және Super Over барысында соғылған шекаралар саны бойынша анықталды; бұл Англияның Әлем Кубогындағы алғашқы жеңісі болды. Төрт күннен кейін Ирландия Лордста өзінің алғашқы тестілік матчын өткізді, онда олар матчтың алғашқы таңында Англияны 85 ұпайға ұтып алды, Тим Муртаг 5 қақпаға 13 ұпай алды. Осыған қарамастан, екінші иннингте Ирландия 38 ұпайға шығарылды, бұл Лордстағы ең төменгі тестілік көрсеткіш, және матчты 143 ұпаймен ұтылды. 2022 жылдың тамызында алаңның шығыс қақпасы Рейчел Хейхо Флинт құрметіне Хейхо Флинт қақпасы деп аталды.

Медиа орталығы

Медиа орталықты салу туралы шешім 1995 жылы МКК комитетінің отырысында қабылданды. Бұл жоспарлар негізінен 90 журналистке арналған Warner Stand-та орналасқан жеткіліксіз медиа-құралдарын, сондай-ақ комментаторлар үшін стадион аумағына шашырап орналасқан ағаш шатырларды алып тастап, оларды жаңа, арнайы салынған ғимаратпен алмастыруды көздеді. Содан кейін бұл шешім 1996 жылдың желтоқсанындағы МКК мүшелерінің арнайы жалпы жиналысында бекітілді. Бұл конструкциялық элементтер содан кейін Лордс стадионына жеткізіліп, 1998 жылғы маусымда орнатылды. Ғимарат сегіз сәулеттік сыйлыққа ие болды, оның ішінде 1999 жылғы RIBA Stirling сәулет сыйлығы да бар. Медиа орталығына бастапқыда NatWest демеушілік еткен, ал 2007 жылы Investec демеушілік құқығын алды. 2011 жылдың 31 мамырынан бері медиа орталығын J. P. Morgan қаржыландырып келеді.

Балабақшаның жері

1838 және 1887 жылдары МКК екі бөлікке сатып алған бұл жер, негізінен жаттығу алаңы ретінде пайдаланылады және әлемдегі ең жақсы шөптен тоқылған желілерге ие деп саналады. 1895 жылы Миддлсекс еріктілері Нюрсери алаңын жаттығу үшін пайдалануға рұқсат сұрады, бірақ МКК одан бас тартты. Бұл жерде 1903 жылы бірінші сыныпты крикет матчы өтті, онда МКК Йоркширмен ойнады; матч бастапқыда Лордс стадионының негізгі алаңында өткізілуі жоспарланған, бірақ қатты жаңбыр жауып, матчқа дейінгі аптада МКК мен Ноттингемшир арасындағы матч тоқтатылды. МКК мен Йоркшир арасындағы матч кезінде де жаңбыр жауды, ойыншылар үш күндік матчтың алғашқы екі күнін павильонда күтіп отырды. Дегенмен, Нюрсери алаңындағы ойын беті үшінші күні матч өткізуге жарамды деп танылды, екі команда да бір-бір рет ойын көрсетіп, Йоркширдің Уилфред Родсы 98 ұпай жинап, жеңіліссіз аяқтады. Әйелдер арасындағы университет матчы 2001 жылдан бері Нюрсери алаңында өткізіліп келеді, бірақ гендерлік теңдік талаптары орындалғаннан кейін, 20 оверлік матч 2022 жылдан бастап алғаш рет Лордс стадионында, ерлер матчтарымен бірге өткізіледі. Маңызды матчтар күндері көрермендерге алаңға кіруге рұқсат етіледі. Крос Ароуз Крикет Клубы крикет маусымының соңында Нюрсери алаңында өз үй матчтарын өткізеді.

МКК мұражайы мен кітапханасы

Лордс қаласында әлемдегі ең көне спорт мұражайы – МКК мұражайы орналасқан. Мұнда әлемдегі ең танымал крикет естеліктері, соның ішінде "Пепел" урнасы бар. MCC 1864 жылдан бері естеліктер жинақтап келеді, ал бұл коллекцияны Сэр Спенсер Понсонби Фэйн құрастырған, ол кейін клубтың қазынашысы болды. Бұл заттар бастапқыда павильонда қойылды, коллекцияға қол жеткізу MCC мүшелерімен ғана шектелді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін коллекция павильондағы орнынан асып, коллекцияны көшіру және оны көпшілікке ашу туралы шешім қабылданды. MCC коллекцияны соғыс кезінде тоқырап, құлай бастаған ракетка алаңына көшірді, бұл орын екі дүниежүзілік соғыста қаза тапқан МКК мүшелеріне арналған ескерткіш ретінде де қызмет етті. Олар "ойына үлкен қарызға міңгілік борышты" Диана Райт Керрді музей мен кітапхананың алғашқы толық уақытты директоры етіп тағайындады, ол 1945 жылдан 1968 жылға дейін осы лауазымда болды, бұрын ол павильондағы шағын кеңседе жұмыс істеген. 2010 жылы кітапхана коллекциясынан таңдалып алынған 100 дубликат Christie's аукционында сатылды, ал түскен қаражат кітапхананы қолдауға бағытталды.

Бау-бақшалар

Лордтың екі бақшасы бар: Харрис бақшасы және Коронация бақшасы. Коронация бақшасы 1952 жылы Елизавета II-нің тәж киюінің құрметіне A трибунасының (Уорнер трибунасы) артында салынды. Онда жылап тұрған шаған ағаштары және басқа да ағаштар бар, олар көлеңкелі орынды қамтамасыз етеді, онда орындықтар орналасқан. Коронация бақшасында 1880 жылдардан бастап, 1945 жылға дейін Лордста қолданылған, ауыр роликтердің алғашқы үлгілерінің бірі сақталған. Коронация бақшасында В.Г. Грейстің үлкен қола мүсіні орнатылған. Бақша үлкен матчтар күндері пикникке келгендерге танымал. Харрис бақшасы, бұрынғы теннис корттары, 1934 жылы Лорд Харристің естелігіне арнап роза бақшасы ретінде құрылды. Бақша 2018 жылы қайта жаңартылып, қайта ашылды. Жаңарту жұмыстары бақшаның арт жағында орналасқан, Лорд Харрисқа арналған жазуы бар, кремний қабырғасын ашыққа шығарды. Харрис бақшасындағы гүлзарлар 2018 жылы барлық тест ойындарына қатысқан елдердің гүлдерінен жасалған гүлдік суреттермен қайта отырғызылды. Харрис бақшасын жеке жалға алуға болады және ол 300 адамға дейін сыйымды. Нағыз теннис кортының құрылысы 1838 жылдың қазан айында басталды, ал кортының іргетасын Бенджамин Аислэби қалады. Корт құрылысы 4000 фунт стерлингке бағаланды, сол кезде бұл өте жоғары сома еді. 1867 жылы нағыз теннис жарысы өткізілді. Лордста ракетка ойнау 1844 жылдан басталады және қазіргі уақытта нағыз тенниспен бір ғимаратта ойналады. Теннис ережелерін стандарттау туралы ұсынысты Лордста, өзі де көрнекті теннисші болған Дж.М. Хиткотт жасады. 1875 жылдың 3 наурызында MCC, ракета және нағыз теннис бойынша басқарушы орган ретінде, ойын ережелерін толық стандарттау мақсатында, Лордста теннистің әртүрлі нұсқаларын сынап көру үшін жиын өткізді. Теннис ойынының әртүрлі нұсқаларының арасында майор Клоптон Уингфилдтің «Сферистика» және Джон Х. Хейлдің «Жергілікті теннис» ойындары болды. Жиыннан кейін MCC теннис комитетіне ережелерді жасау тапсырылды. 1875 жылдың 29 мамырында MCC «Жергілікті теннис ережелерін» жариялады, бұл клуб 24 маусымда қабылдаған бірінші бірыңғай ережелер жиыны еді. Бұл ережелерді 1877 жылғы Уимблдон чемпионатына «Барлық Англиялық газондық теннис және крокет клубы» өзгертті, теннис корттарының өлшемдері Лордстағы өлшемдерге негізделген; оларға негізделген корттар енді теннис үшін қолданылмайды және қазір Харрис бақшасының бөлігі болып табылады. 1838 жылы Nursery Ground-дың солтүстік бөлігін сатып алудың бастапқы мақсаты садақ ату алаңына айналдыру еді. Садақ ату 1844 жылдың тамызында Лордста ойналғаны туралы жазба бар, онда Айова үндістері Лордста орналасып, садақ ату шеберліктерін көрсетті. Лордс 2012 жылғы жазғы Олимпиада ойындарының бірнеше алаңының бірі болды, онда садақ ату жарысы өтті. Садақ атушылар павильонның алдында орналастырылды, ал нысаналар алаңнан кейін және Медиа орталығының алдында 70 метр қашықтықта орналастырылды. Алаңның екі жағына 5000 көрерменге арналған уақытша трибуналар орнатылды. Лакросс алғаш рет 1833 жылы Лордста, осы спорттың канадалық негіз қалаушылары ойнады. Лакросс 1876 жылы Лордсқа оралды, онда Уильям Джордж Бирс басқаратын канадалық джентльмендер командасы ирокез үндістерінің командасына қарсы көрсету матчын өткізді. Канадалық лакросс командасы 1883 жылы Ұлыбританияда тағы да турнеге шықты, бір көрсету матчы Лордста бірнеше мың көрерменнің алдында өтті. Кейінірек 1953 жылдың қазан айында Лордста Кентон және Олд Торнтонияның лакросс клубтары лакросс чемпионатында кездесті, сол жылдың қарашасында тағы да матчтар өтті. «Қызыл шұлықтар» 5000 көрерменнің алдында «Атлетика» командасын 24:7 есебімен жеңді. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде канадалық жесірлер мен жетімдер қорына қаражат жинау үшін Лордста бейсбол ойыны өткізілді. Канадалық команда Лондонның америкалық тұрғындарынан құралған командамен 10 000 адам көретін матчта ойнады. Лордс 1967 жылы 1968 жылғы Лондон Олимпиадасына дейінгі хоккей турнирін қабылдады. Бір матчта Үндістан мен Пәкістан командаларының арасындағы ойын BBC телеарнасында тікелей эфирде көрсетілді, бұл сол кездегі хоккейде бұрын-соңды болмаған жағдай еді. Пәкістан матчты 1:0 есебімен жеңіп алды, ал турнирдің соңында Пәкістан Бельгияны жеңді. 1970 жылдары бұл жерде тағы да халықаралық хоккей матчтары өтті. Англия 1978 жылы осы жерде әлем чемпиондары Үндістанды жеңіп алды. Лордста ойналған басқа спорт түрлеріне бильярд және алаш сауыттары жатады. 1838 жылы кәсіби бильярдшылар крикет маусымында сейсенбі күні Лордста матчтар ойнады.