Ресей және Германия ақсүйек әйелі: Юлия Баттенберг принцессасының өмірі мен тағдыры

Кіріспе

Ресей және Германия ақсүйек әйелдері Юлия, Баттенберг ханшайымы, бұрын графня Юлия фон Хауке және Баттенберг графтығының графинясы (туған Юлия Тереза Саломея Хауке; 24 қараша 1825 [ескі стиль бойынша 12 қараша 1825] – 19 қыркүйек 1895), Гессен және Рейн ханзадасы Александрдың әйелі, Гессеннің Ұлы герцогы Людовик II-нің үшінші ұлы. Неміс тегі бар поляк генералының қызы Юлия патшалық әулеттен тумаған. Ол болашақ Ресей императоры Александр II-нің әйелі Мария Гессеннің күтімшісі болды, сондай-ақ Александрдың әпкесі болды, Юлия оны қызмет барысында танысып, кейін үйленді. Юлия мен Александр сияқты әлеуметтік жағдайы тең емес адамдардың некесі морганаттық деп есептелді, бірақ Гессен герцогы оны Баттенберг ханшайымы титулына ие етті. Юлия Болгария ханзадасы Александрдың анасы және қазіргі британдық және испандық патшалық отбасыларының арғы атасы.

Өмір

Хауке Варшавада дүниеге келді, ол кезде Польшаның конгресі Ресей императорының жеке одағында билік жүргізді. Ол неміс тегінен шыққан поляк генералы Ханс Мориц Хаукедің қызы еді. Оның анасы София, поляк әскери хирургі Франц Леопольд Лафонтеннің қызы болған. Әкесі Наполеонның Польша легиондарында Австрия, Италия, Германия және Пиреней түбегінде соғысқан. 1809-1814 жылдар аралығында Варшава герцогтігінің әскерінде қызметтенгеннен кейін, ол Польша Конгресінің әскер қатарына өтті және 1828 жылы генерал шеніне көтерілді. Оның қабілеттерін мойындаған император Николай I оны Польша Конгресінің соғыс министрінің орынбасары етіп тағайындады және 1829 жылғы 4 мамырда оны тұқым қуалайтын граф фон Хауке атандырды. 1830 жылғы қараша көтерілісінде, көтерілісші әскери курсанттар басқарған Польшаның орыс губернаторы, Ұлы князь Константин Павлович қашып құтылуға үлкерді, бірақ Юлияның әкесі Варшава көшесінде курсанттардың қолынан қаза тапты. Анасы көп ұзамай оқиғадан шоктан қайтыс болды, ал олардың балалары императортың қамқорлығына алынды. Хауке болашақ император Александр II-нің әйелі, Гессеннің Мари және Гессен және Рейн князі Александрдың қарындасы болды. Ол Санкт-Петербургтегі әмірлік міндеттерін орындап жүргенде Александр князімен танысты. Император оның және ұлының қайын інісі арасындағы қарым-қатынасты мақұлдамады, сондықтан екеуі Санкт-Петербургтен кетуге келісті. Джулия мен Александр некеге тұрған кезде, ол алғашқы баласы Мариге алты айлық жүкті еді. Олар 1851 жылғы 28 қазанда Пруссияның Силезиясындағы Бреслау қаласында (қазір Польшадағы Вроцлав) үйленді. Ол патшалық некеге лайықты деп есептелмегендіктен, оның балалары Гессен және Рейн тағына мұрагер бола алмады. Оның алғашқы ұлы туғаннан кейін оның некесі морганаттық деп жарияланды. Күйеуінің ағасы, Гессен-Дармштадттың Ұлы герцогы Людовик III 1851 жылы оны Баттенберг графинясы етіп тағайындады, «Ерлаухт» атағымен (Illustrious Highness). 1858 жылы ол «Дурхлаухт» атағымен (Serene Highness) Баттенберг ханшайымы болды. Баттенберг Гессеннің морганаттық тармағының атауына айналды. Хауке 1875 жылғы 12 мамырда лютеран дініне ауысты. Дінін өзгерткенге дейін ол Гессеннің аймағындағы православие және византиялық католик шіркеулеріне жиі барып, көбінесе алыс сапарлар жасаған. Оның діні күйеуінің отбасы мүшелері тарапынан ашық сыналып, дін өзгерткенге дейін осы сын жалғасты. Оның балалары лютеран дінінде крещение рәсімінен өтті. Ол 1895 жылғы 19 қыркүйекте Хелигенберг сарайында қайтыс болды.

Hauke was born in Warsaw, Congress Poland, then ruled in personal union by the Russian emperor. She was the daughter of Hans Moritz Hauke, a Polish general of German descent. Her mother, Sophie, was the daughter of Polish military surgeon Franz Leopold Lafontaine. Her father fought in Napoleon's Polish Legions in Austria, Italy, Germany, and the Peninsular War. After his service in the army of the Duchy of Warsaw from 1809 to 1814, he entered the ranks of the army of Congress Poland, and was promoted to general in 1828. Recognizing his abilities, Emperor Nicholas I appointed him Deputy Minister of War of Congress Poland and on 4 May 1829 made him a hereditary Count von Hauke. In the November Uprising of 1830, led by rebelling army cadets, Grand Duke Konstantin Pavlovich, Poland's Russian governor, managed to escape, but Julia's father was shot dead by the cadets on a Warsaw street. Her mother died of shock shortly afterwards, and their children were made wards of the Emperor. Hauke served as lady in waiting to Marie of Hesse, wife of the future Emperor Alexander II and a sister of Prince Alexander of Hesse and by Rhine. She met Prince Alexander while performing her duties at court in Saint Petersburg. The Emperor did not approve of a courtship between her and his son's brother in law, so the two arranged to leave Saint Petersburg. By the time Julia and Alexander were able to marry, she was six months pregnant with their first child, Marie. They were married on 28 October 1851 in Breslau in Prussian Silesia (now called Wrocław and in Poland). Since she was not considered equal for royal marriage purposes, her children did not qualify for succession to the throne of Hesse and by Rhine. Her marriage was declared to be morganatic after the birth of her first son. Her husband's brother, Grand Duke Louis III of Hesse Darmstadt, made her Countess of Battenberg in 1851, with the style of Illustrious Highness (Erlaucht). In 1858, she was elevated to Princess of Battenberg, with the style of Serene Highness (Durchlaucht). Battenberg became the name of a morganatic branch of the Grand Ducal House of Hesse. Hauke converted to Lutheranism on 12 May 1875. Prior to her conversion, she frequently visited Orthodox and Byzantine Catholic churches throughout Hesse, often traveling great distances. Her religion was openly criticized by members of her husband's family until her conversion. Her children were baptized Lutheran. She died at Heiligenberg Castle on 19 September 1895.

Ұрпақтары Маунтбеттен деп аталады

Джулияның үлкен ұлы Луи британдық азамат атанды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде, сол кездегі немісқаралық көңіл-күйге байланысты, ол өзінің атын Маунтбеттен деп өзгертті (немісше Баттенбергтің тікелей аудармасы), осылайша оның сіңлісінің ұлдары, шаһзада Генри мен шаһзада Беатристің қалған ұлдары да істеді. Осы әулет тармағының мүшелері барлық неміс титулдарынан бас тартып, туысы король Георг V-тен пэрлік атақтар алды: Луи Милфорд-Хейвеннің 1-маркизі, ал Генридің үлкен ұлы Александр Карисбруктың 1-маркизі атанды.

Басқа дереккөздер

Готтың альманахы, Гот, 1931 жыл. Экхарт Г. Франц, Das Haus Hessen: Eine europäische Familie, Kohlhammer Verlag, Штутгарт 2005 (б. 164–170).