Кіріспе
1998 жылғы американдық ғылыми-қияли қорқыныш фильмі
Сыни жауап
Rotten Tomatoes веб-сайтында 64 шолуға негізделген «The Faculty» фильмі 58% мақұлдау рейтингіне ие, орташа бағасы 5.70/10. Сайттың сыншыларының пікірі бойынша фильм «басқа ғылыми-фантастикалық триллерлердің қайталауы» болған. Metacritic-те 19 сыншының бағасы бойынша 100 балдық шкалада фильмнің орташа көрсеткіші 61 балды құрайды, бұл «жалпы жағымды пікірлерді» көрсетеді. CinemaScore жүргізген сауалнама бойынша көрермендер фильмге A+–ден F-қа дейінгі шкалада «B» бағасын берген. Оң пікірлер Кевин Уильямсонның өзіне-өзі сыналы сценарийін және танымал ғылыми-фантастикалық фильмдерге сілтемелерді қамтитын ерекше мета-юморды жоғары бағалады. Variety журналына берген сұхбатында Деннис Харви: «Факультет» кино әзілдерін, жасөспірімдерді тартымды бейнелеуді және жоғары қарқынды күдіктіліктерді үйлестіру үшін көп еңбек еткен, бұл қызықты болғанымен, оны қабылдау қиын» деп жазды. Харви Уильямсон мен Роберт Родригестің бірлесіп «әлеуметтік құндылығы жоқ нәрсені қызықты етуі, сондықтан «Факультет» классикаға айналуы мүмкін» деп қосты. Ол фильмнің «Carrie» (1976), «Invasion of the Body Snatchers» (1978) және «Blue Velvet» (1986) сияқты жанрлық фильмдерге жасаған ишараларын бағалады, сондай-ақ Стокли кейіпкерін жасөспірімдердің арасындағы ерекше тұлға ретінде атап өтті. Ал EW журналынан Том Синклер фильмге C+ бағасын беріп, Уильямсонның «жасөспірімдердің қайғысына тым көп берілгендігіне байланысты, оны сәнді хоррор фильмдеріне тән өткір пародистік стильде бейнелеуге келмейді» деді. «The New York Times» газеті фильмге көбінесе жағымсыз пікір бергенмен, актерлік құрамын жоғары бағалады. The Austin Chronicle фильмге 3.5 жұлдыз беріп, «Бұл кейіпкерлердің көптігінен (шамамен 10 маңызды кейіпкер) аздап зардап шексе де, қарқынды, ғылыми-фантастикалық экшн, үздіксіз темпте және монтаждалған, керемет саундтрек пен Берни Райтсон мен KNB Effects жасаған тапқыр шетелдіктерге толы» деді.
Орындаушылар мен режиссердің қабылдауы
Кейіннен режиссер Роберт Родригес: "Факультетті түсіру – тамаша уақыт болды. Жастардың күші зор еді, актерлер де оған толыққанды берілген. Дегенмен, фильм жақсы қабылдамайтынынан қорқып қалдым. Мақсатты көрермені мұғалімдер туралы фильмді көргісі келмейді деп ойладым, сондықтан жақсырақ атау үшін күрестім". Ол былай деп қосты: "Олар оны қалай сатуға болатынын білмеді деп ойлаймын, соның салдарынан көп адамдар кейіннен оны танып, енді: "Эй, бұл фильм керемет екен!" дейді". Элайджа Вуд та фильмді жақсы көреді: "Бұл маған үлкен әсер еткен тәжірибе болды. Робертпен жұмыс істеу өте қызықты болды, оның жұмыс стилі бұрын жұмыс істеген режиссерлерден мүлдем өзгеше еді". Клеа Дювалл та фильмнің культті мәртебесін мойындады: "Бұл фильмнің бүгінгі күнге дейін танымал болуына куә болу керемет. Көп адамдар маған келіп, осы фильм арқылы таниды, бұл қызық. Бірақ бәрі де жақсы".
Талдау
Фильм жасөспірімдердің, әсіресе орта мектептің ортасындағы, қоғамдағы әлеуметтік рөлдер мен топтар жүйесін бейнелеуі үшін мақталды. Әсіресе, шетелдіктердің паразиттік денелер арқылы басып кіруі бұл ұғымдардың метафорасы ретінде танылды, бұл адамның жаңадан пайда болған жекелігін көпшілікке жоғалтудан қорқынышты көрсетеді. Шетелдік патшайым осыны қоршап, кейіпкерлерге шеттен танылу немесе айырмашылықтар жоқ әлемді ұсынады, онда "жасөспірім болудың керемет және қорқынышты нәрселері соқыр адалдықтың пайдасына жойылады". Сарапшылар сонымен қатар "Факультет" кітабында қорқынышты жанрда жиі кездесетін әйелдердің жыныстық қатынасынан қорқыныштың қайта жасалғанын атап өтті. Шетелдік патшайым Мэрибет кейіпкері "әйел, шетелдік және күштің күрделі үйлесімділігі" болып табылады, ол femme fatale рөлінен тыс әрекет етеді. Ол гүлді көйлектер киген қыз ретінде маскарацияланады, бірақ соңғы шайқаста ол өзінің шынайы жыныстық қауіпін ашады, шетелдік трансформациясымен жалаңаш болып, өзіне сенімді және флиртке айналады. Оның қатерлі, кастрациялаушы агенттің рөлі оның түрінің өткір тістерімен, бұл аналық дентатаны еске салады және олардың сумен, архаикалық, жатырға ұқсас әйел элементімен байланысы бар. Өз расасының жабайы анасы ретінде ол батырларды жанына тартып, оларға ана құрсағына қайта оралуды ұсынады. Шарон Пакер мен Джоди Пеннингтон айтқандай: Экрандағы сурет екі түрлі: біз Кесиді іздеп жүрген сұлу, жас, жалаңаш Мэрибетті және қабырғалардағы жәндіктің көлеңкесін көреміз. Мэрибет фильмнің элементтерін біріктіретін баяндама жасайды. Бұл оның шыққан "дүниесі" және оның "жәннат" туралы уәделері, жоқтағы және жалғыздықтағы адамдар үшін, мектептегі "тозақ" қамауында. Мисс Берк кейіпкері Мэрибетке дейін сол сызықта жүріп, оның жасырын жыныстық қатынасын жұқтырып, жәндікке айналғаннан кейін ғана ашады. Оның қосқырлы, қосқырлы басы Фрейдтің Медузаның басын еске салады. Сондықтан фильмде жасөспірім кейіпкерлердің ересектер әлеміне кіруін бейнелеу үшін жауыз әйелдер қолданылады, онда олар "жекеше жыныстық қатынаспен келісуге және оның "жауыздық" аспектілерінен қорқынышын жеңіп, толыққанды ересектерге айналуға мәжбүр болады". Кейси, өзінің жұмсақ, әйелдік жағына жақын ер кейіпкер, фильмнің соңғы кейіпкері.
The image on the screen is dual: we see the beautiful, young, naked Marybeth strolling around looking for Casey, and the shadow of the monstrous form in the walls. Marybeth delivers a speech which ties the elements of the movie together. It is about the "world" she came from and its promises of "paradise" for lost and lonely humans, trapped in high school "hell". The character of Miss Burke precedes Marybeth in the same line, revealing her hidden sexuality only after being infected and turned into a monster. The scene of her detached, tentacled head in particular echoes the Freudian Medusa head. The monstrous feminine is therefore used in the film to reflect the teenage characters entering adult world, where they are forced to "come to terms with female sexuality and overcome their fear of its 'monstrous' aspects in order to become fully functioning adults". Casey, the male character closest to his softer, feminine side, is the final hero of the film.