Кіріспе

Германиядағы қару-жарақ өндіруші Mauser, бастапқыда Königlich Württembergische Gewehrfabrik, неміс қару өндіруші компаниясы болды. Олардың бұрандалы мылтықтары мен жартылай автоматты пистолеттерінің қатары 1870 жылдардан бастап неміс қарулы күштері үшін өндірілді. 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында Маузердің үлгілері көптеген елдерге экспортталды және лицензияланды, олар оларды әскери және азаматтық спорттық қару ретінде қабылдады. Gewehr 98 ерекше кеңінен қолданылып, көшірілді және ол бүгінгі көптеген спорттық бұрандалы мылтықтардың негізі болып табылады.

Тарих

Вюртемберг патшасы Фредерик I 1811 жылғы 31 шілдеде кәсіпорынды Königliche Waffen Schmieden (сөзбе-сөз: Патшалық қару-жарақ шеберханалары) деп құрды. Бастапқыда жартылай Людвигсбургте, жартылай Кристофсталда орналасқан фабрика Оберндорф-ам-Некардағы бұрынғы Августин монастырына көшірілді, онда Андреас Маузер бас қарушы ретінде жұмыс істеді. Чили әскерлері қолданған, 7×57 мм Маузер оғымен жұмыс істейтін, иінтіреу механизмі бар мылтық. Бұл 1893 жылғы Mauser үлгісінің алғашқы маңызды өзгертілген нұсқасы және оны 1895 жылдан 1900 жылға дейін DWM деп белгілі Deutsche Waffen und Munitionsfabriken және Ludwig Loewe Company компаниялары өндірді.

1896 жылғы үлгі

1893 жылғы 3 қарашада Швеция мен Норвегияның Біріккен Корольдіктері 6,5×55 мм оқты қабылдады. Нәтижесінде шведтер өздерінің жаңа қызметтік қаруларын – m/94 карабині мен m/96 мылтығын осы оқпен жабдықтады. Мылтықтың механизмі 1896 жылдан 1944 жылға дейін көбінесе өзгеріссіз өндірілді, ал m/94 карабині, m/96 мылтығы, m/38 қысқа мылтығы және m/41 мерген мылтығы коллекционерлер арасында «шведтік Mauser» деп белгілі. Олар әскери қызметтегі мылтық атушылар мен аңшылардың арасында әлі де ізделіс үстінде. Қарулардың бастапқы өндірісі Германиядағы Waffenfabrik Mauser компаниясымен жүзеге асырылды, ал қалғаны Швецияның мемлекеттік Bofors Carl Gustaf зауытында лицензия бойынша өндірілді. m/38 қысқа мылтығы Husqvarna компаниясымен өндірілді; қосымша m/38 мылтықтары 96 модель мылтықтарынан қайта жасалды. «Шведтік болат» термині неміс Mauser, кейіннен шведтік өндіріс орындарында m/96 мылтықтарын жасау үшін қолданылған болатты білдіреді. Швед темір кенінің құрамында жақсы қорытпалы болат жасау үшін қажетті микроэлементтердің дұрыс пайыздық көрсеткіштері бар. Осылайша, болат пен темірді жаппай өндіруге қажетті өндірістік базасы болмаса да, шведтік болат өнеркәсібі никель, мыс және ванадий қосылған арнайы жоғары беріктік болат қорытпалары үшін нарық дамытты. Шведтік болаттардың мықтылығымен және коррозияға төзімділігімен ерекшеленетіні белгілі және олар аспап жасау, ас-үй заттары және қару жасау үшін өте қолайлы болды. Швеция өндірістік кешігулерге байланысты неміс Mauser мылтықтарының бастапқы партияларын жасауға келісімшарт жасағанда, Швеция өндіріс процесінде шведтік болатты пайдалануды талап етті. Шведтік қару-жарақ басқармасы 1944 жылы соңғы жаңа өндірілген m/38 ұңғылы механизмдері аяқталғанға дейін шведтік Mauser мылтықтарында шведтік болат қорытпасын пайдалануды жалғастырды.

1898 үлгісі

1898 жылы неміс әскері Mauser жасаған үлгіні, 98-ші модельді сатып алды, ол бұрынғы үлгілерде жасалған жақсартуларды қамтиды. Қару бастапқыда Patrone 88 патроны үшін жасалған және 5 сәуірде 1898 жылы ресми түрде Германия әскерінің қаруы ретінде Gew. 98 деп тіркелді. Бұл Mauser жасаған ең табысты үлгі болып табылады, себебі екі дүниежүзілік соғыстың басталуы көптеген мылтықтарға қажеттілік тудырды. Бұрынғы Mauser мылтықтарынан байқалатын айырмашылықтарға жақсырақ газ шығару тежегіші, қабылдағыштың жақсартылған металлургиясы және бұрынғы Mauser "кішкентай сақиналы" механизмдерімен салыстырғанда үлкен диаметрлі қабылдағыш сақинасы кірді, бұл қосымша беріктік пен қауіпсіздік үшін жасалған. Mauser бұранда корпусына үшінші "қауіпсіздік" тіреуін қосты, ол бұранданың алдыңғы бөлігінің бірі немесе бірнешеуі бұзылған жағдайда атушыны қорғайды. 1903 жылы жақсартылған 7.92×57 мм Mauser S Patrone "spitzer" (ұштарлы) патроны енгізілді. Mauser бұл патронның жасалуына қатысы жоқ. S Patrone неміс әскерінің қажеттілігі болған дәлдік пен ұңғының қызмет ету мерзімін ұзартты және бұл француз әскерінің жақсартылған баллистикалық көрсеткіштері бар ұштарлы патронды қабылдауына жауап болды. Патронның диаметрі ұлғайтылды. Ұштарлы патронның төмен соққы коэффициенті (Cd) бар, ол оқтардың жылдамдығын азайтады, сондай-ақ қарсы желдің әсерінен болатын ауытқуды азайтады, патронның тиімді қашықтығын жақсартады. Көптеген 98-ші модельдер және көптеген 88-ші модельдер Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін жаңа патронға сәйкес келу үшін өзгертілді, олар неміс әскерімен "7,9 мм" немесе "S Patrone" деп аталды. Өзгертілген 88-ші модельдер қабылдағыштағы "S" әрпі арқылы анықталады. Патронның диаметрі кішкентай болғандықтан, ұштарлы патрон модификацияланбаған қаруларда, әсіресе 88-ші модельді мылтықтарда қауіпсіз қолданылмайды. Пауль Маузер 1914 жылдың 29 мамырында, Бірінші дүниежүзілік соғыс тамыз айында басталғанға дейін қайтыс болды. Соғыс компанияның мылтықтарына сұранысты арттырды. 98 карабиндер сатылды, сондай-ақ бес емес, жиырма оқтың қорапшасы бар тәжірибелік үлгі де сатылды. Алайда, кеңейтілген қорапша ұнамады. Бірінші дүниежүзілік соғыста "Karabiner 98" деп аталған бірнеше карабин үлгілері пайдаланылды, олардың кейбіреулері кейінірек шыққан K.98k-дан қысқа болды. Бұл карабиндер бастапқыда тек атты әскерлерге таратылды, бірақ соғыс барысында арнайы шабуыл жасақтарына да таратылды.

А түрі, В үлгісі, К үлгісі, С армия үлгісі, Африка үлгісі

ХХ ғасырдың алғашқы онжылдықтарында өте табысты аңшылық мылтықтар сериясы жасалды. А типті арнайы мылтық – ХХ ғасырдың басындағы ең жақсы спорттық мылтық болып саналды. B үлгісі (B for Büchse) және K үлгісі көптеген конфигурацияларда ұсынылған спорттық мылтықтар еді. 1903 жылдан 1930 жылға дейін жасалған C үлгісі, аң аулауға арналған әртүрлі патрондарға бейімделген, қолжетімді бағадағы мылтық болды. 1904 немесе 1905 жылдары ұсынылған Маузер Африка үлгісі Африкадағы қоныс аударушылардың арасында кеңінен қолданылды.

M және S үлгілері

Model M 1914 жылы ұсынылды. Стуцен немесе қысқа модель болып табылатын Model S де ұсынылды.

Маузер М1916

Mauser M1916, немесе Mauser selbstladekarabiner (өзін-өзі тиейтін карабин) – 25 оқтан тұратын ажыратылатын дүңгіршектен оқталатын, кешіктірілген кері соққы механизмін қолданатын жартылай автоматты мылтық. Пол Маузердің жартылай автоматты мылтықты әзірлеу процесі кезінде, прототипінің оқпасы жарылып, ол көзін жоғалтты. Механизмі өте нәзік болғандықтан, толық таза болғанда ғана сенімді жұмыс істеді, бұл мылтықты жаяу әскерлеріне қолдануға қолайсыз етті. Дегенмен, 1915 жылы және жалпы алғанда 1916 жылы Императорлық неміс әуе корпусы ұшақ экипаждары үшін бұл мылтықты қабылдады. Әуе шайқасы мылтыққа қажетті таза ортаны қамтамасыз етті, ал оның жартылай автоматты қабілеті бұрандалы мылтықтардан артықшылық берді. Бірақ, оны жасау өте қымбатқа түсті. Әуе қызметі швейцариялық Mondragón мылтығына көшті, оны әскер сынақтан өткізді; Маузердің дизайнына қарағанда дәлдігі төмен болғанымен, құны үш есе арзан болды. Кейіннен пулеметтердің кеңінен қолданылуы әуе қызметіндегі барлық өздігінен тиелетін мылтықтарды қолданусыз қылды.

Маузер 1925 арнайы қашықтықтағы мылтық

1925 жылғы Special range винтовкасы – 1925 жылы АҚШ-та сатылған коммерциялық өнім. Ол жоғары дәлдікпен нысана атуға арналған. Компания сол кезде .22 калибрлі оқу винтовкасын да шығарды.

Карабойн 98k

Карабонер 98k "Маузер" (көбінесе "K98k" немесе "Kar98k" деп қысқартылады), 1930 жылдардың ортасында қабылданып, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде неміс әскеріндегі ең көп таралған жаяу әскер мылтығына айналды. Бұл үлгі 1898 жылғы модельден жасалған карабиндердің бірі – Karabiner 98b-нің негізінде әзірленді. K98k алғаш рет 1935 жылы Вермахттың стандартты мылтығы ретінде қабылданып, көптеген бұрынғы үлгілері жаңартылып, қысқартылды.

Маузер ККВ кадеттік мылтығы

Маузер ККВ кадет мылтығы – 1938 жылы енгізілген, .22 калибрлі, бір оқ атар мылтық. Ол Karabiner 98k-қа дерлік толық сәйкес келеді. Бұл кадет мылтықтарын барлық неміс әскери, жарымәскери және полиция ұйымдары, әсіресе Гитлер жастары пайдаланды.

41-ші мылтық

Gewehr 41 мылтықтары, көбінесе "G41(W)" немесе "G41(M)" деп аталады, – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде нацистік Германия қолданған жартылай автоматты мылтықтар. 1940 жылы Вермахт түрлі өндірушілерге техникалық талаптарды жіберді, ал Маузер мен Вальтер өте ұқсас үлгілерді ұсынды. Gewehr 41 екі үлгісі де "Bang" жүйесі деп аталатын механизмді пайдаланды (M1922 Bang мылтығының авторының атымен аталған). Бұл жүйеде оқтың газдары муздаманың жанында сақина тәрізді конуста тұрақтап, ұзын поршеньді тартып, оқпақты ашып, мылтықты қайта зарядтайтын. Екі модельде де 10 оқтың патрондары бар, олар Karabiner 98k-дің екі патрондауыш клипі арқылы 7.92×57 мм Mauser патрондарымен зарядталды, бұл қайта зарядтауды салыстырмалы түрде баяу етті. Маузердің G41(M) үлгісі газ жүйесінің ластануына байланысты сәтсіз аяқталды, оның G41(W) үлгісі де осы мәселеге тап болды. Өндіріс тоқтатылғанға дейін барлығы 6673 G41(M) мылтығы жасалды, олардың 1673-і қолдануға жарамсыз деп қайтарылды.

Маузер C78 "зигзаг" револьвері

Mauser C78 зигзаг – 19 ғасырдың соңында Mauser компаниясы жасаған револьвер. Бұл Пол Маузердің алғашқы жеке қару дизайны болды.

C1896 Пистолет

Маузер 1896 жылы тапанша дизайны саласына көшті, үш бауырлас Фидель, Фридрих және Йозеф Федерле (көбінесе қате "Федерле" деп жазылады) жасаған C96 тапаншасын шығарды, ол көбінесе "щетка сапты" деп аталады. Барлық нұсқаларында алынып-қойылатын иық тіреуіші болған. 1896 жылдан 1930 жылдардың соңына дейін миллионнан астам C96 тапаншасы өндірілді.

Маузер 1910 және 1914 жылдардағы қалта пістолеттары

Mauser Model 1910 - бұл .25 ACP (6.35 мм) патронына арналған шағын, өзі жүктелетін пистолет. Ол 1910 жылы ұсынылды; ал .32 ACP (7.65 мм) патронына арналған жаңартылған моделі, Mauser Model 1914, 1914 жылы шығарылды. Олардың көп бөлігі Вермахт және Кригсмаринде қолданылды. Сонымен қатар, олар коммерциялық саудаға да сатылды.

Маузер үлгісі 1934 қалталық тапанша

Бұл .32 ACP (7,65 мм) патронына арналған кішкентай қалташа тапанша, ол ертерек 1910/14 үлгісі негізінде жасалған. Маузердің 1934 жылғы үлгісі 1914 жылғы үлгіден дерлік еш айырмайды, тек тұтқасы көбірек иілген. Ол Kriegsmarine-де қолданылды, сондай-ақ коммерциялық түрде де сатылды.

Маузердің HSc

Mauser HSc – 1940 жылдары ұсынылған, өздігінен зарядталатын тапанша. Бұл .32 ACP калибріндегі ықшам, қос әрекетті, инерциялық кері соққы принципінде жасалған модель. Өндіріс 1940 жылдан Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанға дейін, сондай-ақ 1960-шы және 1970-ші жылдардың басына дейін жалғасты. Соғыстан кейінгі үлгілер .380 ACP калибрінде де қол жетімді болды.

1940 жылдан кейін

1940 жылы «Маузер» компаниясы неміс армиясын «Gewehr 41» жартылай автоматты мылтығымен қайта жабдықтау конкурсына қатысуға шақырылды. Бірқатар негізсіз талаптар қойылды, соның ішінде конструкцияда ұңғылау арқылы газды шығаруға арналған тесіктерді пайдалануға болмайды, бұл жұмыс механизмі үшін газды алып, осылайша сенімсіз механизмдерге әкелді. Екі конструкция ұсынылды, ал «Маузер» үлгісі «G 41(M)» сынақтардан мүлдем сәтсіз өтті. Шамалы ғана өндірілгеннен кейін ол тоқтатылды. Бұл конструкция «Gewehr 43» қарапайым газбен жұмыс істейтін жүйеге ауысқанға дейін ешқандай жетістікке жете алмады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде одақтастар «Оберндорф» қаласындағы «Маузер» зауытын стратегиялық түрде бомбалады, нәтижесінде 26 жұмысшы қаза тауып, компанияның электр станциясы қирады. Француз әскерлері 1945 жылдың 20 сәуірінде «Оберндорфқа» кірді (кейін қаланың әкімі мен жоспарлау комитеті қарсылық көрсетпестен капитуляциялады, сол күні ешқандай қан төгілген жоқ, және олар біраз уақытқа қаланың басып алды). Еуропадағы соғыс аяқталғаннан кейін зауыт қысқа мерзімге қайта жабдықталып, қазіргі уақытта жетіспей және шаршаған француз әскері үшін қару-жарақ өндіруге арналды. Зауыт оккупациялық күштер тарапынан соғыс өтемақысы мақсатында демонтаждалды, жалпы ғимараттардың шамамен 60% қиратылды және жергілікті француз армиясының командирінің бұйрығымен құжаттар жойылды. Бірнеше жыл бойы «Mauser Werke» микрометрлер сияқты дәл өлшеу құралдарын және аспаптарды өндірді. Бұрынғы «Маузер» инженерлері болған Эдмунд Геклер, Теодор Кох және Алекс Зайдель қолдарынан келгенін сақтап алып, қазір Германияның негізгі шағын қару өндірушісіне айналған «Heckler & Koch» компаниясын құрды. «Маузер» аң аулау және спорттық мылтықтарды жасауды жалғастырды. 1994 жылы ол «Rheinmetall» компаниясының еншілес компаниясына айналды, ол «Mauser BK 27» және басқа да оқ-дәрілерді өндіретін автоматты зеңбіректерді өндіретін компания болды, 2004 жылға дейін, ол «Rheinmetall Waffe Munition GmbH» компаниясына біріктірілді. 1999 жылы «Rheinmetall» компаниясынан аңшылық, қорғаныс және спорттық мылтықтарды азаматтық өндіріспен айналысу бөлінді.

Маузер оқ-дәрісі

Пол Маузер 7,65×53 мм Маузер (1889) және 7×57 мм Маузер (1892) мылтық оқ-дәрілерін жасады. Бұл оқ-дәрілер әскери Mauser мылтықтарында қолданылды және 8 мм Lebel (1886), 8×50 ммR Mannlicher (1890) және .303 British (1891) сияқты сол кездегі басқа түтінсіз ұнтақты оқ-дәрілерге қарағанда жоғары өнімділікке ие болды. Маузер 1890 жылы 6.5×57 мм және 1895 жылы 6×57 мм оқ-дәрілерін де әзірледі, бірақ олар ешбір әскерде қолданылмады, аң аулау үшін пайдаланылды. 6.5×57 мм бірнеше әскери 6.5 мм оқ-дәрілерінің дизайнына ықпал еткен болуы мүмкін. 6×57 мм оқ-дәрілері қолданудан шығып қалды.

1945 жылдан кейінгі Mauser атыс қарулары

Маузер 1950 жылдары ресми түрде қайта іске қосылды.