Кіріспе
Компьютерлік желіге тәуелді компьютер. Желілік компьютер (немесе NC) – Oracle корпорациясы 1996-2000 жылдары жасаған дискі жоқ үстел компьютері. Бұл құрылғыларды Sun Microsystems (Oracle 2010 жылы сатып алды), IBM және басқа да компаниялардың біріккен консорциумы жобалап, өндірді. Құрылғылар Желілік компьютердің анықтамалық профиліне сәйкес минималды техникалық сипаттамалармен жасалды. Бұл бренд сонымен қатар кәсіпорындар мен тұтынушылар арасында осы компьютер дизайнын танымал ету үшін маркетингтік құрал ретінде де қолданылды. NC брендінің мақсаты – әртүрлі өндірушілерден шыққан үстел компьютерлерінің қатарын дамыту еді. Олардың дискісіз конструкциясы және арзан компоненттер мен бағдарламалық жасақтаманы пайдалануы арқасында, стандартты, толыққанды үстел компьютерлеріне қарағанда арзан әрі басқаруға оңай болатын. Алайда, стандартты үстел компьютерлерінің құны төмендегені және толыққанды үстел компьютерлерін дискісіз түйіндер, жұқа клиенттер және гибридті клиенттер ретінде пайдалануға арналған бағдарламалық қамтамастың кеңінен қолжетімді болуы мен танымалдылығының артуына байланысты, Network Computer бренді Oracle күткендей танымалдылыққа ие бола алмады және кейіннен қолданудан тоқтатылды. Қазіргі кезде "желілік компьютер" термині дискісіз үстел компьютері немесе жұқа клиентті сипаттау үшін қолданылады.
The Network Computer (or NC) was a diskless desktop computer device made by Oracle Corporation from about 1996 to 2000. The devices were designed and manufactured by an alliance, which included Sun Microsystems (acquired by Oracle in 2010), IBM, and others. The devices were designed with minimum specifications, based on the Network Computer Reference Profile. The brand was also employed as a marketing term to try to popularize this design of computer within enterprise and among consumers. The NC brand was mainly intended to inspire a range of desktop computers from various suppliers that, by virtue of their diskless design and use of inexpensive components and software, were cheaper and easier to manage than standard fat client desktops. However, due to the commoditization of standard desktop components, and due to the increasing availability and popularity of various software options for using full desktops as diskless nodes, thin clients, and hybrid clients, the Network Computer brand never achieved the popularity hoped for by Oracle and was eventually mothballed. The term "network computer" is now used for any diskless desktop computer or a thin client.
Тарих
NC-нің Ларри Эллисон болжағандай кең ауқымға ие болмауының бірнеше себебі болуы мүмкін. Біріншіден, жеке компьютерлердің бағасы тез 1000 доллардан төмен түсіп, бәсекелестік күшейді. Екіншіден, NC-лерге арналған бағдарламалық қамтамасы жетілмеген және ашық емес еді. Үшіншіден, идея өз уақытынан озып кеткен болуы мүмкін, себебі 1996 жылы NC пайда болған кезде, үй шаруашылықтарындағы интернет байланысы көбінесе 28.8 кбит/с модем арқылы ғана жүзеге асырылатын. Бұл орындалатын мазмұнды жеткізуге жеткіліксіз болды. World Wide Web 1998 жылы ғана кең таралды. Осыған дейін, өте аз интернет-провайдерлер (кем дегенде АҚШ-тан тыс) негізгі баспасөз беттерінде жарнама берді және интернет туралы білім де шектеулі болды. Бұл, осы кезде тартымдылығы айқын емес, өте арнайы құрылғыны қабылдауды қиындатуы мүмкін. NC-лер, оларды алмастыруға тырысқан қарапайым терминалдардың өзіне айналып кетті, себебі оларға қажетті меншік инфрақұрылым қолжетімді болған жоқ. 1990 жылдардағы NC-лер көбінесе X терминалы ретінде жұмыс істеу үшін X пен бірге минималды Unix жүйесіне қосылатын. NC-нің адал жақтастары бұл NC аппараттық құралдарын тиімсіз пайдалану деп есептесе де, NC-лер терминал ретінде жақсы жұмыс істейді және арнайы жасалған терминалдардан әлдеқайда арзан.
Анықтамалық профиль
Бастапқы желілік есептеу стандарты, Желілік Компьютердің анықтамалық профилі (NCRef), барлық "NC" құрылғылары HTML, Java, HTTP, JPEG және басқа маңызды стандарттарды қолдауын талап етті.
Басқа стандарттар
Көптеген жеңіл клиенттер (NC) Intel процессорларын немесе Microsoft бағдарламалық қамтамасын пайдаланбағандықтан, Microsoft және Intel NetPC деп аталатын бәсекелес стандартты әзірледі. NCRef стандартына басқа да баламалар WeBRef (Motorola және HDS Network Systems) және Odin (National Semiconductor) болды. HDS @workStation 1996 жылдың маусым айының соңына дейін сатуға түсетіні хабарланды.
Acorn Network компьютері
Acorn Network Computer – Oracle компаниясының NC-нің алғашқы анықтамалық үлгісі болды. Оның жасалуы британдық Acorn Computers компаниясына шарт түрінде берілді, олар өздерінің жүйесін NCOS құру үшін бейімдеді. Acorn компаниясы өз міндеттемелерін орындау үшін ANT, Icon Technology және Design Edge сияқты жергілікті серіктес компанияларды пайдаланды.
Macintosh NC
1997 жылы Apple компаниясы Mac NC-ді таныстырды, осы арқылы Pippin-ді желілік компьютер платформасына айналдыруға тырысты. 1997 жылдың соңына қарай Стив Джобс Macintosh-тің клондарына жасалған барлық әрекеттерді тоқтатты, нәтижесінде Pippin жобасы тоқтатылды, бірақ Mac NC технологиясының маңызды бөліктері алғашқы iMac-ке көшті.
NetProducts NetStation компаниясының
NetStation бірінші буынының дизайны мен NetStation сауда белгісі NChannel компаниясына лицензияланды, ол Ұлыбритания нарығы үшін тұтынушы жабдықтары мен Интернет қызметін (тиісті инфрақұрылыммен бірге) қамтамасыз етті. Бірнеше айдан кейін NChannel екі компанияға бөлінді: NetChannel (Интернет қызметін ұсынған) және NetProducts (тұтынушы аппараттарын ұсынған). NetProducts Acorn компаниясымен келесі буын өнім, NetStation II-ді әзірлеу жұмысын бастады, сондай-ақ электрондық поштаға арналған ғана қосымша құрылғыны (TVemail) жасауға кірісті. NetProducts 1998 жылы екі жобаны да аяқтамай, өз еркімен таратылды.
Sun Microsystems JavaStation компаниясының JavaStation-қа арналған
Sun Microsystems компаниясы JavaStation-ды, бастапқыда Sun компаниясының Unix жұмыс станцияларына ұқсас, SPARC аппараттық құралдарындағы JavaOS негізіндегі NC-ді әзірледі.
IBM желілік станциясы
IBM 1996 жылдың қыркүйегінде Network Station жүйесін ұсынды. Кейінірек ұсынылған стандарттық үлгідегідей, Network Station желілік стансасы AS/400 немесе IBM PC серверінен LAN желісі арқылы іске қосылатын, NetBSD негізіндегі NCOS жүйесін пайдаланды. Желілік станса веб-браузер және консоль сияқты қарапайым бағдарламаларды жергілікті түрде іске қосуға мүмкіндік берді. Бұған қоса, X мүмкіндігі де енгізілді, бұл жергілікті және қашықтан іске қосылатын бағдарламаларды бір машинада пайдалануға мүмкіндік берді. Бірақ, іс жүзінде нақты бағдарламалардың жетіспеуі оның қарапайым аппараттық X терминалынан айырмашылығы болмады. IBM Network Station бастапқыда PowerPC архитектурасы негізінде жасалған, бірақ соңғы модельдер Intel Pentium процессорларын қолданды.
Қазіргі заманғы аналогия
NC идеясы қазіргі заманда бұлттық есептеу жүйесінде және әсіресе ChromeOS-та көрініс тапқан деп қарастыруға болады. Wired журналында Дэниел Рот желілік компьютердің сәтсіздігі нәтижесінде бұлттық есептеу технологиясы дамығанын айтады. Бұл өткелге үлкен үлес қосқан Эрик Шмидт, бұрын Sun Microsystems компаниясының технологиялық директоры (CTO) және желілік компьютерді қолдаушы, кейін Google компаниясының бас директоры болды. Google – бұлттық технологияның ірі өндірушісі, "оның ішінде Google Docs және Spreadsheets" ең танымалдары.