Кіріспе
Жұлдызды жол қаруы Бат'леф (Klingon: betleH, шамамен айтылуы: ; көпше betleHmey, ) – екі жақты қисық жүзді сцимитар/ілгек қылыш/луджиаодао гибриді, төрт ұшы мен арт жағында үш тұтқасы бар өткір қару. Оны "Жұлдызды жол: Келесі буын" көрнекі эффекттер продюсері Дэн Карри "Жұлдызды жол" франшизасы үшін жасап шығарды, ол Клингондардың ерекше жақын қаруы болып табылады. Карри бат'лефті "шоумен байланысты ең танымал суреттердің бірі" деп атады. Бат'лефтер жанкүйерлер арасында франшизаның мәңгілік символына айналды және кейде басқа да медиада кездеседі.
The bat'leth (Klingon: betleH, rough pronunciation: ; plural betleHmey, ) is a double sided scimitar/hook sword/lujiaodao hybrid edged weapon with a curved blade, four points, and three handholds on the back. It was designed and created by Star Trek: The Next Generation visual effects producer Dan Curry for the Star Trek franchise, where it is the characteristic melee weapon of Klingons. Curry has called the bat'leth "one of the iconic images associated with the show." Bat'leths have become an enduring symbol of the franchise among fans, and they are occasionally referenced in other media.
Сипаттама
Баттлет – шамамен 5 фут (2 метр) ұзындығындағы қисық жүзді қару, екі ұшында тікенектер бар, ал арқасында үш тұтқасы орналасқан, олармен жүзді жылдам бұруға және айналдыруға болады. Дэн Карри 1990 жылы «Жұлдыздар жолы: Келесі буын» сериалындағы Майкл Дорн сомдаған Ворф кейіпкері үшін, продюсер Рик Берманның келісімінен кейін баттлетті жасады. Карри баттлеттің дизайнын қытай шайқас айласына (жарты айға) негіздеді. Визуальды эффекттер продюсері қызметінен бөлек, Карри Азияда болған кезінде үйренген әртүрлі жекпе-жек өнерлеріне сүйене отырып, қаруды қолдану үшін арнайы күресу стилін де әзірледі.
Жұлдызды жолдағы қолданылуы
"Жұлдыздар жолы" әлемінде клингондық Калесс шамамен 625 жылы баттлетті жасаған. Клингон мифологиясына сәйкес, ол Кри'стак жанартауының ішіндегі лаваға шашының бір бөлігін тастап, содан кейін оны Лурсор көлінде салқындатып, пішіндеп, қатайтып, жарақатты құрған. Калестің қылышы әдеттегі баттлеттерден бес ұшы мен бір тұтқасы бар екендігімен ерекшеленеді, ал қарапайым баттлеттерде төрт ұш және үш тұтқа болады. Баттлет сөзі "қадір-қасиетті қылыш" деген мағынаны білдіреді және әдетте ұзын және салмақты болады. Баттлет "Жұлдыздар жолы" франшизасының 29 телеэпизодында пайда болды: "Жұлдыздар жолы: Келесі буын", "Жұлдыздар жолы: Вояджер", "Жұлдыздар жолы: Тынық ғарыш тоғызыншы" және "Жұлдыздар жолы: Энтерпрайз", содан кейін "Жұлдыздар жолы: Дискавери" сериалының бірнеше эпизодтарында қолданылды. Баттлет 1994 жылғы "Жұлдыздар жолы: Ұрпақтар" фильмінде де пайда болды, ал әдеттегі баттлеттер 1996 жылғы "Жұлдыздар жолы: Клингон" видео ойынында кездеседі. Баттлеттің алғашқы пайдалануларының бірі "Reunion" атты эпизодта болды, онда Ворф ұлы Александрға оны қалай қолдану керектігін үйретеді. Ворф баттлетті Ворфтың серігі К'Элхейрді өлтірген клингон Дурасаны өлтіру үшін қолданды. Қарудың ерекше қолданылуы "Вояджер" эпизодындағы "Өлілердің баржасы" эпизодында болды, онда Тувок Б'Эланна Торреске оның клингондық тегі туралы білім беру үшін баттлетті пайдаланды, ал "Тынық ғарыш тоғызыншы" эпизодындағы "Желге қарсы жүзу" эпизодында Ворф клингондық Жоғарғы Кеңесінің басшысы Говронды баттлет дуэлінде жеңіп, клингондық канцлер лауазымын генерал Мартокқа табыс етті.
The bat'leth appeared in 29 television episodes across the Star Trek franchise in Star Trek: The Next Generation, Star Trek: Voyager, Star Trek: Deep Space Nine, and Star Trek: Enterprise, and later appears in several episodes of Star Trek: Discovery. The bat'leth was also used in the 1994 film Star Trek Generations. and normal bat'leths appeared in the 1996 video game Star Trek: Klingon. Some of the bat'leth's uses were in the debut episode "Reunion", where Worf teaches his son Alexander how to use one. Worf used a bat'leth to kill Durasa Klingon who killed Worf's mate K'Ehleyr. Notable uses of the weapon occurred in the Voyager episode "Barge of the Dead"in which Tuvok uses a bat'leth to teach B'Elanna Torres about her Klingon heritage, and in the Deep Space Nine episode "Tacking into the Wind" in which Worf kills the leader of the Klingon High Council, Gowron, in a bat'leth duel to give the Klingon Chancellorship to General Martok.
Мәдени мұра
Балет "Жұлдыздар жолы" ғаламының ең танымал символы болып саналады. Оны қару сатушылар мен ломбардтар сатады. Дегенмен, нақты балеттердің қауіпті болуына байланысты, Curry немесе Paramount Pictures компанияларынан осы қарудың ресми лицензияланған көшірмелерін табу мүмкін емес. Балет бойынша жарыстар MileHiCon және StarCon сияқты конвенттерде өткізілген. Балет "Жұлдыздар жолы" франшизасынан тыс телебағдарламаларда да пайда болды. 2002 жылы ол "Жұлдыздық қақпа SG 1" эпизодының "Басқа жігіттер" бөлімінде көрсетілді. 2005 жылы балет американдық детективтік сериал "Монк" эпизодының "Мистер Монк Кобраға қарсы" түсірілімінде пайда болды. 2010 жылы ол американдық комедиялық сериал "Чак" эпизодының "Чак бауырсаққа қарсы" бөлімінде көрінді. 2013 жылғы "Swindle" телефильмінде де балет экранда пайда болады.
Заңдық
Ба'леттің көшірмелері көбінесе металдан жасалады және қауіпті болуы мүмкін. Бұқаралық ақпарат құралдарында қылмыстарда қолданылған ба'леттің көшірмелері туралы хабарларда қару "екі ұшты Клингон жарты ай пішіндес қылышы" немесе "екі ұшты қисыш қылыш" деп сипатталған.
Ұлыбритания
Біріккен Корольдікте жеке меншікте bat'leth-ты иелену заңды, бірақ егер олар "қылмыстық өмір салтының ықтимал дәлелі" ретінде қарастырылса, тәркіленіп алуға болады. Кейін ол он үш аптаға түрмеге кесілді. Сот bat'leth-ты тәркілеуге және жоюға бұйырды. 2009 жылы Ланкаширдегі Акрингтон қаласында қолмен жасалған bat'leth тәркіленді.
Америка Құрама Штаттары
Құрама Штаттарда баттлэттің заңдылығы штаттар арасында өзгеше. 2009 жылы Колорадо штатының Колорадо-Спрингс қаласында екі қарулы тонау кезінде баттлэт сияқты екі жақты пышақ қолданылды. Колорадо-Спрингс полиция департаменті оны қауіпті қару деп мәлімдеді. Федералдық тергеу бюросы 2010 жылы 4 миллион долларлық Medicare алаяқтығын терген кезде қару-жарақ қоймасынан баттлэтке ұқсас қаруды тауып алып, тәркіледі.