Кіріспе

Сыртқы алгебралық бейнелеу тензорларды p формаларынан n p формаларына жіберу. Математикада Ходж жұлдызы операторы немесе Ходж жұлдызы – шекті өлшемді бағытталған векторлық кеңістіктің сыртқы алгебрасында анықталған, дегенеративті емес симметриялық билинейлік формамен жабдықталған сызықтық бейнелеу. Операторды алгебраның бір элементіне қолдану нәтижесінде сол элементтің Ходж дуалы туындайды. Бұл бейнелеуді В.В.Д. Ходж енгізген. Мысалы, бағытталған 3 өлшемді Евклид кеңістігінде бағытталған жазықтықты екі базистік вектордың сыртқы көбейтіндісі арқылы көрсетуге болады, ал оның Ходж дуалы – олардың векторлық көбейтіндісімен берілген нормаль вектор; керісінше, кез келген вектор оған перпендикуляр бағытталған жазықтықтың дуалы болып табылады, оған тиісті бивектор беріледі. Бұл n өлшемді векторлық кеңістікке жалпыланғанда, Ходж жұлдызы k векторларды (n – k) векторларға бір-бірге бейнелейтін оператор болып табылады; осы кеңістіктердің өлшемдері биномдық коэффициенттерге тең. Жұлдыз операторының табиғилығы оның дифференциалдық геометриядағы рөлін көрсетеді, оны псевдо-Римандық көптіліктің котангенттік шоғына қолданғанда, демек, дифференциалдық k формаларына қолдануға болады. Бұл сыртқы туындының Ходж-адъюнктысы ретінде коддифференциалды анықтауға мүмкіндік береді, соның нәтижесінде Лаплас-де Рам операторы пайда болады. Бұл 3 өлшемді Евклид кеңістігінің жағдайын жалпылайды, онда векторлық өрістің дивергенциясын градиент операторына қарама-қарсы коддифференциал ретінде жүзеге асыруға болады, ал функциядағы Лаплас операторы оның градиентінің дивергенциясы болып табылады. Маңызды қолданыс – жабық Риманн көптілігіндегі дифференциалдық формалардың Ходж ыдырауы.

Конформальды инварианттылық

Ходж жұлдызы 2n өлшемді V векторлық кеңістігіндегі n-формалар бойынша конформды инвариантты, яғни егер -де метрика болса және , онда туындаған Ходж жұлдыздары бірдей болады.

Манифельдтерде

n өлшемді бағдарланған псевдо-Римандық көпқырлы M үшін, жоғарыдағы құрылымды әр котангенттік кеңістікке және оның сыртқы қуаттарына, содан кейін дифференциалдық k формаларына, топтаманың жаһандық қималарына қолданамыз. Риман метрикасы әр нүктеде ішкі көбейтіндіні тудырады. Біз k формасының Ходж дуалын анықтаймыз, оны кез келген k формасы үшін қанағаттандыратын бірегей (n – k) форма ретінде анықтаймыз, мұнда – нақты мәнді функция, ал көлем формасы Риман метрикасымен шақырылады. Бұл теңдеуді M бойынша интегралдау арқылы оң жағы k формаларындағы (квадратқа интегралданатын) ішкі көбейтіндіге айналады және біз келесіні аламыз:

Жалпырақ, егер M бағытталмаса, k формасының Ходж жұлдызын (n – k) псевдодифференциалдық форма ретінде анықтауға болады; яғни, канондық түзу шоғындағы мәндері бар дифференциалдық форма.