Кіріспе

Құжатталмаған және дәлелденбеген колониялық тәуелсіздік декларациясы

Мекленбург тәуелсіздік декларациясы – 1819 жылы жарияланған мәтін. Ол Америка революциясы кезінде Он үш колонияда жасалған алғашқы тәуелсіздік декларациясы болды деген пікірге қатысты дау тудырады. Декларацияға сәйкес, 1775 жылдың 20 мамырында Солтүстік Каролина штатының Шарлотта қаласында Конкорд шайқасы туралы хабарды естігеннен кейін Мекленбург округінің азаматтары комитеті Ұлыбританиядан тәуелсіздік жариялап, қол қойған. Егер осы мәлімдеме рас болса, Мекленбург декларациясы АҚШ Тәуелсіздік декларациясынан бір жылдан астам бұрын жарық көрген болар еді. Кәсіби тарихшылар Мекленбург тәуелсіздік декларациясының Пьтер Форс алғаш рет айтқан пікір бойынша, Мекленбург шешімдері деп аталатын нақты құжаттың дұрыс емес көшірмесі екенін тұжырымдайды. 1775 жылдың 31 мамырында қабылданған радикалды шешімдер жиынтығы, нақты тәуелсіздік декларациясы деңгейіне жетпеді. Мекленбург шешімдерінің мәтіні 1775 жылы газеттерде жарияланғанымен, Америка революциясынан кейін жоғалып, 1838 жылға дейін қайта табылмайды. Мекленбург декларациясын қолдаушылар Мекленбург декларациясы мен Мекленбург шешімдерінің екеуі де түпнұсқа екенін дәлелдеуде. Солтүстік Каролина тұрғындары Мекленбург декларациясының шынайы екеніне сеніп, сондай-ақ Солтүстік Каролина провинциялық конгресінің 1776 жылдың 12 сәуірінде қабылдаған Галифакс шешімдеріне сүйене отырып, Ұлыбританиядан тәуелсіздік жариялаған алғашқы американдықтар олар екенін мәлімдеді. Солтүстік Каролинаның ресми мөрі мен туы декларацияның және Галифакс дауысының күндерін көрсетеді. Мекленбург декларациясын еске алуға арналған "Мек Дек күні" мерекесі Солтүстік Каролинада 20 мамырда тойланады, бірақ ол енді ресми мереке емес және бұрынғыдан гөрі аз назар аударуда.

Бастапқы жарияланым

Мекленбургтің тәуелсіздік декларациясы 1819 жылғы 30 сәуірде Джозеф МакКнитт Александрдың Рали қаласында шығатын «Рали регистрі» және «Солтүстік Каролина газеті» басылымында жарияланды. «Біздің оқырмандарымыздың көптеріне белгісіз болса керек, – деп жазды «Рали регистрінің» редакторы мақаланың кіріспесінде, – осы штаттағы Мекленбург округінің азаматтары Конгресс өз декларациясын қабылдағанға дейін бір жылдан астам бұрын тәуелсіздік декларациясын жариялаған». Александрдың сөзіне қарағанда, оның әкесі Джон МакКнитт Александр 1775 жылғы 19 мамырда Шарлоттада өткен жиналыстың хатшысы болған. Мекленбург округінің әрбір милициялық бөлімі жиналысқа екі делегат жіберді, онда британ империясы мен американдық колониялар арасындағы дауды реттеу шаралары талқыланды. 1774 жылы британдық парламент мәжбүрлеу актілерін қабылдағаннан кейін колониялар мен британдық басшылар арасындағы қарым-қатынас Бостон қаласында (Массачусетс штаты) шиеленіске жетті. Мекленбург округінде өткен жиналыста делегаттарға бір ай бұрын Массачусетс штатында Лексингтон шайқасы болғаны туралы ресми хабар жетті. Осы жағдайға ашуланған делегаттар 20 мамыр күні таңғы сағат 2:00 шамасында төмендегі қаулыларды бірауыздан қабылдады:

1. Қаулы етеміз, Ұлыбританияның талап етуімен байланысты біздің құқықтарымызға жасалған белгісіз және қауіпті шабуылға тікелей немесе жанама түрде көмектескен, немесе қандай да бір нысанда оны қолдаған әркім осы округтің, Американың және адамның табиғи және ажырамас құқықтарының жауы болып есептеледі. 2. Қаулы етеміз, Мекленбург округінің азаматтары ретінде біз Отанмен байланыстырған саяси байланыстарды осы арқылы үземіз және Британдық тәжге адалдығымыздан бас тартамыз, сондай-ақ осы ұлтпен барлық саяси байланыстардан, келісімдерден немесе одақтардан бас тартамыз, олар біздің құқықтарымыз бен бостандықтарымызды аяусыз таптап, Лексингтонда американдық патриоттардың қанын төккен. 3. Қаулы етеміз, біз өзімізді еркін және тәуелсіз халық деп жариялаймыз, және біздің Құдайымыз бен Конгресс үкіметінен басқа ешқандай билікке бағынбайтын, егеменді және өзін-өзі басқаратын қауымдастық болып табыламыз; осы тәуелсіздікті сақтау үшін біз бір-бірімізге, өзара ынтымақтастығымызға, өмірімізге, байлығымызға және ең қасиетті ар-намысымызға салтанатты түрде ант етеміз. 4. Қаулы етеміз, осы округте заңдар мен заң қызметкерлерінің, азаматтық немесе әскери қызметкерлердің жоқтығын және олардың билігін мойындағандықтан, біз бұрынғы заңдарымыздың барлығын, әрқайсысын өмірлік ереже ретінде қабылдаймыз және қабылдап отырмыз, бірақ Ұлыбританияның тәжі оларға ешқандай құқықтар, артықшылықтар, иммунитеттер немесе билікке ие емес деп есептеледі. 5. Қаулы етеміз, осы округтегі барлық әскери шенеуніктер осы қаулыға сәйкес бұрынғы лауазымдары мен өкілеттіктеріне қайта орналастырылады, ал осы делегацияның әрбір мүшесі бұдан былай азаматтық қызметкер болып табылады, яғни «Комитет адамы» ретінде бейбіт судья, қабылданған заңдарға сәйкес даулы мәселелерді қарау, тыңдау және шешу, сондай-ақ осы округте бейбітшілік, одақ және келісімді сақтау, бүкіл Америкада елге деген сүйіспеншілік пен еркіндік отын тарату үшін барлық күшін жұмсау үшін. Бірнеше күннен кейін, Александр жазғандай, Шарлотта қаласының капитаны Джеймс Джек Филадельфиядағы Континенттік конгресске жіберілді. Джек қаулылардың көшірмесін және Солтүстік Каролинаның конгрессмендерінен Мекленбург ісін Конгресс бекітуін сұрап хат алып барды. Солтүстік Каролинаның конгресс делегациясы – Ричард Касвелл, Уильям Хупер және Джозеф Хьюз – Джекке жасалған нәрсені қолдайтындарын айтты, бірақ тәуелсіздік декларациясын Конгресте талқылау әлі ерте деп есептеді. Александр, Мекленбург декларациясына қатысты түпнұсқа құжаттар 1800 жылы өртеніп жойылғанын, бірақ мақала әкесі қайтыс болғаннан кейін оған қалдырған қағаздардың шынайы көшірмесі бойынша жазылғанын жазып аяқтады.

Мүмкін қол қоюшылар

1819 жылы Мекленбург декларациясы жарияланғаннан кейін, оны қолдаушылар құжатқа қол қойған деп санайтын адамдардың тізімін жасады. Уильям Полк әкесі Томас Полктің Декларацияны көпшілікке оқығанын естігенін айтып, Декларация қабылданған кезде қатысқан он бес делегаттың есімдерін тізімдеді; басқа куәліктер басқа есімдерді ұсынды. 1831 жылы Солтүстік Каролина үкіметі шығарған памфлетте жиырма алты делегаттың есімдері тізілген. Соңында, Декларацияны қолдаушылар құжатқа қол қойған жиырма жеті немесе жиырма сегіз адамның тізімін жасады. Алфавит бойынша олар:

1. Авраам Александр
2. Адам Александр
3. Чарльз Александр
4. Езра Александр
5. Езекия Александр
6. Джон МакКнитт Александр
7. Уайтстилл Эйвери
8. Хизкия Ж. Балх
9. Ричард Барри
10. Ефрем Бревард
11. Джон Дэвидсон
12. Генри Даунс
13. Джон Фленникен
14. Джон Форд
15. Уильям Грэм
16. Джеймс Харрис
17. Роберт Харрис

Қол қою туралы заманауи дәлелдер жоқ, сондай-ақ Джон МакКнитт Александр өзінің жазбаларында мұндай оқиға туралы ескертпеген. Көптеген белгілі қол қоюшылар туыс болды, ал олардың ұрпақтары Декларацияның ең жақтастарының бірі болды. 1775 жылғы кездесу туралы куәлік берген куәгерлер қол қойғандардың кейбіреулерінің рөлі туралы келіспеді. Джон МакКнитт Александр кездесуде хатшы болып жұмыс істегенін жазды, бірақ басқалары Эфрем Бревардтың хатшы болғанын еске алды. Александр өзінің туысы Адам Александрдың кездесуді шақыру туралы бұйрық бергенін жазды, бірақ Уильям Полк және басқа куәгерлер Томас Полк кездесуді шақырғанын мәлімдеді. Абрахам Александр кездесу төрағасы болды делінеді.

Мереке және дау-дамай

1819 жылдан кейін Солтүстік Каролина (және ерте тарихы ортақ болған Теннесси) халқы бұрын хабарланбаған Мекленбург Тәуелсіздік декларациясымен мақтана бастады. Оған дейін Америка революциясын бастағаны үшін Вирджиния мен Массачусетс штаттарына көп құрмет көрсетілді. Мекленбург Тәуелсіздік декларациясы Солтүстік Каролинаның рөлін анық арттырды – бұл 1776 жылғы сәуірдегі Халифакс қаулыларының нәтижесінде Америка тәуелсіздігін орнатудағы маңыздылығын күшейтті. 1825 жылғы 20 мамырда Шарлоттада Мекленбург декларациясының қабылдануының алғашқы мерейтойы өтті. Көптеген Солтүстік Каролина тұрғындары Томас Джефферсонның 1829 жылы қайтыс болғаннан кейін жарияланған Мекленбург декларациясы туралы күмәнді хатына наразылық білдірді. Вирджиниялық Джефферсон Мекленбург декларациясының нақтылығына күмән келтіре отырып, Солтүстік Каролинаның Америка Тәуелсіздік декларациясына қол қойғандардың бірі Уильям Хуперді «тори» деп атады. Автор Хойттың сөзіне сүйенсек, Джефферсон бұл терминді Хупердің тәуелсіздік жариялау кезінде консервативті болғанын білдіру үшін қолданған, ол лоялист екенін білдірмеген, бірақ Солтүстік Каролина тұрғындары өздерінің құрметті патриоттарына немқұрайлылық танытқандай сезінді. 1831 жылы Солтүстік Каролина штаты Джефферсонның хатына ресми түрде жарияланған памфлетпен жауап берді, онда бұрын жарияланған есептер Мекленбург декларациясын қолдаған қосымша куәліктермен қайта басылды. 1835 жылғы 20 мамырда Шарлоттада Мекленбург декларациясын тойлау үшін бес мыңнан астам адам жиналды. «Америка тәуелсіздігінің алғашқы жариялануын» мақтан тұтатын көптеген сөздерде Джефферсон есімдері айтылмады. 1837 жылы Джефферсонның алғашқы өмірбаяншысы Джордж Такер Джефферсонды қорғауға кірісті. «Томас Джефферсонның өмірі» атты еңбегінде Такер Джефферсонның Тәуелсіздік декларациясының Мекленбург декларациясына алаяқтықпен енгізілгенін айтты. Солтүстік Каролинада туған Нью-Йорктік англикан дін қызметкері Фрэнсис Л. Хоукс Джефферсонның Мекленбург декларациясын жалған деп жауап берді. Хоукстің позициясы Солтүстік Каролинаның соңғы корольдік губернаторы Джози Мартиннің жариялануының табылуымен расталғандай болды, бұл Мекленбург декларациясының нақтылығын көрсететіндей болды. 1775 жылғы тамызда губернатор Мартин: «Кейп-Фейр Меркурий» газетінде жарияланған қарапайым жарияланымды көрдім, онда Мекленбург округіне арналған комитет деп аталатын адамдар тобының қаулылары жазылған, бұл елдің заңдарын, үкіметін және конституциясын толығымен таратуды жариялап, заңдарға қайшы келетін және оның патшалық үкіметін құлатуға бағытталған ережелер мен регламенттер жүйесін орнатқан. Өкінішке орай, Мартин айтқан «Кейп-Фейр Меркурий» журналы табылмады. 19 ғасыр бойы Мекленбург декларациясын қолдаушылар жоғалған құжат табылып, өздерінің ісін дәлелдейтініне үміттенді. 1905 жылы Collier's Magazine журналында жоғалған нөмірден алынған үзінді деп айтылатын материал жарияланды, бірақ Мекленбург декларациясының жақтастары мен қарсыластары бұл құжат жалған екендігіне келісті. Кейінірек губернатор Мартин айтқан «әзілшіл» құжат Мекленбург Тәуелсіздік декларациясы емес, оның орнына Мекленбург қаулылары деп аталатын радикалдық қаулылар жиынтығы екені расталды.

Ашылу талқылауды өзгертеді

1838 жылы Мекленбург тәуелсіздік декларациясының нақтылығына қатысты мәселеге соққы тиді, одан ол әлі еңсерілген жоқ. Сол жылы, 1775 жылы жарық көрген газеттерді қарап отырған архивші Питер Форс 1775 жылғы 31 мамырда Мекленбург округінде қабылданған қарарлардың қысқартылған тізімін тапты, ол 20 мамырда қабылданған Мекленбург декларациясынан өзгеше болды. 1847 жылы осы Мекленбург шешімдерінің толық мәтіні 1775 жылғы маусымда жарияланған Оңтүстік Каролина газетінде табылды. 1819 жылы Рали тізілімінде жарияланған Мекленбург декларациясынан айырмашылығы, Мекленбург шешімдері толыққанды тәуелсіздік жариялау деңгейіне жетпеді және Джефферсонның 1776 жылғы Тәуелсіздік декларациясына сәйкес келетін тілді қамтымады. Шешімдер, салыстырмалы түрде радикалды болғанымен, 1774 және 1775 жылдары колонияларда қабылданған басқа жергілікті шешімдерге ұқсас болды. Мекленбург декларациясы төңірегіндегі дау Мекленбург шешімдерінің табылуымен жаңа кезеңге енді. Назар Томас Джефферсоннан Шарлоттада бар болғаны он бір күн аралықта қабылданған екі әртүрлі шешімді қалай түсіндіруге болады деген сұраққа ауысты. Мекленбург округінің азаматтары 20 мамырда тәуелсіздік жариялап, содан кейін 31 мамырда жиналып, одан аз революциялық шешімдер қабылдауы қалай мүмкін болды? Мекленбург декларациясына күмәнданушылар үшін жауап – Декларация дұрыс мерзімі көрсетілмеген, нақты шешімдердің дұрыс емес қайта жаратылуы болды. Декларацияны қолдаушылар екі құжаттың да нақты екенін және әртүрлі мақсаттарға қызмет ету үшін қабылданғанын мәлімдеді.

Қарсы дәлел

Мекленбург декларациясы – Мекленбург шешімдерінің бұрмаланған нұсқасы деген пікірді алғаш рет 1853 жылы Солтүстік Каролина университетінің профессоры Чарльз Филлипс айтты. Солтүстік Каролина университетінің журналында жарияланған мақаласында доктор Филлипс Джон МакКнитт Александрдың 1800 жылы Мекленбург декларациясының мәтінін есте сақтау арқылы қайта құрастырғанын мойындағанын мәлімдеді. 1906 жылы Уильям Генри Хойт Мекленбург декларациясын толығымен жоққа шығаратын ғылыми еңбек жариялады, оны көптеген тарихшылар шешуші дәлел деп санайды. Хойттың аргументі мынадай: 1800 жылы Мекленбург шешімдеріне қатысты түпнұсқа құжаттар өртенгеннен кейін Джон МакКнитт Александр оларды жадынан қайта жасауға тырысты. Александр дұрыс емес жазбалар жасады, олар бүгінге дейін сақталған, ал ішкі деректер осы жазбалар 1800 жылғы өртенгеннен кейін жазылғанын көрсетеді. Замандастарының бірі сияқты, Александр радикалды Мекленбург шешімдерін тәуелсіздік жариялау деп жаңылысқан. Осы жаңылысқандықтан Александр немесе басқа белгісіз автор Мекленбург декларациясын жазу кезінде Джефферсонның мәшһүр Тәуелсіздік декларациясынан тілді алды. Екі қаулының арасындағы он бір күндік айырмашылық (20 мамыр және 31 мамыр) Ескі және Жаңа стиль күндерінің шатасуынан туындауы мүмкін. Осы аргумент бойынша, 1819 жылдан кейін қарт куәгерлерден сұрақтар алғанда, олардың елу жыл бұрын оқыған құжаттың сөздерін тексеруі күтілмейді, сондай-ақ оның жарияланған нақты күнін есінде сақтауы да мүмкін емес. Куәгерлер 1819 жылы шығарылған және түпнұсқа қаулылардың нақты көшірмесі деп мәлімделген Мекленбург декларациясының мәтінін шынайы деп қабылдауға итермеленді. Өйткені нақты қаулылар радикалды болды және 1775 жылы Мекленбург округіндегі британдық билік аяқталды, куәгерлер Мекленбург шешімдерінің тәуелсіздік туралы тікелей жариялануына сене алды. Олардың 1775 жылғы мамыр айындағы оқиғалар туралы айтқандарына күмән жоқ, бірақ олардың куәліктері жетекші сұрақтарға жауап ретінде берілді және олардың жауаптары іс жүзінде жоғалған Мекленбург шешімдеріне қатысты. Анықталған Резолюциялардың түпнұсқа мәтіні қайта табылар кезде барлық куәгерлер қайтыс болғандықтан, екі түрлі резолюцияның болуын түсіндіруді ешкімнен сұрау мүмкін болмады.

Аргументтер

Мекленбург декларациясының жақтастары Декларация мен Резолюциялардың екеуі де түпнұсқа екенін айтты. Бұл пікірді 20 ғасырда Солтүстік Каролина университетінің профессоры Арчибальд Хендерсон жетілдірді. Ол 1916 жылдан бастап осы тақырыпта көптеген мақалалар жазды. Хендерсон Мекленбург округі екі қаулы қабылдағанын, Мекленбург декларациясының мәтіні есте сақтаудан туындамағанын және Александрдың 1819 жылғы мақаласында сипатталған оқиғалар негізінен дұрыс екенін көрсеткен дәлелдер бар деп сенді. Оның еңбегі 1960 жылы журналист В. В. Макнитттің «Жаңылған қадамдар және Мекленбург тәуелсіздік декларациялары» кітабымен толықтырылды. Мекленбург декларациясын қолдайтын маңызды дәлелдердің бірі – 1904 жылы табылған күнделік жазбасы. Жазба авторсыз және күні көрсетілмеген, бірақ ішкі мәліметтер оның 1783 жылы Солтүстік Каролина штатындағы Салем қаласында Траготт Багге есімді саудагер жазғанын көрсетеді. Неміс тіліндегі жазбаның ағылшын тіліне аудармасы:

1775 жылдың соңында осы жылдың жазында, яғни мамыр, маусым немесе шілде айларында Солтүстік Каролинадағы Мекленбург округі Англиядан еркін және тәуелсіз деп жарияланды және бұрынғы Континенттік Конгресс барлығы үшін жасағандай, өздері арасында заңдарды басқару үшін тиісті шаралар қабылдады. Алайда, бұл Конгресс мұндай қадамдарды ерте деп санады. Мекленбург декларациясына күмәнданушылар күнделікті жазба Баггенің оқиғадан сегіз жыл өткен соң Мекленбург қаулыларын тәуелсіздік декларациясы деп қате түсіндіргенін көрсетеді деп мәлімдеді. Бірақ Арчибальд Хендерсон бұл жазба Декларацияға («өзін еркін және тәуелсіз деп жариялады») және Резолюцияларға («заңдарды басқару шаралары») куәлік етеді деп сақты.

Еске алу

Солтүстік Каролинаның алғашқы үкіметі Мекленбург декларациясының нақты екеніне көз жеткізіп, Солтүстік Каролиналықтардың Ұлыбританиядан тәуелсіздік жариялаған алғашқы американдықтар болғанын мәлімдеді. Осының салдарынан Солтүстік Каролинаның мөрі мен туында декларация күні көрсетілген. Мекленбург декларациясын құрметтеу үшін монеталар соғылды және бұл оқиға бастауыш мектеп оқулықтарында жарияланды. Декларацияға қол қойғандарға арналған ескерткіш 1898 жылдың 20 мамырында Шарлотта қаласында ашылды, ал 1912 жылдың 20 мамырында ескерткіш тақташа Солтүстік Каролина штатының Капитолий ғимаратының ротондасына орнатылды. Кейде "Мек Дек күні" деп аталатын бұл күн енді ресми мереке емес және бұрынғыдай көп назар аудармайды. Америка Құрама Штаттарының төрт президенті Мекленбург күнін тойлауға Шарлоттаға келді: Уильям Говард Тафт (1909), Вудро Вильсон (1916), Дуайт Д. Эйзенхауэр (1954) және Джеральд Форд (1975). Президенттер даудың бар екенін білгендіктен, көбінесе Мекленбург округінің революциялық патриоттарын жоғары бағалады, бірақ даулы құжаттың нақтылығын тікелей мойындамады. Мекленбург декларациясы Мекленбург және Иределл округтерінде орналасқан Дэвидсон қаласындағы Дэвидсон колледжінің ұранында айтылады: Alenda Lux Ubi Orta Libertas ("Еркіндік туған жерде білімді қадір тұту керек").