Кіріспе

Оңтүстік Американың аспаздық дәстүрлері, басқа американдық асханалар

Оңтүстік Америка асханасы Оңтүстік Американың этникалық қосылуының нәтижесінде көптеген әсерлерге ие. Ең ерекшелері – үнді американдықтар, африкалықтар, испандықтар, итальяндықтар, португалдықтар және Оңтүстік Азиядан келген үнділер. Дегенмен, еуропалық, Солтүстік Америка және жергілікті асханалардың да араласуы бар. Салт-дәстүрлер мен тағамдық өнімдер физикалық тұрғыдан ерекшеленетін аймақтарға қарай үлкен айырмашылықтарға ие.

Шолу

Оңтүстік Американың Амазонка алабында мол мөлшерде жаңа балық пен тропикалық жемістер өседі. Тынық мұхитынан көптеген теңіз өнімдері, мысалы, патша крабы (әдетте континенттің оңтүстік жағынан ауланады), лобстер (Хуан Фернандес аралдарында көптеп кездеседі) және жақында ғана ашылған Антарктика крилі алынады. Тунец пен тропикалық балықтар континенттің төңірегінде ауланады, бірақ олар Пасха аралының жанында ерекше көптеп кездеседі. Бұл құрлықтағы көптеген жазықтар астық, картоп және киноа сияқты тағамдық дақылдарды өсіруге қолайлы. Аргентинаның оңтүстігіндегі Патагония аймағында көптеген адамдар қой және мал өсіреді. Бразилияда feijoada – бұршақ пен сиыр еті мен шошқа етінен жасалған дәстүрлі сорпа. Бразилияда күріш пен бұршақ та кең таралған. Перу асханасы дәстүрлі Инка мәдениетінің ықпалында (Инка асханасын қараңыз). Континенттің көп бөлігінде carne asada жеу кең таралған. Асадо немесе чурраско сияқты ашық ауада тағам пісіру әдетке айналған. Ашылған сиыр еті Оңтүстік Америка мен Латын Америкасының барлық жерінде таралған және түрлі тағамдармен бірге беріледі.

Анд таулары

Анд тауларының тағамдары жергілікті халықтардың ықпалымен қалыптасқан. Басты азық-түліктер – жүгері, картоп және басқа да түйнек жемістер. Осы аймаққа тән ең ерекше еттер – лама (Перу) және теңіз шошқасы (Чили, Боливия, Перу, Колумбия және Аргентинаның солтүстік-батысы). Тұщы сулы жерлерде трофа жейді. "Чупе андино" – Анд таулары аймағында дайындалатын әртүрлі қайнатпа мен сорпалардың атауы. Ең маңызды сусындардың бірі – чича. Маңызды тағамдарға хумита, локро, шанфайна, арепа, квимболитос (тәтті тамале) және бұрыш кіреді. Перу Анд тауларындағы әйгілі тағам – пачаманка. Неміс, жергілікті ас және Оңтүстік Андтағы Чилоэ архипелагының қосылысынан вальдивиано мен куранто пайда болған. Перудің ылғалды аймақтарында қант қамысы, лимон, банан және апельсин өседі. Чанкака, карбонара, санкочо, уэвос кимбос, картоп пирогы және ч’арки де танымал.

Пампас

Пампаларда итальяндық және испандық ықпал ең көп. Аргентинада олар dulce de leche, asado (Бразилияда churrasco) және milanesa – үш классикалық аргентиналық тағамның орталығы болып табылады. Аргентиналық пицца итальяндық пиццадан өзгеше, ол кальцонеге жақын. Паста және полента Аргентинада және жалпы Пампа аймағында кең таралған. Эмпанадтар мен хорипан Аргентина және Уругвайда өте танымал жылдам дайындалатын тағамдар. Чуррос, энсаймада, альфахор, картопты испан тортильясы, шарықтар, сопа де мондонго және пучеро – испандық панпа аспазының бір бөлігі. Мате Пампа аймағында танымал.

Тропикалық

Тропикалық аймақ екі ерекше аймаққа бөлінеді: Атлант және Тынық мұхиттарының жағалаулары мен Амазонка аймағы, әрқайсысының өзіне тән ас-дәмі бар. Экзотикалық саналатын көптеген жемістер тропикалық ормандар мен егістік жерлерде өседі, мысалы, гуава, ананас, папайя, манго, банан және қараторғай. Климат пен география да түрлі дақылдар өсуіне мүмкіндік береді: картоп, тәтті картоп, кассава, ет және балықпен бірге; негізінен күріш, жүгері, бидай және бұршақ сияқты дәнді дақылдар. Жағалау аймағында севиче, тостонес немесе патакон, арепа, чипа, санкочо, пабеллон криолло, бандеха пайса, гуатита және сопа парагвайя тағамдары кең таралған. Бразилияда фейжоада, арроз карретейро (арба жүргізушілер күріші), коксинья және фарофа тағамдары бүкіл елде танымал. Бразилияның Баия штатының африкалық мәдениеттің күшті ықпалындағы өзіндік асханасы бар. Амазонка аймағы капибара, тасбақа, пекари және пака сияқты жергілікті ет түрлерін пайдалануымен белгілі. Хуане, такачо, такака сияқты тағамдар жиі дайындалады. Амазонкаға тән көптеген жемістер бар, олардан түрлі сусындар жасалады.

Австралия

1950 жылдары Латын Америкасының тағамдары Сидней қаласы орналасқан Оңтүстік-Шығыс жағалауына әкелінді. Қазір ел бойынша Латын Америкасының тағамдарын ұсынатын бірнеше ресторан бар.

Америка Құрама Штаттары

АҚШ-тағы алғашқы Оңтүстік Америка мейрамханаларының қатарында 1955 жылы Калифорния штатының Резеда қаласында ашылған Caso do Brazil және 1963 жылы Флорида штатының Майами қаласында ашылған Мачу-Пикчу түнгі клубы болды, ол севиче және антикучос сияқты перулік тағамдарды ұсынды. Оңтүстік Америка тағамдары, әсіресе бразилиялық тағамдар, мысалы гуарана, гуава пастасы және кашаса (кайпиринья коктейлінің құрамына кіретін ингредиент) АҚШ-қа көбірек тасымалдануда.