Кіріспе
Біріккен Араб Әмірліктерінің әскерилері – Біріккен Араб Әмірліктерінің Қарулы Күштері (القوات المسلحة لدولة الإمارات العربية المتحدة). Олар кейде "Кішкентай Спарта" деп аталады, бұл лақап есімді бұрынғы АҚШ Теңіз жаяу әскері корпусының генералы және қорғаныс министрі Джеймс Мэттис олардың айналасындағы аймақтағы белсенді және тиімді әскери рөлі мен күш көрсетуі, олардың салыстырмалы шағын мөлшеріне қарай берген.
The United Arab Emirates Armed Forces (القوات المسلحة لدولة الإمارات العربية المتحدة) are the armed forces of the United Arab Emirates. They are also occasionally referred to as "Little Sparta", a nickname that was given by former United States Marine Corps General and Secretary of Defense James Mattis, due to their active and effective military role and power projection in the surrounding region compared to their relative size.
Тарих
Біріккен Араб Әмірліктерінің әскері 1951 жылғы 11 мамырда құрылған Оманның бітімгершілік әскерлерінен қалыптасты, ол 1956 жылы Оманның бітімгершілік скауттары деп аталды. 1971 жылы БАӘ құрылғанда Оманның бітімгершілік скауттары БАӘ-ның қорғаныс күштерінің ядросы ретінде берілді және Біріккен қорғаныс күштеріне (БҚК) енді. БҚК 1971 жылғы 27 желтоқсанда Зайед бин Сұлтан Әл Нахайянның директивасымен БАӘ-ның ресми әскері ретінде құрылды. БҚК ретінде әрбір әмірлік өз қорғаныс күштерін жабдықтау және даярлау үшін жауапты болды. Кез келген әмірлікке шабуыл жасалған жағдайда, БҚК-ның күштері барлық әмірліктерден шабуылға ұшыраған әмірлікті қорғау үшін жұмылдырылатын еді. 1974 жылы атауы Федералды Қарулы Күштерге өзгертілді. 1976 жылғы 6 мамырда Федералды Қарулы Күштер біртұтас құрылымға біріктірілді. 6 мамыр жыл сайын Әскери одақ күні ретінде тойланады. Күштердің бірігуі нәтижесінде құрылған жеке құрам бригаданы құрады және Ярмук бригадасы деп аталды. 1990-1991 жылдары Қарулы Күштер бірінші шығанақ соғысына қатысты. Кувейтті азат ету кезінде 10 БАӘ сарбазы қаза тапты. БАӘ Қарулы Күштері 1993-1994 жылдары Сомалидегі бейбітшілік сақтау миссиясына қатысты. БАӘ Президенттік гвардиясы Ауғанстандағы Талибанға қарсы соғыста қауіпсіздікті сақтау үшін орналастырылды. 2011 жылдың наурыз айында БАӘ алты F-16 және алты Mirage 2000 көп мақсатты истребитерін жіберіп, Ливия үстіндегі ұшуға тыйым салынған аймақты сақтауға қосылды, ал 2015 жылы Сауд Арабиясы бастаған Йемендегі коалициялық әрекетке 30 UAEAF F16 Desert Falcons истребитерін жіберіп қатысты. Бұл әрекеттен кейін БАӘ жердегі әскерлерін Йеменнің оңтүстігіне орналастырды, олар «Әл-Қаида» және «Ислам мемлекеті» сияқты «террорлық» ұяшықтарды жоюға бағытталды. БАӘ 2014 жылы ересек ерлер үшін 16 айлық міндетті әскери қызметті енгізді, осылайша резервтік күштерін кеңейтті. БАӘ сарбазының қызмет барысында алғашқы қазасы 1971 жылғы 30 қарашада болды, ол Әбу Муса және Ұлы және Кіші Тунб аралдарын басып алу кезінде болды, және бұл күн жыл сайын Еске алу күні ретінде тойланады. БАӘ әскері тарихындағы ең көп қаза 2015 жылғы 4 қыркүйекте Йеменнің Мариб аймағында болды, онда қару-жарақ қоймасына түскен «Точка» зымыраны салдарынан 52 сарбаз қаза тапты. Міндетін орындау кезінде қаза тапқан БАӘ сарбаздарының есімдері Әбу-Дабидегі Әскери күштер ескерткіші – Құрмет оазисіне жазылған. БАӘ әскерінің көп бөлігін шетелдік жалдамалылар мен кеңесшілерге жүктеді. 2022 жылғы қазан айында жарияланған есепте АҚШ-тың бірнеше зейнеткер әскери қызметкерлері БАӘ үшін әскери мердігерлер немесе кеңесшілер ретінде жұмыс істейтіні анықталды. Ақпараттық еркіндік туралы заң бойынша алынған есептерге сәйкес, жеті жыл ішінде 280-ге жуық американдық әскери ардагерлер Әмірліктерде жұмыс істеуге федералдық рұқсат сұрады. АҚШ-тың жүздеген әскери ардагерлері БАӘ үкіметі немесе мемлекеттік компаниялармен жұмысқа алынғаны белгілі болды. Сарапшылар американдық ардагерлердің көптеп келуінің арқасында БАӘ әскері араб әлеміндегі ең күшті армия екенін мәлімдеді. АҚШ-тағы БАӘ елшісі Юсеф Аль Отайба АҚШ-тың Әмірліктердің дамуы мен қауіпсіздігіне маңызды рөл атқарғанын айтты. Алайда, БАӘ-ның АҚШ әскери мердігерлеріне қаншалықты тәуелді екені толыққанды белгілі емес.
Әуе күштері
Біріккен Араб Әмірліктерінің Әуе күштері 2017 жылғы мәліметтер бойынша шамамен 4000 қызметкерді құрайды. 1999 жылы әуе күштері 80 АҚШ F-16 көп мақсатты истребителін сатып алуға келісім жасады. Бұдан бөлек, олар 60 Mirage 2000, британдық Hawk ұшақтары және француз тікұшақтары сияқты басқа да жабдықтарды сатып алды. Әуе қорғанысы Hawk зымырандық бағдарламасын жүзеге асырып келеді, оған АҚШ оқу орталықтарын ұсынып отыр. БАӘ бес Triad I Hawk батареясының екеуін алды. Біріккен Араб Әмірліктерінің Әуе күштері елдің әуе кеңістігін және азаматтық авиацияны қорғауға жауапты.
Әскер
Біріккен Араб Әмірліктерінің қарулы күштерінің бір бөлігі ретінде армия (араб тілінде Құрлық әскерлері деп аталады) құрлықтағы және жердегі операцияларға жауап береді. Медициналық корпус армия құрамына кіреді және БАӘ Қарулы күштерінің қалған бөлімдеріне әскери медициналық қолдау көрсетуге жауапты.
Әскери-теңіз флоты
Біріккен Араб Әмірліктерінің Әскери-теңіз күштері 2000-нан астам қызметкер мен 72 кемеден тұрды. Біріккен Араб Әмірліктерінің Теңіз жаяу әскері – БАӘ 2011 жылға дейін БАӘ Теңіз жаяу әскері деп аталатын батальондық Теңіз жаяу әскері күшін сақтап келді, содан кейін ол БАӘ ЖШҚ-ға (Жағалау күзетіне) біріктірілді. Біріккен Араб Әмірліктерінің Жағалау күзеті – Біріккен Араб Әмірліктерінің жағалау күзет агенттігі болып табылады және теңіз заңдарын реттеу, теңіз белгілерін күтіп ұстау, шекараны бақылау, контрабандаға қарсы күрес және басқа да қызметтер арқылы БАӘ жағалауын қорғауға жауапты.
Президент күзетшісі
Біріккен Араб Әмірліктерінің Президент гвардиясы (БӘӘ ГГ) 2011 жылы Әміри гвардиясын, Арнайы операциялар басқармасын және БАӘ Әскери-теңіз күштерінің теңіз батальонын біріктіру арқылы құрылды. БАӘ АҚШ Теңіз корпусынан (USMC) оқу-жаттығу көмегін беруді сұрады. АҚШ Мемлекеттік департаменті 2011 жылдың қазан айында БАӘ Президент гвардиясы үшін шетелдік әскери сату (FMS) оқу бағдарламасын мақұлдады. АҚШ Теңіз корпусының БАӘ оқу миссиясы (MCTM БАӘ) миссия жетекшісінің өкілеттігімен 22-тарау бойынша FMS оқу бағдарламасы аясында жұмыс істейді.
Перс шығанағындағы соғыс
БАӘ 1990-1991 жылдардағы Перс шығанағы соғысында Кувейтке көмек беру үшін әскер жіберді, онда жүздеген БАӘ әскері Шығыс Араб мемлекеттерінің «Қалқан» күштерінің құрамында Кувейт қаласына басып кірді. БАӘ әуе күштері ирактық әскерлерге шабуылдар жасады. БАӘ Қарулы күштері коалицияға бір армия батальонымен және Dassault Mirage 5 және Mirage 2000 эскадрильясымен қатысты.
Біріккен Ұлттар Ұйымының Сомалидегі операциясы II
БАӘ Қарулы Күштері 1993 жылдың наурызынан 1995 жылдың наурызына дейін жалғасқан UNOSOM II операциясына қатысып, Біріккен Ұлттар Ұйымының миссиясына күш-жігерін жұмсады.
Ливан
БАӘ әскери инженерлері 2007 жылғы 8 қыркүйекте Ливанның оңтүстігіндегі миналар мен кассеталық бомбалардан тазалау жұмыстары үшін Бейрутке келді.
Ауғанстандағы соғыс
БАӘ Қарулы Күштері 2003 жылы Ауғанстанға негізінен құрылыс жұмыстарын қолдау үшін жіберілді. БАӘ арнайы күштері БАӘ қолдаған жобалардың маңында өрттен қолдау базасын құрды, оның ішінде асфальтталған жолдарды, емханаларды, паштун радиостанциясын және Этисалат компаниясы ұсынған мачтаны қаржыландыруға бағытталды, бұл Хелманд провинциясындағы басқа ұялы байланыс операторларымен бәсекелестікті күшейтті. Олардың қызметтеріне "шалқары және кедей" ауған ауылдарына барып, гуманитарлық көмек тарату және ауыл ақсақалдарымен кездесіп, олардың қажеттіліктерін анықтау кірді. Содан кейін олар жобаларды қаржыландырды, ал келісімшарттар жергілікті тендерлер арқылы жүзеге асырылды. БАӘ Қарулы Күштері исламмен байланыстарын және жобаларды қаржыландыру мүмкіндігін пайдаланып, Ауғанстандағы НАТО-ға қатысты жергілікті халқының күдігін азайтуға тырысты.
Сауд Арабиясы басқарған Йемендегі интервенция
2015 жылы БАӘ Йемендегі азаматтық соғыстың (2015 жылдан бері) нәтижесіне әсер ету үшін Сауд Арабиясы бастаған әрекетке қатысты. Осы соғыс барысында, Әмірліктердің арнайы күштері Аденге десант шабуылы жасады, бұл, Economist журналының мәліметінше, Батыс елдеріндегі сарапшыларды таң қалдырды. 2015 жылдың 4 қыркүйегінде Мариб облысындағы әскери базадағы оқ-дәрі қоймасына хуситтердің зымыраны тиіп, 52 БАӘ әскері (соның ішінде 10 саудиялық және 5 бахрейндық әскер) қаза тапты. Бұл ел тарихындағы шайқастағы ең көп шығын болды. 2016 жылы Мукалла шайқасы кезінде БАӘ Қарулы күштері AQAP күштерінен Мукалла портын 36 сағаттың ішінде босатып алды. AQAP бір жылдан астам уақыт бойы бақылауда ұстағаннан кейін, АҚШ қорғаныс министрі Джеймс Мэттис БАӘ бастаған операцияны американдық әскерлер үшін үлгі деп атады. 2018 жылы Associated Press баяндамасында БАӘ AQAP содырларымен келісім жасап, оларды хуситтерге қарсы күреске тартқандығы және оларға қаржылай көмек көрсеткендігі айтылды. Баяндамада АҚШ Аль-Каиданың БАӘ-мен біріккенін білгені және Аль-Каидаға қарсы дрондармен шабуыл жасаудан бас тартқандығы да көрсетілді. БАӘ бригадир-генералы Мусаллам Аль Рашиди бұл хабарламаға жауап ретінде «Бұл топтармен келіссөздер жүргізудің қажеті жоқ» деді. БАӘ әскері AQAP-қа ақшамен кетуге рұқсат беру туралы айыптауларды, AQAP-ты қаржылық күштерінен айыру мақсатына қайшы деп мәлімдеді. Аль-Каиданың БАӘ Қарулы күштерімен біріккені және АҚШ-тың Аль-Каидаға қарсы дрондармен шабуыл жасаудан бас тартқаны туралы мәлімдемелерді Пентагонның өкілі, полковник Роберт Мэннинг «жалған» деп мәлімдеді. The Independent газетінің хабарлауынша, БАӘ-нің араласуынан кейін AQAP-тың әлеуметтік желілердегі белсенділігі және жасаған шабуылдарының саны азайды. The Independent газеті БАӘ аралды саяси жағынан аннексиялап, байланыс желісін құрғандығын, халық санағын жүргізгендігін және Сокотра тұрғындарына Абу-Дабиде тегін медициналық көмек пен жұмысқа рұқсат бергендігін хабарлады. 2018 жылдың 14 мамырында БАӘ мен Йемен арасында бірлескен әскери оқу-жаттығулар өткізу және Сокотра әуежайы мен теңіз портының басқаруын Йеменге қайтару туралы келісім жасалды. 2018 жылдың маусым айында БАӘ әскерлері Ходейдаға шабуыл жасады. 2019 жылдың маусым айында БАӘ Йемендегі әскерлерін ішінара кері тартып алды, қарулы күштерін қысқартатынын жариялады. БАӘ өкілі бұл қадамды «стратегиялық» қайта орналастыру деп сипаттады. Reuters агенттігінің хабарлауынша, Перс шығанағындағы ел Иранмен туындаған шиеленістерден кейін қауіпсіздік алаңдауларына байланысты әскерлерін кері қайтаруға бұйрық берді. БАӘ Йемендегі хуситтерге қарағанда ИМ және Аль-Каидаға көбірек назар аударып отырғанын мәлімдеді.
Ислам мемлекеті
2015 жылы БАӘ Әуе күштері Сириядағы «Ислам мемлекеті» нысаналарын бомбалады. Осы операцияға қатысқандардың бірі – БАӘ Әуе күштерінің алғашқы әйел ұшқышы, майор Мариам Аль Мансури болды.
Кеңейту
1989 жылы БАӘ Солтүстік Кореядан Scud B баллистикалық зымырандарын сатып алды. БАӘ 1995 жылы кеңейіп, 1992–93 жылдары 436 Leclerc танкысы мен 415 BMP 3 бронетранспортерін сатып алумен бастады. Иранның әскери жабдықтарды бір ғана жеткізушіден алу тәжірибесінен сабақ алған БАӘ қару-жарақ сатып алуын әртараптандырып, негізінен Ресей, АҚШ, Ұлыбритания, Украина, Франция, Италия және Германиядан қару-жарақ сатып алды. Сонымен қатар, сатып алынған жүйелерге инвестиция жасап, оларды НАТО/ГСС стандарттарына сәйкес келтіруге тырысты. Жабдықтарды сатып алумен бірге, қарулы күштердің әскер саны мен эмираттандыру бағдарламасын арттыру жобасы да жүзеге асырылды. 2008 жылы БАӘ MIM 104 Patriot зымырандарын және оларға қатысты радарлар мен Patriot жүйелеріне техникалық қолдау көрсету қызметін сатып алды. 2011 жылы Ормуз бұғазында Иранмен қарым-қатынас ушығу қаупі болған кезде БАӘ 3,48 миллиард долларлық американдық зымыран жүйелерін сатып алу туралы хабарлады: 2 радар жүйесі, 96 зымыран, қосалқы бөлшектер мен оқу курстары. 2019 жылдың қараша айында Оңтүстік Африка келісімдегі инспекциялық тармаққа байланысты туындаған дауға байланысты Біріккен Араб Әмірліктеріне, Оманға, Алжирге және Сауд Арабиясына қару-жарақ жеткізуді тоқтатты. Reuters агенттігінің мәліметінше, БАӘ және аталған елдер Оңтүстік Африкадан келген шенеуніктерге өз нысандарын тексеруге рұқсат бермеді. Бұл дау БАӘ мен басқа елдердің тексеруге келіспеуінен туындады, олар мұның өздерінің егемендігін бұзу деп есептеді. Сала мамандарының пікірінше, инспекция мәселесі бизнестің қауіп астына қоюы мүмкін және Оңтүстік Африкадағы қорғаныс компаниялары мен оларға қолдау көрсететін салаларда 9000-ға жуық жұмыс орны жоғалуына әкелуі мүмкін. БАӘ Оңтүстік Африканың RDM компаниясын оқ-дәрілердің басты жеткізушісі ретінде алмастыру мақсатымен Қытай, Үндістан және Сербиямен сынақ оқ ату жүргізуді бастады.
Өнеркәсіп
Абу-Даби кеме құрылысы компаниясы (ADSB) түрлі кемелерді өндіреді және Бейнуна бағдарламасының мердігері болып табылады – бұл Парсы шығанағы суларында пайдалануға бейімделген 5-6 корветті жобалау, дамыту және өндіру бағдарламасы. Ол сонымен қатар оқ-дәрі, әскери көлік құралдары және ұшқышсыз әуе шараларын өндірді. 2007 жылғы 28 қарашада Абу-Дабиде Offset Program Bureau (OPB) құрған инвестициялық компания Tawazun Holding LLC, Al Jaber Group құрамындағы Al Jaber Trading Establishment және Rheinmetall Munitions Systems арасында Абу-Дабидегі Zayed әскери қаласында Al Burkan оқ-дәрі зауытын құру бойынша бірлескен кәсіпорын туралы келісімге қол қойылды. 20 маусымда Парижде өткен Eurosatory 2008 қорғаныс көрмесінде OPB Еуропа және Сингапур компанияларымен төрт өзара түсіністік туралы меморандумға қол қойды: Германияның Rheinmetall Group және Diehl Defence Holding, Сингапурдың Singapore Technologies Engineering (ST Engg) және Францияның Thales. Tawazun компаниясы Saab компаниясымен радиолокациялық құрылғыларды әзірлеуде ынтымақтастық етеді.