Кіріспе

Британ армиясының генералы Сер Дункан Александр Кэмерон (20 мамыр 1808 – 8 маусым 1888) – Қырым соғысында және Жаңа Зеландия соғыстарының бір бөлігінде шайқасқан британдық армия офицері. Кейіннен ол Сандхерсттегі Корольдік әскери колледжінің губернаторы болды. Әскери дәстүрі бар отбасында дүниеге келген Кэмерон 1825 жылы британдық армияға қосылды. 42-ші жаяу полкіне кірген ол 1854 жылға қарай подполковник шеніне көтеріліп, батальон командирі болды. Ол Қырым соғысында қызмет етіп, Алма шайқасына қатысты. Содан кейін ол Таулы бригадасының басшылығын қабылдап, Балаклава шайқасы мен Севастополь қоршауында оны жетектеді. Соғысты уақытша генерал-майор шенімен аяқтады және қызметі үшін бірнеше награда алды. Одан кейін 1860 жылы Шотландиядағы Бас қолбасшы боларға дейін британдық армияда білім беру және кеңес беру бойынша бірқатар қызметтер атқарды. Келесі жылы Кэмерон Жаңа Зеландиядағы британдық күштердің қолбасшысы болып тағайындалды, ол сол кезде Жаңа Зеландия соғыстарында күресіп жатқан еді. Ол кезде отарлық үкімет Таранаки аймағындағы маорилермен қақтығысқа түсіп жатты. Алайда Кэмерон Таранакиге келген кезде бітімге келісім жасалған болатын. Екі жылдан кейін ол аймақтағы жаңадан басталган қақтығысты басып тастады, содан кейін елдегі британдық үстемдікке қауіп төндірген Маори қарсылық қозғалысымен күресу үшін Уайкатоға жорық жасады. Ол Король қозғалысының жақтастары – кингтермен көптеген сәтті шайқастар жүргізді, бірақ ешқайсысы шешуші болған жоқ. 1864 жылдың наурызына қарай ол Уайкатоның орталық аймағына жетіп, кингтерді Корольдік жеріне ығыстырды. 1864 жылдың сәуір айында Гейт Пада оның әскері ауыр жеңіліске ұшырады. Осы кезде Кэмерон соғыстың жүргізілу әдісіне көңілі тоймады. Өзінің тілегіне қарсы, 1865 жылдың басында ол оңтүстік Таранакидегі маорилерге қарсы науқанға басшылық етті. Ол саяси қысымға ұшырап, дұрыс емес деп санайтын соғысқа қатысуға мәжбүр болды. 1865 жылдың тамызында ол отставкаға келіп, Жаңа Зеландияны тастап кетті. 1868 жылы Кэмерон генерал-лейтенант болып тағайындалды және Сандхерсттегі Корольдік әскери колледжінің губернаторы болды. Ол 1875 жылға дейін осы лауазымда қалды, содан кейін генерал шенімен және Бат орденінің Ұлы кресінің иегері ретінде әскери қызметтен зейнетке шықты. Ол 1888 жылы 80 жасында қайтыс болды.

Ерте өмір

1808 жылғы 20 мамырда туған Дункан Кэмерон – сэр Джон Кэмерон мен леди Кэмеронның ұлы болды. Оның анасы Гернси аралынан шыққан және адмирал Джеймс Саумарездің қызының немересі еді. Әкесі генерал-лейтенант шынжырлы зейнеткерлікке шығып, Пиреней соғысында қызмет еткен британ армиясының офицері болған, және ол шотланд тегінен таралған. Оның кіші інісі Джон Кэмерон британ армиясында генерал-лейтенант болып, Корольдік инженерлерде қызмет етті. Дункан Кэмерон, әкесі сияқты, Этон колледжінде білім алған болуы мүмкін. 1833 жылы капитан, 1839 жылы майор, 1843 жылы подполковник шенін алды, сол кезде ол Мальтадағы полктің батальонына қолбасшылық етіп тұрды. 1854 жылдың қыркүйек айында Алма шайқасында батальонына жетекшілік етті. Ұзақ өтпей Таулы бригаданың қолбасшысы болып тағайындалды және Балаклава шайқасы мен Севастополь қоршауында оны басқарды. 1855 жылдың қараша айында уақытша генерал-майор шеніне көтеріліп, Қырымдағы қызметі үшін бірнеше марапат алды; Бат орденінің серігі болып тағайындалды және 1858 жылы үшінші дәрежелі Меджидие орденімен марапатталды. Қырым соғысынан кейін Кэмерон британ армиясының қызметкерлерін оқыту ісіне қатысты. 1857 жылы ол Армия білім беру кеңесіне вице-президент болып тағайындалды және Сандхерсттегі Корольдік әскери колледж мен штаб колледжін реформалады. Карьерасының осы кезеңінде Кэмерон өзінің замандастары арасында жоғары бағаланды.

Жаңа Зеландия

1861 жылғы қаңтарда Кэмерон Жаңа Зеландиядағы британдық күштердің қолбасшысы болып тағайындалды. 1868 жылы оның уақытша генерал-лейтенант шені толыққанды бекітілді және ол "осы елдегі әскери білім берудің қазіргі жағдайын зерттеуге" комиссар болып тағайындалды. Сол жылы ол Сандхерсттегі Корольдік әскери колледжінің губернаторы болып тағайындалды. 1873 жылғы 10 қыркүйекте ол Корольдік әскери колледждің бас инспекторының орынбасары Эндрю Маклиннің төртінші қызы Луиза Флораға үйленді. Өмірінің соңғы жылдары ол Жаңа Зеландиядағы әскери науқандарды жүргізуіне байланысты жарияланған сынға ұшырады. Алайда, олар көбінесе кингтердің жауынгерлік қабілеттерін және тактикасын төмендетіп көрсетуге тырысты. Сондай-ақ, ол Рангирири шайқасында қаза болған офицердің туысымен болған аса өткір даудан өзін қорғауға қатысты. Соңғы жылдары денсаулығы нашарлап, 1888 жылғы 7 маусымда Кент қаласындағы Кидбрукта қайтыс болды. Жұбайлардың балалары болмағандықтан, ол әйелінен бұрын қайтыс болды және Лондонның Бромптон зиратында жерленді. Корольдік әскери академияның капелласында Кэмеронға арналған ескерткіш орнатылған, онда былай деп жазылған:
Генерал сэр Дункан Кэмероннің естелігіне, G. C. B., Қара күзет полкінің полковнигі. 1888 жылғы 8 маусымда 80 жасында қайтыс болды. Ол 1854–55 жылдары Шығыс науқанында қызмет етті, Алма шайқасында 42-ші полкке және Балаклава шайқасындағы жоғары бригадаға қолбасшылық етті. 1863–65 жылдардағы соғыста Жаңа Зеландиядағы күштерге қолбасшылық етті. 1868–75 жылдары осы колледждің губернаторы болды.