Кіріспе

Комбинациялық логикалық схема

Цифрлық электроникада бинарлық декодер – n кодталған кіріс сигналдарынан ең көп дегенде 2n бірегей шығысқа екілік ақпаратты түрлендіретін комбинациялық логикалық схема. Олар нұсқауларды декодтау, деректерді мультиплекстеу және демультиплекстеу, жеті сегментті дисплейлер, сондай-ақ жад пен порттық карталанған I/O үшін адрес декодерлері сияқты кең ауқымдағы қолданыстарда қолданылады. Бинарлық декодерлердің бірнеше түрі бар, бірақ барлық жағдайларда декодер – көптеген кіріс және шығыс сигналдары бар электрондық схема, ол кіріс күйлерінің әрбір бірегей комбинациясын шығыс күйлерінің нақты комбинациясына айналдырады. Сандық деректерді кіріс ретінде қабылдаудан басқа, кейбір декодерлерде бір немесе бірнеше «қосу» кірісі де болуы мүмкін. Егер қосу кірісі терістелсе (деактивацияланса), декодердің барлық шығыстары белсенді емес күйге түсіріледі. Өзінің функциясына қарай, бинарлық декодер n кіріс сигналынан 2n-ге дейін бірегей шығыс сигналдарына екілік ақпаратты түрлендіреді. Кейбір декодерлерде 2n-ден аз шығыс желілері болуы мүмкін; мұндай жағдайларда, әртүрлі кіріс мәндері үшін кем дегенде бір шығыс үлгісі қайталанып кетуі мүмкін. Бинарлық декодер әдетте дербес интегралдық схема (IC) ретінде немесе күрделі IC-тің құрамы ретінде жүзеге асырылады. Соңғы жағдайда декодер VHDL немесе Verilog сияқты аппараттық сипаттама тілі арқылы синтезделуі мүмкін. Көп қолданылатын декодерлер көбінесе стандартталған IC нысанында қол жетімді.

Код аудармашысы

Код аударғыштар 1 of n декодерлерінен бірнеше шығыс биттерінің бір уақытта активтенуімен ерекшеленеді. Мысалы, жеті сегментті декодерді қарастыруға болады, ол бүтін санды жеті сегментті дисплейде оның мәнін көрсету үшін қажетті сегменттерді басқару сигналдарының комбинациясына түрлендіреді. Жеті сегментті декодердің бір түрі – BCD-ден жеті сегментті декодер, ол 0-ден 9-ға дейінгі кіріс бүтін сандары үшін бинарлық кодталған ондық мәнді тиісті сегменттерді басқару сигналдарына аударады. Бұл декодер функциясы CMOS 4511 сияқты стандартты интегралдық схемаларда қолжетімді.

Білік-бірлік декодер

Бинарлық-унарлық декодер әрбір бинарлық мәнді оған сәйкес унарлық түрге түрлендіреді. 1-ден n-ге (бір ыстық) декодерден айырмашылығы, әрбір кіріс мәні үшін бірнеше шығыс биттері белсенді болуы мүмкін. Мұндай декодерлер тең салмақталған биттері бар DAC-ларда, сондай-ақ бинарлық маска немесе терезе қажет болатын тізбектерде қолданылады.