Кіріспе

Либералды діни Unitarian Universalist қауымдары, 1961 жылы құрылған.

Unitarian Universalist Association (UUA) – Unitarian Universalist қауымдарының либералды діни бірлестігі. Ол 1961 жылы Америка Unitarian қауымдастығы мен Американың Универсалистік шіркеуінің бірігуі нәтижесінде құрылды, олар тиісінше Unitarian және Universalist ілімдерін ұстанды. Дегенмен, қазіргі Unitarian Universalist өзін ерекше нанымдары мен ұқсастықтары бар жеке дін ретінде қарастырады. Олар өзінің догмалық еместігін жариялайды және гуманизм, пантеизм, христиандық, индуизм, буддизм, даосизм, иудаизм, ислам және жер-центрирленген руханилық сияқты әртүрлі діндер мен философиялардан білім алады. Осылайша, UUA – либералды бағытталған синкретистік діни топ. АҚШ-та 2000 мен 2010 жылдар аралығында Unitarian Universalism 15,8%-ға өсіп, бүкіл ел бойынша 211 000 жақтасы болды.

Қауымдар

UUA мүше қауымдарының көпшілігі АҚШ және Канадада орналасқан, бірақ UUA сонымен қатар Австралия, Жаңа Зеландия, Филиппин және Пәкістан қауымдарын да қабылдады. Соңғы кезде UUA саясаты бойынша, АҚШ-тан тыс жаңа қауымдар өздерінің ұлттық ұйымдарын құрып, осы ұйымдардың Халықаралық унитариандар мен универсалистер кеңесіне (ICUU) немесе 2021 жылы ICUU таратылғаннан кейін оның ізбасарына қосылуы көзделеді. 2002 жылға дейін Канадалық унитариандық кеңесінің (CUC) дерлік барлық мүше қауымдары UUA-ның да мүшелері болды және CUC мүше қауымдарына көптеген қызметтерді UUA көрсеткен. Алайда, UUA мен CUC арасындағы келісімге сәйкес, 2002 жылдан бері CUC өз мүше қауымдарына көптеген қызметтерді ұсынады, ал UUA министрлерді орналастыру қызметтерін жалғастыруда. 2002 жылдан бері кейбір канадтық қауымдар UUA және CUC екеуінің де мүшелігінде қалды, ал басқалары тек CUC мүшесі болып табылады. Үлкен Бірлестік шіркеуі (CLF) – Унитариандық Универсалистік қауымдастығының мүшесі, ол қашықтық немесе денсаулық себептерімен физикалық қауымға қатыса алмайтын, немесе жергілікті қауымнан басқа қауымға тиесілі болғысы келетін адамдарға діни қызметтер көрсетеді. Олардың көпшілігі – басқа елдердің унитариандық универсалистері, әскери қызметкерлер, түрмедегілер немесе қимыл-қозғалысы шектеулі егде жастағы азаматтар.

Ұйым

Юнитариан Универсалистік қауымдастығының штаб-пәтері Массачусетс штатының Бостон қаласында, Фарнсворт көшесіндегі 24-үйде орналасқан. Бұл АҚШ-тағы унитариандық діннің тарихи орталығы болып табылады. 2009 жылға дейін UUA 19 округтен, 1041 қауымнан, 164 656 тіркелген мүшеден және 1623 пастордың қызмет көрсететін 61 795 шіркеу мектебінің оқушысынан тұрды. Алайда, 2011 жылы UUA-да 162 796 тіркелген мүше және 54 671 шіркеу мектебінің оқушысы болды. Бұл 2008 жылдан бері қауымдастықта 1 860 мүше және шіркеу мектебінде 7 124 оқушының азайғанын көрсетеді. Сонымен қатар, UUA алғаш рет апталық орташа қатысушылар саны 100 693 адамға төмендегенін хабарлады. Бұл 2010 жылғы көрсеткіштен 1,5% азайған. Көптеген атеистер мен гуманистер де Юнитариан Универсалистік қауымдастығының түрлі қауымдарының құрамына кіреді.

Корпоративтік мәртебесі

UUA-ға Массачусетс штаты мен Нью-Йорк штатының заң шығарушы органдарының арнайы заңдарымен 1961 жылдың мамыр айында корпоративтік мәртебе берілді. Массачусетс штаты заң шығарушы органының 1960 жылғы актілерінің 148-тарауы және Нью-Йорк штаты заң шығарушы органының 1960 жылғы актілерінің 827-тарауына жүгініңіз. Аталған заңдардың көшірмелері 1961 жылдың мамыр айында Массачусетс штатының Бостон қаласында өткен қауымдастықтың құрылтай жиналысының хаттамасына тіркелген, сондай-ақ қауымдастықтың 1961–1962 жылдарға арналған анықтамалығында жарияланған.

Орталықтандырылмаған бірлестік

UUA дәстүрлі мағынада конфессия емес; UUA – қауымдардың бірлестігі, онда ешбір ұйым бүкіл бірлестік атынан шешімді түрде сөйлей алмайды. Юнитариандық Универсалистік Қауымдастықтың жылдық Бас Ассамблеясы арқылы қауымдардың өзі үлкен ұйымға билік етеді. Көпшілік қауымдардың бірлестігінен гөрі конфессия ұғымын оңайрақ түсінеді, сондықтан әдетте әңгімелерде осы айырмашылыққа тоқталмайды. Осы қауымдар мен бірлестік арасындағы қарым-қатынас нәтижесінде, унитариандық универсалистік қауымдар қауымдық басқару жүйесін қолданады. Дегенмен, күнделікті мәселелерді президент, модератор және сенімділер кеңесі шешеді. UUA қауымдарды ұлттық деңгейде өкілдік ететін ұйым ретінде түрлі діни және зайырлы ұйымдардың құрамына кіреді.

Негізгі қағидалар мен мақсаттар

UUA-ның мүшелері міндетті түрде сене қоюға тиіс ортақ наным-сенім жүйесі жоқ, және оның ортақ құндылықтарын Принциптер мен мақсаттар туралы мәлімдемеде жариялау тиімді деп санайды. Принциптердің алғашқы нұсқасы 1960 жылы қабылданды, ал қазіргі түрі 1984 жылы қабылданды (7-ші принципті қоса алғанда). Олар 1995 жылы 6-шы дереккөзді қосу үшін тағы да өзгертілді. Бұл екеуі де неопагандық, американдық жергілікті халықтар және басқа да табиғаттық теистік руханилықтағы мүшелерді нақтырақ қамту мақсатымен қосылды. Унитариандық универсализм – дамып отыратын дәстүр болғандықтан, әрқашан жаңаша ойлауға ашық, қазіргі уақытта осы принциптер мен дереккөздерді қайта қарауға бағытталған зерттеу процесі жүріп жатыр, бұл олардың өзгеруіне әкелуі мүмкін. Принциптер мен мақсаттармен бірге дереккөздер тізімі, сенім бостандығы және қатысушылық туралы мәлімдемелер де берілген.

Мақсаттары

Унитариандық Универсалистік Қауымдастығы өз ресурстарын және корпоративтік өкілеттіктерін діни, білім беру және гуманитарлық мақсаттарға бағыттайды. Қауымдастықтың негізгі мақсаты – мүше қауымдарының қажеттіліктерін қанағаттандыру, жаңа қауымдар құру, Унитариандық Универсалистік институттарды дамыту және күшейту, сондай-ақ оның принциптерін іске асыру.

Қосылу

Қоғам, өзінің және оның мүшелік қоғамдары мен ұйымдарының ерекше жауапкершілігін жария етеді және бекітеді, оның және олардың барлық қызметтеріне, сондай-ақ адамның барлық қызмет саласына нәсіліне, тері түсіне, жынысына, денсаулыққа мүгедектігіне, сезімдік немесе сексуалдық бағдарына, жасына немесе ұлттық шығуына қарамастан, барлық адамдардың толыққанды қатысуын қамтамасыз етуге міндетті, сонымен қатар, қандай да бір діннің нақты түсіндіруіне немесе нанымдарына сүйенуді талап етпейді.

Дін еркіндігі

Ешбір ереже бұл құжатта Универсалистік және Унитариандық дәстүрлерге тән жеке сенім бостандығына қол сұғу деп түсінілмеуі тиіс, сондай-ақ кез келген қоғам қолданатын мақсат-міндеттер, келісімдер немесе одақ шарты мәлімдемелерімен де қайшылық тудырмауы тиіс, егер олар сенімді тексеру құралы ретінде пайдаланбаса.

Бас ассамблея

Бас Ассамблея (БА) жыл сайын маусым айында АҚШ-тың әртүрлі қалаларында өтеді. Мүше қауымдар (және үш серіктес ұйым) өкілдер мен қатысушыларды жалпы мәжілістерге, семинарларға, аймақтық жиналыстарға және құлшылық қызметтеріне қатысу үшін жібереді.

Қаржы және мүшелік жарналар

UUA өз мүше қауымдарынан жыл сайын жарна төлеуді сұрайды. Сұралған жарна, Әділ Үлес деп белгілі, әр қауым үшін жыл сайын белгіленетін мүшелік төлемді сол қауымның тіркелген мүшелерінің санына көбейту арқылы есептеледі. UUA-ның қаражат жинаудың басқа да жолдары бар. Қауымдар кейбір бағдарламаларға қатысу үшін шағын төлем жасауға тиіс. Кейбір қаражат қайырымдылық сыйлықтары немесе мүліктік жоспарлау арқылы түседі. Сонымен қатар, UUA қауымдар немесе басқа да құрамдас бөліктерден инвестициялық қаражатты біріктіріп, оны шағын пайызбен басқарады.

Өсудің баламалы стратегиялары

UUA басшылары мүшелік сандарының көтерілуден аз ғана төмендеуге дейін ауытқып тұруына алаңдап, қауымдық құрылымның баламалы үлгілерін ұсынатын немесе жаңа байланыс формаларын көрсетуі мүмкін әртүрлі тәжірибелік UU қауымдастықтарымен жұмыс істеп жатыр.

Қатынасты ұйымдар

Екі қауымдық емес ұйым АУА-ға Ассоциациялық мүше ұйымдары ретінде жатады. Ассоциациялық мүше ұйымдары АУА мен оның мүше қауымдарының жұмысының ажырамас бөлігі деп есептеледі және жыл сайынғы Бас Ассамблеяға екі дауыс құқығы бар делегаттар жібереді. Ассоциациялық мүше ұйымдары – әлеуметтік өзгерістерге бағытталған іс-шараларда белсенділік танытатын Unitarian Universalist Service Committee (UUSC) және әйелдер мәселелері бойынша білім беру және қорғау жұмыстарын жүзеге асыратын Unitarian Universalist Women's Federation. Біріккен Ұлттар Ұйымында ақпараттық және іс-қимыл орталығы болып табылатын Unitarian Universalist United Nations Office, 2011 жылы АУА құрамындағы кеңсеге айналғанға дейін Ассоциациялық мүше ұйымы болды. АУА сонымен қатар көптеген ұйымдарды тәуелсіз серіктес ұйымдар деп таниды. Бұл ұйымдар унитариандық универсалистер тарапынан унитариандық универсализмнің ішкі әртүрлілігінің ерекше қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін құрылады. Бұл топтар арнайы рухани қолдау көрсетуге, нақты әлеуметтік әділдік мәселелері бойынша жұмыс істеуге, діни қызметкерлерге көмек көрсетуге және тағы да басқаларға қабілетті. АУА-ға көркем және ғылыми-ақпараттық кітаптарды жариялайтын ұлттық деңгейде танымал Beacon Press баспасы тиесілі. Skinner House Books негізінен унитариандық универсалистерге қызығушылық тудыратын кітаптар шығарады. АУА сондай-ақ Interfaith Center on Corporate Responsibility сияқты конфессияаралық ұйымдардың жұмысына қатысады.

Басқару

ААБ-ны жыл сайынғы Бас Ассамблеяға сайланған делегаттар басқарады. Бас Ассамблеяның делегаттары президентті, модераторды және сенімгерлер кеңесінің мүшелерін сайлайды. 1961 жылы қауымдастық құрылғаннан бастап 2010 жылға дейін президент және модератор Бас Ассамблеядағы делегаттармен төрт жылдық мерзімге сайланды. Бір адам екі реттен артық тікелей мерзімге сайлана алмады. Үміткерлер өтініш беру арқылы сайлауға түсе алатын. 2010 жылғы Бас Ассамблея 2013 жылдан бастап кезең-кезеңмен күшіне енетін, сенімгерлер кеңесінің құрамын, президенттің және модератордың мерзімін және сайлау тәртібін өзгертетін ережеге түзетулер енгізді. Жаңа жүйе бойынша президент пен модератордың әрқайсысы бір рет алты жылдық мерзімге сайланады. Президенттік іздеу комитеті президенттікке үміткерлерді ұсынады. Сенімгерлер кеңесі модераторлыққа үміткерлерді ұсынады. Комитет немесе кеңес ұсынбаған тұлғалар өтініш беру арқылы сайлауға түсе алады. 2010 жылғы түзету сонымен қатар сенімгерлер кеңесінің мөлшерін азайтып, сайлау процесін өзгертті, нәтижесінде барлық сенімгерлер Бас Ассамблеяда сайланады. (Бұрынғы кеңес әр ААБ ауданынан сайланған бір және Бас Ассамблеядан сайланған бірнеше кең ауқымды сенімгерлерден тұрды.)