Кіріспе

Швед армиясы (Svenska Armén) – швед қарулы күштерінің құрлық әскері. Армия тарихы 1521 жылғы швед азаттық соғысынан бастау алады.

Тарих

Свеа өмір сақшыларының тарихы 1521 жылға дейін жетеді, осы жылы Даларна халқы Густав Васа көтерілісші ақсүйекке, Дания үстемдігіндегі Кальмар одағына қарсы Швецияның Азаттық соғысында жеке күзетшілер ретінде 16 жас, дене қуаты бар жігітті таңдады. Осылайша, бүгінгі өмір сақшылары әлі де әрекеттегі әлемдегі ең көне полктердің біріне айналды. 1901 жылы Швецияда міндетті әскери қызмет енгізілді. Міндетті әскери қызмет жүйесі 2010 жылы жойылды, бірақ 2017 жылы қайта жаңартылды.

Ұйым

Швед армиясының бейбіт уақыттағы ұйымы әр түрлі қару түрлері үшін бірнеше полктерге бөлінеді. Салқын соғыс аяқталғаннан бері активті полктердің саны азайды. Дегенмен, швед армиясы қайтадан кеңейе бастады. Полктер әр түрлі әскерлер мен жергілікті қорғаныс батальондарын даярлайтын оқу орталықтарын құрайды. Швед Қарулы Күштері жақында әскери шақыру жүйесінен кәсіби қорғаныс ұйымына өтті. Бұл Салқын соғыс кезеңіндегі жаппай армиядан бас тарту және қазіргі заманғы маневрлік соғысқа сай келетін, сонымен бірге жоғары сақтай алатын әскерді дамытудың маңызды бір бөлігі. 2014 жылдан бері швед армиясында толық немесе жартылай штат бойынша 50 000-ға жуық әскер қызмет етеді, оның ішінде кез келген уақытта дайын сегіз механикаландырылған жаяу әскер батальоны және бір апта ішінде орналасуға дайын 71 батальонның толық құрамы бар. Тұрақты армия 8 механикаландырылған маневрлік батальон, 19 түрлі қолдау батальонынан – артиллерия, авиацияға қарсы, жауынгерлік инженерлік, барлаушы, логистикалық батальондардан, сондай-ақ 4 резервтік ауыр бронетранспорттық және 40 аумақтық қорғаныс батальонынан тұрады. Батальон – негізгі бөлімше, бірақ барлық бөлімшелер толық модульдік және міндеттерге байланысты ротадан бригада деңгейіне дейін жауынгерлік топтарға біріктіріле алады. Орталық басқару құрамында ірі ұрыс топтарын басқаруға қабілетті 6 тұрақты штаб, 4 аймақтық штаб және 2 бригада штабы бар.

Көшбасшылық

1937 жылға дейін король армияның ресми басшысы болды, ал 1974 жылға дейін жалпы қарулі күштердің басшысы болды. 1937 жылы армияны бейбіт уақытта басқару үшін армия бас штабы мен штаб-пәтері (Chefen för armén, CA) құрылды. 1994 жылы швед қарулі күштерінің ірі қайта ұйымдастырылуынан кейін CA тәуелсіз мекеме ретінде тоқтатылды және барлық қарулі күштер Жоғарғы Бас қолбасшының (ÖB) басқаруына біріктірілді. Оның орнына, Швед қарулі күштерінің жаңадан құрылған штабында (HKV) армия штабының бастығы (Chefen för arméledningen) лауазымы құрылды. 1998 жылы швед қарулі күштері тағы да қайта ұйымдастырылды. Армия штабының бастығының көптеген міндеттері жаңадан құрылған "Армия бас инспекторы" (Generalinspektören för armén) лауазымына берілді. Бұл лауазым "Швед теңіз күштерінің бас инспекторы" (Generalinspektören för marinen) және "Швед әуе күштерінің бас инспекторы" (Generalinspektören för flygvapnet) лауазымдарымен ұқсас, кейіннен "Армия инспекторы" (Arméinspektören) деп өзгертілді. 2014 жылы армия бастығы (Arméchefen, AC) лауазымы қайта жаңартылды.