Кіріспе
Америка Құрама Штаттарындағы ірі қоғамдық көлік агенттігі
Харрис округінің Метрополитендік көлік басқармасы (METRO) – Техас штатының Хьюстон қаласында орналасқан ірі қоғамдық көлік агенттігі. Ол қалада және Харрис округінің көп бөлігінде автобус, жеңіл рельстік көлік, автобус жедел транзиті, HOV және HOT жолақтары, сондай-ақ паратранзит қызметін (METROLift деген атпен) жүргізеді. Сондай-ақ, Форт-Бенд округінің екі қаласына және Монтгомери округінің Конроу қаласына автобус қызметін ұсынады. Метро штаб-пәтері Хьюстон қаласының орталығындағы Ли П. Браун әкімшілік ғимаратында орналасқан. 2015 жылы жүйеде күніне шамамен 1 миллион жолаушы тасымалданды.
Тарих
Техас штатының заң шығарушы органы 1973 жылы жергілікті көлік органдарын құруға рұқсат берді. 1978 жылы Хьюстон аймағының сайлаушылары «Метро» құрып, оның жұмысын қолдау үшін бір центтік салықты бекітті. «Метро» 1979 жылғы қаңтарда жұмысын бастады, Хьюстон қаласына тиесілі «HouTran» автобус қызметін қабылдады. «HouTran» ескірген жабдықтармен, сирек қызмет көрсетумен және Хьюстонның қарқынды халық өсімін ескермейтін маршрут жүйесімен қиындыққа тап болды. «Метро» қызмет көрсететін аумақ 1285 шаршы мильді (3328 км²) құрайды, сонымен қатар сегіз округ аймағының бір бөлігіне микроавтобус қызметі арқылы қызмет көрсетеді; агенттік шамамен 3800 адамды жұмысқа орналастырған. Ламберт, Хьюстон тумасы, Оңтүстік-Батыс Техас мемлекеттік университетінің саяси ғылымдар бакалавры және Хьюстон университетінің мемлекеттік басқару магистрі, 1979 жылы «Метроға» қауіпсіздік тергеушісі болып орналасты. 1982 жылы полиция басқармасының бастығы болып тағайындалды, ол шамамен 100 офицерді басқарды, содан кейін жоғары басқару лауазымдарына көтерілді. «Метро» кеңесінде тоғыз мүше бар – бесеуін мэр тағайындайды және Хьюстон қалалық кеңесі бекітеді, екеуін Харрис округі комиссарлар алқасы тағайындайды, ал екеуін «Метроның» кіші қалаларының 14 мэрі тағайындайды.
Метро автобусы
Метроның қалалық автобус қызметі әдетте қала көшелерінде жүреді, көбінесе барлық маршруты бойындағы екінші бұрышта тоқтайды. Автобус жүйесі Техас штаты мен Оңтүстік-Батыс аймағында ең көп пайдаланылады. Метро Хьюстон аймағының тас жолдарындағы арнайы жолақтарда экспресс автобус маршруттарын да іске асырады, олар тұрақ алаңдарында тоқтайды. Метрорейл салына бастағанға дейін Метро АҚШ-тағы ең ірі автобус паркіне ие болған, себебі Хьюстон 1990 жылдан бері теміржол көлігі жоқ ең ірі қала еді. 1991 жылы мүмкіндігі шектеулі адамдарға арналған автобус қызметі енгізілді. 2015 жылы автобус жүйесі жаңадан жоспарланды, аз жолаушысы бар маршруттар жойылды, олардың орнына жоғары жиіліктегі, үлкен сұранысқа ие автобус желісі құрылды. Бұл өзгеріс операциялық шығындарды арттырмай орындалды.
Қызмет түрлері
Жергілікті: Метро автобустарының көпшілігі әдетте қала көшелерінде жүреді, көптеген бағыттар Хьюстонның негізгі жұмыспен қамту орталықтарының бірнешеуіне қызмет көрсетеді. Бұл маршруттар қаланың бір бөлігінен екіншісіне қатынайтын, әдетте орталыққа кірмейтін, "crosstown" желілі маршруттарға ұқсас. Көптеген маршруттар қайталама қызмет көрсетуді болдырмау үшін METRORail станцияларына дейін қысқартылды. Экспресс: Негізгі бағыттарға қызмет көрсететін, бірақ тас жолдарда тоқталмайтын, шектеулі аялдамалы жергілікті қызмет. Бұрын 2015 жылғы автобус бағыттарының қайта құрылымына дейін "шектеулі" санатында болған. Парк және саяхат (Коммутер): Метро аймақтық тас жолдардағы арнайы жолақтар арқылы маңызды бағыттар мен шеткі аймақтар арасында экспресс қызметін ұсынады. Бұл бағыттардағы автобустар паркингтерде тоқтайды, олар сонымен қатар транзиттік орталықтар ретінде де қызмет етеді. Автобустармен жылдам транзит: 2009 жылдың 1 маусымында енгізілген пилоттық бағдарлама, жаңартылған автобустармен және азырақ, заманауи аялдамалармен қызмет етуді жылдамдату мақсатында 2 (Беллере) бағытына, 402 Quickline Bellaire BRT қосымшасымен басталды. Бұл жүйедегі екінші бағыт 33 (Пост-Ок) бағытын, 433 Silver Line Post Oak BRT бағытымен алмастырылды, ол 402 бағытынан айырмашылығы, бағыттың көп бөлігінде автобусқа арналған жеке жолақты пайдаланады. Алдағы жоспарланған желі – Университет желісі, құрылысы 2025 жылы басталып, 2029 жылы ашылуы күтілуде.
Жолдар
Метроның автобус маршруттары қызмет түріне сәйкес нөмірленеді және тор түрінде құрылған. 2015 жылдың 24 тамызында Метро өзінің барлық автобус желісін жаңа маршруттармен және үнемі қызмет көрсетумен жаңартты. Жаңа желіде екі экспресс маршрутын қоспағанда, барлық жергілікті маршруттар аптаның жеті күні жұмыс істейді. Метро Хьюстон қаласының орталық бөлігінде Greenlink тегін шаттл қызметін ұсынды, бірақ 2020 жылдың наурызында COVID-19 пандемиясының салдарынан қызмет тоқтатылды. Метроның экспресс және қала маңы автобустары 45 футтық (14 метрлік) MCI және New Flyer "Viking" автобустарынан тұрады, олар артқа еңкейтін орындықтармен, кішкентай жеке шамдармен және әр орындыққа арналған шағын кондиционерлік желдеткіштерімен жабдықталған. "Viking" автобустары 2015 жылдың мамыр айында пайдаланудан шығарылды. 2008 жылы автобус жүйесінде күніне шамамен 200 мың жолаушы тасымалданды.
Көлікпен жүру және көлік қою орындары
Метро 28 түрлі тұрақ-аялдама алаңын пайдаланады.
Жарнама саясаты
Метро құрылғаннан бері автобустарда жарнама орналастырудан бас тартады, себебі мұндай әрекет автобустардың сыртқы келбетін нашарлатады деп санайды. Metro бастапқыда автобус аялдамаларында ғана жарнама жасау арқылы қосымша кіріс табуға тырысты, бірақ қалалық ереже бұл шешімді қабылдамады. Автобустарда жарнаманы ішінара пайдалануға рұқсат алуға жасаған талпынысы сәтсіз аяқталғаннан кейін, Metro өзінің саясатын сақтауды жалғастыруға шешім қабылдады. METRORail желісін кеңейтуге қаражаттың жетіспеуіне байланысты, қосымша кіріс табу мақсатында осы саясатты жеңіл рельсті көліктерге де қолдану ұсынылды. Metro 2010 жылы үш жеңіл рельсті вагонда Хьюстон хайуанаттар бағын жарнамалай бастады. 2010 жылдың қыркүйек айының соңында, бюджет қысқарғандықтан, Metro автобустарда жарнама жасау мүмкіндігін қайта қарастыра бастады.
HOV жүйесі
Метро HOV жолақтарында экспресс автобустарды пайдалануды алғаш рет енгізгенімен танымал. Бұл 1979 жылы Солтүстік тас жолының (I 45) қарсы бағытты жолағының құрылысы аяқталған кезде басталған кері HOV жолағы тұжырымдамасының бір бөлігі болды. Бұл тұжырымдама "қарсы" бағыттағы тас жолдың ішкі қатарын пайдаланды, ол қозғалыс бағаналарымен бөлінген және автобустар мен микроавтобустардан басқа барлық көліктерге жабық болды. 1980 жылы көлік пен автобус арасында соқтығысу болғанына қарамастан, тұжырымдама қалыпты жағдайға келді, бірақ HOV жолақтары Джерси кедергілерімен қалған қозғалыстан бөлінді. HOV жолақтары Хьюстон қаласының орталығында (таңертең кіретін, кешке шығатын) және қала шеттерінде орналасқан, сонымен қатар Кати тас жолының, Gulf Freeway, Солтүстік тас жолының, Оңтүстік-Батыс тас жолының, Eastex тас жолының және Солтүстік-Батыс тас жолының кейбір бөліктерінде де кездеседі. Метро экспресс автобустары оларды сағат жүмысы кезінде пайдаланатындықтан, көптеген бағыттар Park and Ride тұрақтарына салады және жолдан қалалық қиылыстарға шығудың қажеті болмайды. Хьюстондағы ірі тас жол құрылысы аясында HOV жүйесі жақын арада жаңартылуы мүмкін, соның салдарынан екі бағытта да HOV жолақтары пайда болуы және HOT (ақылы) жолақтар тұжырымдамасы енгізілуі мүмкін. 2011 жылы Метро HOV жолақтарын жоғары сыйымдылықты ақылы (HOT) жолақтарына айналдыруды бастады. Көлікте жалғыз жүргіш болған жағдайда, жолаушылар ақы төлеп осы жолақтарды пайдалана алады, бірақ айналдыру толыққаннан кейін.
МЕТРОлифт
Metro Lift мүмкіндігі шектеулі жандарға, қалыпты Metro автобусына отыруға немесе одан түсуге мүмкіндігі жоқ адамдардың көлік қажеттіліктерін қамтамасыз етеді. Metro Lift көліктері бірнеше жолаушыны және топтарды тасымалдайтын ортақ пайдаланудағы көлік құралдары болып табылады. Metro өз клиенттеріне мүмкіндігінше стандартты Metro автобус қызметтерін пайдалануды ұсынады. Metro Lift қалыпты бағыттармен жүретін Metro автобустарынан өзгеше, арнайы көліктерді пайдаланады. 2017 қаржы жылында Метро лифт паратранзит қызметі 16 178 талапкерге 1,9 миллион сапар жасады, бұл сапарлар METRO-ға тиесілі, лифтпен жабдықталған микроавтобустар мен жеке компанияларға тиесілі, қолжетімді микроавтобустар арқылы жүзеге асырылды.
Бас кеңсесі
Метро штаб-пәтері Хьюстон қаласының орталығындағы Ли П. Браун әкімшілік ғимаратында орналасқан. 41 миллион долларлық 14 қабаттан тұратын шыны мен болаттан жасалған ғимаратта кең жай бар. Бұл құрылысқа Downtown Transit Center, Metro Ride дүкені, Хьюстон полиция департаментінің кеңсесі және транзиттік жолаушыларға арналған дәретханалар кіреді. Ғимаратты Пирс Гудвин Александр және Линвилл жобалаған. 2010 жылдың тамыз айына қарай, ғимараттың екі қабаты бос тұр және қандай да бір мақсатта пайдаланылмайды. Ғимараттың ашылуы 2004 жылдың басына жоспарланған, ол METRORail іске қосылуымен бірге өтті. Құрылыс жұмыстары 2002 жылы басталған. METRO өкілі Пэтти Мак, егер агенттік ғимаратты 30 жыл бойы жалға алғанда, жалға төлеу орнына 273 миллион доллар үнемдейтінін айтты. 1999 жылы Honey Brown Hope Foundation және оның негізін қалаушы Тами Лэнг Кэмпбелл тапсырысымен қалыптастырылған. 2005 жылдың 23 наурызында ол Ли П. Браун Метрополитен Транзиттік Әкімшілігінің ғимаратына көшіріліп, тұрақты түрде қойылды. Бұрын Метро штаб-пәтері Луизиана Плейс (қазіргі Total Plaza) ғимаратында, сондай-ақ Хьюстон қаласының орталығында орналасқан. Агенттік ғимараттың 10 қабатын пайдаланды және жылдық 3,8 миллион долларлық жалдау ақысын жабу үшін ешқандай федералдық қаражат алмады. TotalEnergies компаниясының еншілес компаниясы Total Petrochemicals USA, бұрын METRO орналасқан орынға көшіп келді; агенттік Браун ғимаратына көшуді 2005 жылдың қаңтарында жоспарлады. Метроның кеңістікті жалға алу шарты 2005 жылдың сәуір айында аяқталды. Сауалнама көрсеткендей, жолаушылардың 58 пайызы жұмысқа бару үшін, 20 пайызы сауда жасау немесе жеке істері үшін, ал шамамен 10 пайызы мектепке автобуспен немесе пойызбен барады. Жолаушылардың 88 пайызы аптасына кемінде үш күн, ал жартысынан көбі аптасына кемінде бес күн транзиттен пайдаланатынын хабарлады. Сауалнаманың нәтижелері, барлық сапарлардың 88 пайызы аймақтың экономикасына тікелей үлес қосатынын көрсетті.