АҚШ Әскери-теңіз күштерінің десанттық кемесі «Пелелиу»

Кіріспе

АҚШ Әскери-теңіз күштерінің екіамфибиялық шабуыл кемесі.

USS Peleliu (LHA 5) – Екінші дүниежүзілік соғыстағы Пелелиу шайқасының құрметіне аталған АҚШ Әскери-теңіз күштерінің кемесі. 1980 жылы қызметке түсіп, бірнеше рет Парсы шығанағына жөнелтілді, Пинатубо тауының жарылуынан кейін АҚШ-тың Субик шығанағынан эвакуация жүргізді, INTERFET бейбітшілік сақтау тобымен бірлесіп жұмыс істеді, Тынық мұхиты серіктестігіне қатысты және 2010 жылы Пәкістандағы ауқымды су тасқынынан кейін көмек көрсетті. 2015 жылдың 31 наурызында Калифорния штатының Сан-Диего қаласында қызметтен босатылды. Қазіргі уақытта Гавайи штатындағы Pearl Harbor, NAVSEA Inactive Ships On site Maintenance Office орналасқан, Tarawa кемесімен бірге резервте тұр, қажет болған жағдайда пайдалануға дайын.

Дизайн және құрылыс

Peleliu бастапқыда USS Khe Sanh, содан кейін USS Da Nang деп аталмақ болған. Peleliu келі 1976 жылы Миссисипи штатының Паскагула қаласындағы Litton Industries Ingalls Shipbuilding компаниясында салынды. Ол 1978 жылдың 25 қарашасында, сол кездегі Әскери-теңіз күштерінің Бас штабының бастығы адмирал Томас Б. Хейвардтың әйелі Пегги Хейвардтың қолдауымен суға түсірілді. Peleliu 1980 жылдың 3 мамырында қолданысқа енгізілді.

1980 жылдар

Пелелиу дереу оңтүстікке қарай жүзіп, Панама каналы арқылы Тынық мұхитына өтті. Ол 1980 жылғы 27 мамырда алғаш рет экватордан өтіп, американдық әскери кеменің құралуы мен Оңтүстік жарты шарға өтуі арасындағы ең жылдам уақыт бойынша жаңа рекорд орнатты. Содан кейін Пелелиу Калифорния штатының Лонг-Бич портына келді. 1989 жылғы 17 қазанда болған Лома-Приета жер сілкінісінен кейін Пелелиу АҚШ Әскери-теңіз күштері мен Әскери теңіз көлігінің 24 кемесінің бірі болып көмек көрсетті. Пелелиу 300 адамға баспана берді және тікұшақпен қолдау көрсетті.

1990 жылдар

1990 жылдың қаңтар айында «Пелелиу» тағы да Батыс Тынық мұхитына қайта жөнелтілді. Кеме, өзінің Амфибиялық дайындық тобымен (ARG) бірге, Корея Республикасының күштерімен «Командалық рух» және Таиландтағы «Кобра Алтыны» жаттығуларын қоса алғанда, көпұлттық жаттығуларға қатысты. «Пелелиу» шілде айында Лонг-Бич әскери-теңіз стансасына оралды, ал сол жазда кеме құрылыс орнына шамамен бір жылға жоспарланған жұмысқа кірісті. 1990 жылдың тамызында Кувейтты Ирактың басып алуына жауап ретінде АҚШ кеме құрылыс орнындағы жұмысты қысқартты және «Пелелиуді» үдетілген дайындық кестесіне түсірді, бірақ ол «Desert Shield/Desert Storm» операциясына жөнелтілмеді. 1991 жылдың мамырында ол АҚШ-тың Таяу Шығыстағы операцияларын қолдау үшін Лонг-Бичтен кетіп қалды. 1991 жылдың маусымында Парсы шығанағына бағытталған кеме, жоспарланған Гонконг портына кіруден Филиппинге бұрылды. Бұл эвакуация Субик шығанағындағы әскери-теңіз ауруханасының босандыру бөлімінен көптеген науқастарды алып кетуді қамтыды, нәтижесінде кемеде бірнеше бала дүниеге келді. Бұл жарылыс соңғы 100 жылдағы ең ірі жарылыстардың бірі болды және Филиппиннің кең аумағын жанартау күлімен жауып, аймақтағы американдық әскери базаларға, соның ішінде Субик шығанағы әскери-теңіз стансасы, Куби Пойнт әскери-әуе стансасы және Кларк әскери-әуе күштері базасына елеулі зиян келтірді. Лонг-Бич әскери кеме құрылыс орнына оралғаннан кейін «Пелелиу» кең ауқымды кеме құрылыс жөндеу жұмыстарынан өтті, соның ішінде құрғақ докта болды. 1992 жылдың мамырында ол қайтадан теңізге шықты және 1994 жылдың 21 қаңтарында Батыс Тынық мұхитына (WESTPAC) кезекті сапары үшін дайындық жұмыстарын және тексерулерді жүргізді. Осы кезеңде ол үй портын Сан-Диего әскери-теңіз стансасына ауыстырды. 11-ші теңіз экспедициялық тобымен жөнелген және Перл-Харбор мен Сингапурда тоқтағаннан кейін, ол Сомалидің Могадишо қаласына «Үміт жалғасын беру» және «Жылдам тартымдылық» операцияларына қатысу үшін бағытталды. 1994 жылдың 3 наурызында ол орнына жетіп, келесі үш айды аймақтағы операцияларды қолдауға жұмсады. Құрметті қонақтардың қатарында Бірлескен штабтар төрағасы генерал Джон Шаликашвили, COMPHIBGRU THREE контр-адмиралы Джеймс Б. Перкинс III, CJTF генерал-майоры Томас М. Монтгомери (АҚШ армиясы) және бригада генералы Веркоутерен (АҚШ теңіз корпусы) болды. Момбаса жағалауында ол Руанда мен Бурунди шекарасындағы «Алысқа жүгіруші» операциясына қатысты. Кенияның Кипини және Виту ауылдарында медициналық және стоматологиялық азаматтық іс-қимыл бағдарламалары (MEDCAP, DENCAP) жүргізіліп, жергілікті азаматтарға медициналық және стоматологиялық қызметтер көрсетілді. 1994 жылдың 4 маусымында Сомалиден шығып, ол портқа кіру үшін Австралияның Перт қаласына барды. 1994 жылдың 30 маусымында «Пелелиу» үйге қайту жолын баяулатты және кеме экипажымен бірге 2-ші батальонның 5-ші теңізшілері «Пелелиу» атауымен байланысты құрбан болғандарды құрметтеу үшін тоқтап тұрды. 50 жыл бұрын 1-ші теңізшілер дивизиясы 6526 адамнан зардап шекті, олардың 1256-сы 10 138 жапон қорғаушыларына қарсы шайқаста қаза тапты, олардың көпшілігі тұтқынға алынбады. 1995 жылдың қараша айында «Пелелиу» тағы да Батыс Тынық мұхитына және Парсы шығанағына жөнелтілді. 15-ші теңіз экспедициялық тобы/Арнайы операцияларға қабілетті, ішінара үшінші теңіз авиациялық қанатының авиациялық бөлімшелерін қамтитын (HMM 268 REIN) «Пелелиуге» мінгізілді. Кеме ақырында Парсы шығанағына «Оңтүстік күзет» операциясын қолдау үшін келді. «Пелелиу» Перл-Харбор, Окинава, Гонконг, Сингапур және Пхукет порттарына кірді. «Пелелиу» 1999 жылдың 26 қазанынан 27 қарашасына дейін Шығыс Тиморға Австралия басшылығымен INTERFET бейбітшілікті сақтау жөніндегі арнайы күштер тобының құрамында жөнелтілді.

Peleliu deployed again to the Western Pacific in January 1990. The ship, along with her Amphibious Ready Group (ARG), participated in multinational exercises including Exercise Team Spirit with forces from the Republic of Korea, and Exercise Cobra Gold, in Thailand. Peleliu returned home to Naval Station Long Beach in July and later that summer entered the shipyard for an availability period that was scheduled to last nearly a year. The U. S. response to the Iraqi invasion of Kuwait in August 1990 curtailed the shipyard availability and forced Peleliu into an accelerated schedule of pre deployment training, but she did not deploy for Operation Desert Shield/Desert Storm. She eventually departed Long Beach in May 1991, in support of ongoing U. S. operations in the Middle East. In June 1991, while en route to the Persian Gulf, she was diverted from a scheduled port call in Hong Kong to the Philippines, where she participated in the evacuation of the Americans from the Naval Base Subic Bay following the volcanic eruption of Mount Pinatubo. This evacuation included taking most of the patients from the maternity ward at the Subic Bay naval hospital, and hence there were several births on board. This eruption was one of the largest of the past 100 years and covered a large region of the Philippines in volcanic ash and caused extensive damage to American military bases in the area, including Naval Station Subic Bay, Naval Air Station Cubi Point, and Clark Air Force Base. On returning to her home port at Long Beach Naval Shipyard, Peleliu went through an extensive shipyard rehabilitation, including time in the dry dock. She was again underway by May 1992 and going through workups and inspections for her next Western Pacific (WESTPAC) deployment on 21 January 1994. She changed home ports to Naval Station San Diego during this time period. On deploying with the 11th Marine Expeditionary Unit, and following stops in Pearl Harbor and Singapore, she steamed for Mogadishu, Somalia to participate in Operation Continue Hope and Operation Quick Draw. She arrived on station around 3 March 1994 and spent the next three months supporting operations in the area. VIP visits included Chairman of the Joint Chiefs of Staff General John Shalikashvili, COMPHIBGRU THREE, Rear Admiral James B. Perkins III, and CJTF Major General Thomas M. Montgomery, U. S. Army and Brig. General Vercauteren, USMC. While off the coast of Mombasa, she participated in Operation Distant Runner at the border of Rwanda and Burundi. Medical and Dental Civic Action Programs(MEDCAP, DENCAP) were performed in the villages of Kipini and Witu, Kenya, providing medical and dental services to local civilians. Leaving Somalia on 4 June 1994, she steamed to Perth, Australia for a port visit. On 30 June 1994, Peleliu slowed her pace home and along with ship's company, Marines of 2nd Battalion 5th Marines, paused to honor the fallen off the coast of her name sake Peleliu, where 50 years earlier the Marines of the 1st Marine Division suffered 6,526 casualties with 1,256 killed in action against 10,138 Japanese defenders of which very few were taken alive in the Battle of Peleliu. Peleliu again deployed to the Western Pacifice and to the Persian Gulf in November 1995. The 15th Marine Expeditionary Unit/Special Operations Capable, partially comprising aviation units from the Third Marine Aircraft Wing, (HMM 268 REIN) embarked on board Peleliu. The ship eventually arrived in the Persian Gulf in support Operation Southern Watch. Peleliu made port calls at Pearl Harbor, Okinawa, Hong Kong, Singapore, and Phuket. Peleliu was deployed to East Timor as part of the Australian led INTERFET peacekeeping task force from 26 October to 27 November 1999.

2000 жылдар

Пелелиу 2001 жылдың тамызында Сан-Диегодан 15-ші теңіз экспедициялық бөліммен бірге Батыс Тынық мұхитында алты айлық міндеттерді орындау үшін шықты. 11 қыркүйек шабуылдары кезінде ол Австралияның Дарвин портында болды. Сол шабуылдардан кейін Пелелиу Солтүстік Араб теңізіне жіберілді және 2001 жылдың 26 қарашасында «Тұрақты бостандық» операциясы аясында Ауғанстанға алғашқы АҚШ теңіз жаяу әскерлерін жеткізді. Америкалық талибан Джон Уокер Линд Ауғанстанда қолға түскеннен кейін, ол 2001 жылдың 14 желтоқсанында Пелелиу кемесіне жеткізілді. Онда АҚШ теңіз жаяу әскерінің барлау тобы оны тексерді. Кемеде болған кезде Линд жазбаша мойындауға қол қойды және тергеушілерге өзінің тек Талибан мүшесі ғана емес, сонымен қатар «Әл-Қаиданың» толық құқықты мүшесі екенін айтты. 2004 жылы «Ирак азаттығы» операциясын қолдау мақсатында, экспедициялық соққы тобының бас флагманы ретінде, Үнді мұхитында теңіздегі әскери кемелермен жау кемесі ұсталды және 15 адам ұсталды. Солтүстік Араб теңізінде қайық ұсталғаннан кейін американдық және австралиялық әскери кемелер шамамен гашиштің белгілі бір мөлшерін тәркіледі. Бұл міндетте Пелелиу тоғыз ай бойы қызмет етіп, Иракқа әуе шабуылдарын қолдады. Борттағы теңіз экспедициялық бөлімінен келген теңізшілер Ирактың оңтүстігіндегі жерлік операцияларға қатысты. Пелелиу 2007 жылдың 23 мамырынан 20 қыркүйегіне дейін Тынық мұхит серіктестігі миссиясын қолдау үшін жүзіп өтті. Бұл миссияға Филиппин, Вьетнам, Папуа-Жаңа Гвинея, Соломон аралдары және Маршалл аралдарында медициналық, стоматологиялық, құрылыс және басқа да гуманитарлық көмек бағдарламалары кірді. Пелелиу бортындағы медициналық қызметкерлерге АҚШ Әскери-теңіз күштерінен және басқа он елден келген командалар, сондай-ақ үш жеке көмек ұйымы кірді. 2008 жылы Пелелиу «Ирак азаттығы» операциясын, «Тұрақты бостандық» операциясын және пираттарға қарсы күресті қолдау үшін Үнді мұхитына жіберілді. 2008 жылдың 10 тамызында Пелелиу Аден шығанағында қарулы пираттар шабуыл жасаған «Gem of Kilakari» сауда кемесінен келіп түскен шұғыл хабарламаға жауап берді. Бұл пираттық шабуыл жарақатсыз тоқтатылды.

Peleliu departed from San Diego in August 2001 with the 15th Marine Expeditionary Unit on board for a six month deployment in the Western Pacific. She was in the port of Darwin, Australia during the September 11 attacks. Following those attacks, Peleliu was sent to the North Arabian Sea and, on 26 November 2001, she took the first U. S. Marines to Afghanistan as part of Operation Enduring Freedom. After the American Taliban John Walker Lindh was captured in Afghanistan, he was taken aboard Peleliu on 14 December 2001. There he was interrogated by a U. S. Marine Corps intelligence team. While he was on board, Lindh signed confessions and he told his interrogators that he was not merely a member of the Taliban, but a full member of Al Qaeda. Lindh received surgery by the senior surgeon of Peleliu to remove a bullet in his leg, and he was also treated for frostbite on his toes. While on deployment in support of Operation Iraqi Freedom, in 2004, and as flagship of Expeditionary Strike Group One, a hostile boat was intercepted by warships at sea in the Indian Ocean, and 15 people were detained. An estimated of hashish was seized by American and Australian warships after the interception of the boat in the North Arabian Sea. During this deployment Peleliu was deployed for nine months and supported air strikes into Iraq. Marines from the embarked Marine Expeditionary Unit participated in ground operations in southern Iraq. Peleliu steamed to support of the Pacific Partnership mission from 23 May through 20 September 2007. This mission included medical, dental, construction, and other humanitarian assistance programs on shore and afloat in the Philippines, Vietnam, Papua New Guinea, the Solomon Islands, and the Marshall Islands. The medical personnel on board Peleliu included teams from the U. S. Navy and ten other countries, and also from three private assistance organizations. In 2008, Peleliu was sent to the Indian Ocean to support Operation Iraqi Freedom, Operation Enduring Freedom, and antipiracy operations. On 10 August 2008, Peleliu responded to a distress call from a merchant ship, Gem of Kilakari, that was being attacked by armed pirates in the Gulf of Aden. That pirate attack was suppressed with no injuries.

2010 жылдар

2010 жылдың тамызында «Пелелиу» Пакистанның оңтүстігіндегі ауқымды су тасқыны кезінде құтқару жұмыстарына жәрдемдесу үшін 19 тікұшағын пайдалану мақсатында Пакистанның Карачи портына жіберілді. Осы сапар барысында «Пелелиу» кемесінің командирі лауазымынан босатылып, бірнеше экипаж мүшелерімен «тымық байланыста болғандығы» үшін басқа қызметке тағайындалды. Кейін 3-ші экспедициялық шабуыл тобының штаб бастығы «Пелелиу» кемесінің командирі болып тағайындалды. 2010 жылдың 24 қарашасында «Пелелиу» кемесі қайтадан теңізге шығып, 1991 жылы Әскери-теңіз күштері эвакуациялағаннан бері алғаш рет Субик шығанағының еркін порты аймағына тоқтады. Бұл сапарға сондай-ақ Гуамдағы Апра порты, Гуам; Дарвин, Австралия; Дубай, БАӘ; Пхукет, Таиланд; және Гавайидегі Перл-Харбор порттарына бару кірді, содан кейін 2010 жылдың 18 желтоқсанында Калифорния штатындағы Сан-Диего портына оралды. 2012 жылдың 17 қыркүйегінде «Пелелиу» C5F операциялық аймағына (AOR) жөнелтілді. 2013 жылдың 14 мамырында «Пелелиу» сегіз айлық міндеттен кейін үй портына оралды. 2014 жылдың ақпанында АҚШ Тынық мұхиты флоты «Грин-Бей» кемесінің Жапониядағы қызметтен шығарылған «Денвер» кемесінің орнына алға жылжуын жариялады. «Пелелиу» батыс Тынық мұхитында десанттық күштердің жетіспеушілігін азайту үшін жөнелтілді. Кеме көптеген порттарға кірді, оның ішінде Гуамдағы Апра порты; Жапониядағы Сасебо және Окинава; Филиппиндегі Субик шығанағы және Сингапур. Сапар барысында «Пелелиу» әртүрлі спорттық жарыстарда серіктес елдердің командаларымен жарысып, қоғамдық байланыс жобаларына қатысты. Міндетті орындау барысында «Пелелиу» 150-ден астам ұшуды жүзеге асырды, 50-ден астам десанттық кемелерді қауіпсіз ұшырып, қондырды, 30 десанттық кемелерді ауа жастығымен және 25 амфибиялық шабуыл көліктерін жағалауға жеткізді, сондай-ақ АҚШ Әскери-теңіз күштері мен Теңіз жаяу әскерінің ұшақ эскадрильялары, АҚШ Армиясының 160-шы арнайы операциялар авиациялық полкі және Колумбия, Перу, Мексика және Аргентина елдерінің әуе күштері үшін тасымалдау және палубаға қонуға қатысты. Жетінші флотқа тағайындалғаннан кейін кеме Жетінші флоттың амфибиялық күштерінің командиріне, 11-ші және 31-ші теңіз экспедициялық бөлімдеріне командирлік жасады және «Пелелиу» амфибиялық дайындық тобын (ARG) құру үшін «Германтаун» кемесімен бірікті. Топ теңізде болған кезде, Үнді-Азия-Тынық мұхиты аймағында қауіпсіздік және тұрақтылық операцияларын, жаттығуларды жүргізді, соның ішінде Амфибиялық десанттық жаттығулар (PHIBLEX) 15 және серіктес елдермен теңіздегі басқа да ынтымақтастық жаттығуларын өткізді. 2014 жылдың маусым және тамыз айлары аралығында «Пелелиу» кемесі, Үшінші амфибиялық эскадрилья, Үшінші арнайы мақсаттағы теңізшілер тобы және 21-ші теңізге қарсы тікұшақ эскадрильясымен (HSC) үшінші флоттың бөлігі ретінде Тынық мұхиты аймағында (RIMPAC) 2014 жылғы жаттығуларға қатысты.

In August 2010, Peleliu was sent to Port of Karachi, Pakistan, to use 19 of her helicopters for rescue during the massive floods in southern Pakistan, which were the worst in the recorded history of Pakistan up to that point. During this deployment, Pelelius commanding officer was relieved of command and reassigned for being "unduly familiar" with several crewmembers. The chief of staff for Expeditionary Strike Group 3, was then assigned as the commanding officer of Peleliu. On 24 November 2010, Peleliu returned full circle and she was berthed in the Subic Bay Freeport Zone on her first visit there since the evacuation by the Navy in 1991. That deployment also included port visits to: Naval Base Guam, Apra Harbor, Guam; Darwin, Australia; Dubai, UAE; Phuket, Thailand; and Pearl Harbor, Hawai'i before returning to her home port in San Diego, California on 18 Dec 2010. On 17 September 2012, Peleliu deployed to the C5F AOR. On 14 May 2013, Peleliu returned to her homeport after an eight month deployment, accompanied by the Green Bay and the Rushmore. In February 2014, the United States Pacific Fleet announced that Green Bay would be forward deployed to replace the decommissioned Denver in Japan. Peleliu deployed to the Western Pacific to mitigate the gap in amphibious presence. The ship visited numerous ports including, Apra Harbor, Guam; Sasebo and Okinawa, Japan; Subic Bay, Philippines and Singapore. During the visits, Peleliu competed against partner nation teams during various sporting events and participated in community relations projects. Over the course of deployment, Peleliu transited more than , conducted the safe launch and recovery of more than 50 Landing Craft Utility, 30 Landing Craft Air Cushion, and 25 Amphibious Assault Vehicle ship to shore movements, as well as carrier and deck landing qualifications and operations for U. S. Navy and Marine Corps aircraft squadrons, U. S. Army 160th Special Operations Aviation Regiment (Airborne) and foreign aircraft from Colombia, Peru, Mexico and Argentina. Upon assignment to Seventh Fleet, the ship embarked Commander, Amphibious Force Seventh Fleet, Commander, Amphibious Squadron 11 and 31st Marine Expeditionary Unit and joined Germantown to form the Peleliu Amphibious Readiness Group (ARG). While deployed, the ARG conducted security and stability operations and exercises throughout the Indo Asia Pacific region to include Amphibious Landing Exercise (PHIBLEX) 15 and other maritime cooperation exercises with partner nations. From June to August 2014, Peleliu, with Amphibious Squadron Three, Special Purpose Marine Task Force Three and Helicopter Sea Combat Squadron (HSC) 21 embarked, participated in Rim of the Pacific (RIMPAC) 2014 as part of the Third Fleet.

Пайдаланудан шығару

Peleliu 2014 жылдың 24 желтоқсанында Батыс Тынық мұхитына соңғы алты айлық міндеттемесінен кейін Сан-Диего әскери-теңіз базасына оралды. Қайтып келген соң, кеме 34 жыл қызмет еткеннен, 17 рет жорыққа шыққаннан және көптеген транзиттерден өткеннен кейін 2015 жылдың наурыз айында қызметтен шығаруға дайындық жасады. Peleliu 2015 жылдың 31 наурызында Сан-Диегоде қызметтен шығарылды. Қызметтен шығарылғаннан кейін 820 фут (шамамен 250 метр) ұзындығындағы кеме резервтік флотқа қосылу үшін Перл-Харборға көшірілді.

Кеме гербі

Қалқанның жоғарғы жағындағы жұлдыздар 1944 жылы Пелелиу аралы шайқасында «Құрмет медалімен» марапатталған сегіз адамды көрсетеді. Ортасында кеменің LHA 5 корпус нөмірін білдіретін үлкен римдік "V" әрпі бейнеленген. "V" әрпіндегі төрт қабырғалы жұлдыз қону күшінің төрт қызметін анықтайды және жағадағы олардың операцияларын қолдайды. Қалқанның төменгі сол жағында дәстүр бойынша бесінші баланың туғанын символдайтын сақина орналасқан. 1-ші теңіз дивизиясының нышаны – «Оңтүстік Крест» жұлдыздығы, оның үстіне «1» саны жазылған.