Кеменің қабылдау рәсімі

Кіріспе

Кемені құрамына енгізу рәсімі

Кемені құрамына енгізу – кемені белсенді қызметке қою актісі немесе рәсімі және оны жобаны іске қосудың жалпы ұғымдары мен тәжірибесінің ерекше қолданылуы ретінде қарастыруға болады. Бұл термин көбінесе соғыс кемесін өз елінің әскери күштерімен белсенді қызметке қоюға қолданылады. Осы рәсімдер ғасырлар бойы қалыптасқан теңіз дәстүріне негізделген. Кемеге ат қою және суға түсіру кеме корпусына оның жеке есімін береді, бірақ ол аяқталып, дайын деп есептелгенге дейін көптеген маңызды кезеңдер қалпында болады. Жаңа корпусқа операциялық және тұруға жарамды соғыс кемесін айналдыру үшін инженерлік жабдықтар, қару-жарақ және электрондық жүйелер, асхана және басқа да жабдықтар орнатылып, сынақтан өтеді. Кеме командирі болатын офицер, кеме офицерлері, старшиналар және жаңа кемемен танысу үшін экипаж құратын теңізшілер жаттығуларға және танысуға келеді. Кемені құрамына енгізу алдында жаңа кеме теңізде сынақтан өтіп, түзетуді қажет ететін кемшіліктер анықталады. Суға түсіруден бастап құрамына енгізуге дейінгі дайындық және уақыт ядролық қуатпен жүретін авианосецтер үшін үш жылға дейін, ал Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңіндегі десанттық кемелер үшін жиырма күндей болуы мүмкін. Американдық Азамат соғысының танымал кемесі – "Монитор" суға түсірілгеннен кейін үш аптадан кем уақыт өткен соң құрамына енгізілді.

Қамтамасыз ету алдындағы қызмет

Кеме түріне қарамастан, кеме өз елінің теңіз күштеріне қабылдануға бағытталған сапары теңіз сынақтары деп аталатын процестен басталады. Теңіз сынақтары әдетте кеме құрылысы аяқталғаннан кейін бірнеше жыл өткен соң жүргізіледі және кеме құрылысының аяқталуы мен елдің теңіз күштеріндегі қызметке ресми қабылдануы арасындағы кезеңді белгілейді. Теңіз сынақтары кеме құрғақ доктан шығарылғанда (немесе сирек жағдайларда, құрылыс алаңынан теңізге көлік құралымен жеткізілгенде, мысалы, Virginia есімді суасты қайығында болғандай) басталады. Осы кезде кемеге арналған алғашқы экипаж (әдетте, кеме жасаушының жұмысшылары мен теңізшілерден құралған негізгі экипаж; қазіргі заманғы, күрделі кемелерде экипажға кеме жасаушының техникалық өкілдері мен ірі жүйелердің субподрядкерлері де кіреді) кеменің басқаруын өз қолына алады. Содан кейін кеме жағалау суларында сынақтан өтіп, конструкциясын, жабдықтарын және кемеге тән басқа да жүйелерді сынау үшін жүзеді, олардың дұрыс жұмыс істейтініне және болашақта пайдаланатын жабдықтарды қабылдай алатынына көз жеткізеді. Осы кезеңдегі сынақтарға зымыран шахталарынан зымырандарды ұшыру, кемедегі қаруды ату (бар болса), кемеге бекітілетін роторлық және қанатты ұшақтармен негізгі ұшу сынақтарын жүргізу, сондай-ақ электрондық және қозғалтқыш жабдықтарының әртүрлі сынақтары кіреді. Сынақтардың осы кезеңінде кемедегі жабдықтың жай-күйіне байланысты мәселелер жиі туындайды, оларды шешу үшін кеме жасаушының кеме жасау орнына қайта оралу қажет болуы мүмкін. Кеменің қару-жарағы, жабдықтарымен байланысты мәселелерге қоса, кемелерді пайдалануға беру алдындағы теңіз сынақтары кезеңінде кеме конструкциясының кемшіліктері анықталуы мүмкін, оларды қызметке қабылдау алдында түзету қажет. 1999 жылы теңіз сынақтары кезінде француз теңіз күштерінің өкілдері француз әуе тасымалдағышы Шарль де Голльдің E2C Hawkeye ұшағын қауіпсіз пайдалану үшін тым қысқа екенін анықтады, нәтижесінде ол кеңейту үшін кеме жасаушының орнына қайтарылды. Кеме теңіз сынақтарын сәтті аяқтағаннан кейін, ол өз елінің теңіз күштеріне ресми түрде қабылданады. Осы кезде кеменің магниттік қолтаңбасын азайту үшін кемеге дегауссинг және/немесе депермизация процедуралары жүргізіледі.

Regardless of the type of ship in question, a vessel's journey towards commissioning in its nation's navy begins with a process known as sea trials. Sea trials usually take place some years after a vessel was laid down, and mark the interim step between the completion of a ship's construction and its official acceptance for service with its nation's navy. Sea trials begin when the ship is floated out of its dry dock (or more rarely, moved by a vehicle to the sea from its construction hangar, as was the case with the submarine Virginia), at which time the initial crew for a ship (usually a skeleton crew composed of yard workers and naval personnel; in the modern era of increasingly complex ships the crew will include technical representatives of the ship builder and major system subcontractors) will assume command of the vessel in question. The ship is then sailed in littoral waters to test the design, equipment, and other ship specific systems to ensure that they work properly and can handle the equipment that they will be using in the future. Tests during this phase can include launching missiles from missile magazines, firing the ship's gun (if so equipped), conducting basic flight tests with rotary and fixed wing aircraft that will be assigned to the ship, and various tests of the electronic and propulsion equipment. Often during this phase of testing problems arise relating to the state of the equipment on the ship, which can require returning to the builder's shipyard to address those concerns. In addition to problems with a ship's arms, armament, and equipment, the sea trial phase a ship undergoes prior to commissioning can identify issues with the ship's design that may need to be addressed before it can be accepted into service. During her sea trials in 1999 French Naval officials determined that the French aircraft carrier Charles de Gaulle was too short to safely operate the E2C Hawkeye, resulting in her return to the builder's shipyard for enlargement. After a ship has successfully cleared its sea trial period, it will officially be accepted into service with its nation's navy. At this point, the ship in question will undergo a process of degaussing and/or deperming, to reduce the ship's magnetic signature.

Іске қосу

Кеме теңіздегі сынақтардан сәтті өткеннен кейін, оны пайдалануға беру рәсімінің жоспары жасала бастайды. Елдің теңіз дәстүріне байланысты, комиссиялау рәсімі кең ауқымды, қонақтар, кеме экипажының болашақ құрамы және басқа да қызығушылық танытқан тұлғалар қатысатын шара болуы мүмкін, немесе мемлекет рәсімнен бас тартып, кемені әкімшілік тәртіппен пайдалануға енгізе алады. Міндетті түрде, кеме пайдалануға берілетін күні экипаж кемеге қызметке келеді және капитан кеме мен оның құрамына берілген бұйрықтарды оқып шығады. Егер кемедегі рәсім көпшілікке арналған болса, капитан, рәсім талаптарына сәйкес, басқа да арнайы қонақтармен бірге сөз сөйлеуі мүмкін. Кемеге бата беру сияқты діни рәсімдер, немесе дәстүрлі ән-күйлер орындалуы да мүмкін. Кеме пайдалануға берілгеннен кейін, қызмет ететін әскери-теңіз күштерінің толыққанды бөлігі болу үшін, оның соңғы қадамы – үй портына келіп, қалған жабдықтарды (мысалы, қару-жарақ) ресми түрде жүктеу немесе қабылдау болып табылады.

Пайдаланудан шығару

Кемеден шығару – ұлттың қарулы күштеріндегі қызметін тоқтату. Соғыс уақытында кемелердің жоғалуынан өзгеше, онда жаудың қимылынан зардап шеккен кемелер «жойылды» деп есептеледі, кемені пайдаланудан шығару оның қолданылу мерзімінің аяқталғанын және елдің теңіз күштерінен зейнеткерлікке шыққанын көрсетеді. Елдің әскери дәстүріне байланысты кемені пайдаланудан шығаруды еске алу рәсімі өткізілуі мүмкін, немесе кеме минималді салтанатсыз әкімшілік тәртіппен шығарылуы мүмкін. Британдық және Достастық елдерінде «жалақысы төленді» деген сөз қолданылады, бұл кеме саяхатын аяқтағаннан кейін офицердің қызметі тоқтатылып, экипажға жалақы төленген кезден басталады. Кемелерді пайдаланудан шығару әдетте кеме пайдалануға берілгеннен кейін бірнеше жыл өткен соң жүзеге асырылады және елдің қарулы күштерінен ескірген немесе тозуға ұшыраған кемені құрметпен зейнеткерлікке шығару мақсатында қолданылады. Кемелерді пайдаланудан шығару шарттарға байланысты (мысалы, Вашингтон теңіз келісімі) немесе қауіпсіздік себептерімен (мысалы, кеменің ядролық реакторы мен оның құрамдас бөліктерінің қызмет мерзімі аяқталғанда) жүргізілуі мүмкін, бұл кеме түріне байланысты. Сирек жағдайларда, егер кеме экономикалық тұрғыдан жөндеуге келмейтіндей зақымдалған деп табылса, оны қызметтен шығаруға болады, мысалы, Хью У. Хэдли немесе Халибут сияқты. Кейде әскери-теңіз күштері немесе оған қатысты ел, кеменің тарихи маңызы немесе оған қоғамдық көзқарас ескеріле отырып, ескі немесе тозуға ұшыраған кемені қызметтен шығарудың орнына, тұрақты күштерде қайта пайдалануы мүмкін. Конституция және осылай сақталған кемелер бас елдің теңіз күштерінің жобалау, жоспарлау немесе құрылыс кезеңіндегі басқа, көбірек заманауи кемелерге өз аттарын бермейді. Ресми түрде қызметтен шығаруға дейін кеме алдымен «деактивация» немесе «істен шығару» деп аталатын дайындық кезеңінен өтеді. Осы кезеңде кеме елге тиесілі теңіз базасына хабарласып, кеме экипажына қару-жарақ, оқ-дәрі, электроника және ұлт үшін пайдалы деп танылған басқа да материалдарды түсіруге, алып тастауға және бөлшектеуге рұқсат береді. Кемеден алынған материал әдетте сол сыныптағы басқа кемеге ұқсас қару-жарақ және/немесе мүмкіндіктермен ауыстырылады немесе жабдықтың тағдыры туралы шешімді күтіп, сақтауға жіберіледі. Осы уақыт ішінде кеме экипажының саны жабдықты алып тастау салдарынан кейбір персонал (мысалы, зымыран техниктері немесе қару экипаждары) кемеде өз міндеттерін орындай алмайтындықтан, ауыстырулар мен қайта тағайындаулар арқылы азаюы мүмкін. Кемелерді деактивациялаудың кейбір аспектілері, мысалы, кемелердің ядролық қару мүмкіндіктерін жою немесе деактивациялау, халықаралық шарттармен реттелуі мүмкін, бұл келісімдерге сәйкес келуді қамтамасыз ету үшін қаруды немесе қару жүйесін тексеруге уәкілетті шетелдік лауазымды адамдардың болуына әкелуі мүмкін. Кемелерді пайдаланудан шығарудың басқа аспектілері, мысалы, ядролық реакторды пайдаланатын кемеден алынған ядролық отынды қайта өңдеу немесе кемеден қауіпті материалдарды алып тастау, елдің ішкі саясатына сәйкес үкімет тарапынан жүзеге асырылады. Кеме деактивациясын аяқтағаннан кейін, ол ресми түрде қызметтен шығарылады, содан кейін кеме әдетте сақтау орынына сүйретіледі. Кемені ұзақ уақыт жөндеуге және ескіргенге дейін пайдаланудан шығарудың экономикалық артықшылықтарынан басқа, кеменің атын босату, жоспарлау немесе құрылыс кезеңіндегі кемелерге сол соғыс кемесінің атын беруге мүмкіндік береді. Көбінесе, бірақ әрқашан емес, қызметтен шығарылған кемелер соңғы тағдыры шешілгенге дейін келесі бірнеше жылды резервтік флотта өткізеді.

To decommission a ship is to terminate its career in service in the armed forces of a nation. Unlike wartime ship losses, in which a vessel lost to enemy action is said to be struck, decommissioning confers that the ship has reached the end of its usable life and is being retired from a country's navy. Depending on the naval traditions of the country, a ceremony commemorating the decommissioning of the ship may take place, or the vessel may be removed administratively with minimal fanfare. The term "paid off" is alternatively used in British and Commonwealth contexts, originating in the age of sail practice of ending an officer's commission and paying crew wages once the ship completed its voyage. Ship decommissioning usually occurs some years after the ship was commissioned and is intended to serve as a means by which a vessel that has become too old or obsolete can be retired with honor from the country's armed forces. Decommissioning of the vessel may also occur due to treaty agreements (such as the Washington Naval Treaty) or for safety reasons (such as a ship's nuclear reactor and associated parts reaching the end of their service life), depending on the type of ship being decommissioned. In a limited number of cases a ship may be decommissioned if the vessel in question is judged to be damaged beyond economical repair, as was the case with Hugh W. Hadley, or Halibut. In rare cases, a navy or its associated country may recommission or leave a ship that is old or obsolete in commission with the regular force rather than decommissioning the vessel in question due to the historical significance or public sentiment for the ship in question. This is the case with the ships Constitution and Vessels preserved in this manner typically do not relinquish their names to other, more modern ships that may be in the design, planning, or construction phase of the parent nation's navy. Prior to its formal decommissioning, the ship in question will begin the process of decommissioning by going through a preliminary step called inactivation or deactivation. During this phase, a ship will report to a naval facility owned by the country to permit the ship's crew to offload, remove, and dismantle the ship's weapons, ammunition, electronics, and other material that is judged to be of further use to the nation. The removed material from a ship usually ends up either rotating to another ship in the class with similar weapons and/or capabilities, or in storage pending a decision on equipment's fate. During this time a ship's crew may be thinned out via transfers and reassignments as the ongoing removal of equipment renders certain personnel (such as missile technicians or gun crews) unable to perform their duties on the ship in question. Certain aspects of a ship's deactivation – such as the removal or deactivation of a ship's nuclear weapons capabilities – may be governed by international treaties, which can result in the presence of foreign officials authorized to inspect the weapon or weapon system to ensure compliance with treaties. Other aspects of a ship's decommissioning, such as the reprocessing of nuclear fuel from a ship utilizing a nuclear reactor or the removal of hazardous materials from a ship, are handled by the government according to the nation's domestic policies. When a ship finishes its inactivation, it is then formally decommissioned, after which the ship is usually towed to a storage facility. In addition to the economic advantages of retiring a ship that has grown maintenance intensive or obsolete, the decommissioning frees up the name used by the ship, allowing vessels currently in the planning or building stages to inherit the name of that warship. Often, but not always, ships that are decommissioned spend the next few years in a reserve fleet before their ultimate fate is decided.

АҚШ Әскери-теңіз флоты

Америка Құрама Штаттарының ерте теңіз күштеріндегі кемелерді пайдалану рәсімі ешқандай салтанатты шараларсыз өтті. Жаңа кемеге командирлік етуге тағайындалған офицерге 1798 жылы капитан Томас Трюкстунға берілген сияқты бұйрық берілді: Мырза, АҚШ Президентінің бұйрығымен, сізге Балтимор портында орналасқан «Констелляция» кемесіне дереу жөндеу жұмыстарын жүргізуді тапсырамын. Кемені терең суға шығару, оның зеңбіректерін, оқ-дәрілерін, суын, азық-түлік пен барлық түрдегі жабдықтарын тиеу, аяқталмаған жұмыстарды аяқтау, теңізшілер мен морской жаяу әскерін кемеге қабылдау және оны теңізге толық дайындыққа келтіру үшін уақытты ысырап етпеу қажет. Бұл Президенттің нақты бұйрығы, сіз осы мақсаттарды орындау үшін барлық күшіңізді жұмсап, кемеңізді ең қысқа мерзімде теңізге шығуға дайын жағдайға келтіруіңіз керек. Кейіннен Теңіз күштері ережелерінің әртүрлі басылымдарында кемені пайдалану туралы айтылған, бірақ пайдалану рәсіміне қатысты егжей-тегжейлі нұсқаулар берілмеген. Уақыт өте келе, қалыптасқан тәжірибе пайда болды, оның негізгі ережелері қазіргі Теңіз күштері ережелерінде көрсетілген. Теңіз округтеріне және жағалау базаларына жергілікті пайдалану үшін берілген кемелер, мысалы, порт буксирлері мен жүзбелі құрғақ доктар, әдетте пайдалануға берілмейді, оларға «қызметте» мәртебесі беріледі. Олар ұлттық туды көтереді, бірақ пайдалану жалаушасын емес. Қазіргі уақытта жаңа әскери кеменің офицерлері мен экипажының мүшелері палубада немесе басқа да қолайлы жерде жиналады. Кемеге басқаруды болашақ командирге Теңіз күштерінің Бас штабының бастығы немесе оның өкілі ресми түрде тапсырады. Ұлттық әнұран орындалады, тапсырушы офицер тапсыру туралы директиваны оқиды, ту көтеріледі және пайдалану жалаушасы жарылады. Болашақ командир бұйрықтарын оқып, командалық міндетін қабылдайды және бірінші қарауыл қойылады. Содан кейін, дәстүр бойынша, кеме иесінен кеме экипажына алғашқы бұйрықты беруі сұралады: «Кемемізді дайындап, оны тірілтеңіз!», содан кейін кемеге тағайындалған экипаж кемеге жүгіріп келіп, оның қоршауларын қадағалайды. Соңғы жылдары кемелерді пайдалану рәсімдері көбірек көпшілік назарына ілігіп, салтанатты шараларға айналды. Әдетте, Комиссиялық қолдау тобының (CST) көмегімен, болашақ командир және кеме экипажы, кеме құрылысшыларының басшылары және Теңіз күштерінің жоғары лауазымды өкілдері кемені активті қызметке қою рәсіміне жиналады (пайдалануға беру). Қонақтар, соның ішінде кеме иесі де шақырылады, ал белгілі бір тұлға кемелерді пайдалану туралы сөз сөйлейді. 1975 жылдың 3 мамырында Вирджиния штатының Норфолк қаласында 20 000-нан астам адам «Нимицтің» пайдалану рәсіміне куә болды. Авиатасымалдаушының иесі, флот адмиралы Честер Нимицтің қызы таныстырылды, ал АҚШ Президенті Джеральд Форд басты сөз сөйледі. Кеме түріне қарамастан, кемелерді пайдалану рәсімі кеменің құрылысынан бастап, оны елдің әскери кемесі ретінде толық мәртебеге жеткізетін циклді аяқтайды.

Commissioning in the early United States Navy under sail was attended by no ceremony. An officer designated to command a new ship received orders similar to those issued to Captain Thomas Truxtun in 1798:
blockquote|Sir, I have it in command from the president of the United States, to direct you to repair with all due speed on board the ship Constellation lying at Baltimore. It is required that no Time be lost in carrying the Ship into deep water, taking on board her Cannon, Ammunition, Water, Provisions & Stores of every kind — completing what work is yet to be done shipping her Complement of Seamen and Marines, and preparing her in every respect for Sea It is the President's express Orders, that you employ the most vigorous Exertions, to accomplish these several Objects and to put your Ship as speedily as possible in a situation to sail at the shortest notice. Subsequently, various editions of Navy regulations mentioned the act of putting a ship in commission, but details of a commissioning ceremony were not prescribed. Through custom and usage, a fairly standard practice emerged, the essentials of which are outlined in current Navy regulations. Craft assigned to Naval Districts and shore bases for local use, such as harbor tugs and floating drydocks, are not usually placed in commission but are instead given an "in service" status. They do fly the national ensign, but not a commissioning pennant. In modern times, officers and crew members of a new warship are assembled on the quarterdeck or other suitable area. Formal transfer of the ship to the prospective commanding officer is done by the Chief of Naval Operations or his representative. The national anthem is played, the transferring officer reads the commissioning directive, the ensign is hoisted, and the commissioning pennant broken. The prospective commanding officer reads his orders, assumes command, and the first watch is set. Following, the sponsor is traditionally invited to give the first order to the ship's company: "Man our ship and bring her to life! ", whereupon the ship's assigned crew would run on board and man the rails of the ship. In recent years, commissionings have become more public occasions. Most commonly assisted by a Commissioning Support Team (CST), the Prospective Commanding Officer and ship's crew, shipbuilder executives, and senior Navy representatives gather for a formal ceremony placing the ship in active service (in commission). Guests, including the ship's sponsor, are frequently invited to attend, and a prominent individual delivers a commissioning address. On May 3, 1975, more than 20,000 people witnessed the commissioning of Nimitz at Norfolk, Virginia. The carrier's sponsor, daughter of Fleet Admiral Chester Nimitz, was introduced, and U. S. President Gerald R. Ford was the principal speaker. Regardless of the type of ship, the brief commissioning ceremony completes the cycle from christening and launching to bring the ship into full status as a warship of her nation.