Кіріспе
Британдық адмирал (1843–1910)
Адмирал сэр Гарри Холдсворт Роусон (5 қараша 1843 – 3 қараша 1910) – Британдық Корольдік теңіз күштерінің офицері. Ол ең көп Бенинге 1897 жылғы жазалау экспедициясын басқарғанымен есімдеріне ішкен, бұл экспедиция қазіргі Нигериядағы Бенин Корольдігіне қарсы бағытталған. Роусонның жасағы сарайды тонап, өртеп, Обаны жер аударып, көптеген Бенин қолаларын және басқа да патшалық қазыналарын тонады. Роусон 1902 жылдың 27 мамырынан 1909 жылдың 27 мамырына дейін Жаңа Оңтүстік Уэльс губернаторы болып тағайындалды.
Ерте өмір
Гарри Роусон 1843 жылдың 5 қарашасында Ланкаширдегі Уолтон-он-Хиллде, Хоу Энд пен Милл Хаус иеліктеріндегі жер иелері аристократиясының отбасында Кристофер Роусонның ұлы болып дүниеге келді. Ол Истманның Корольдік теңіз академиясында білім алды. Олардың бес баласы болды. Гарри Роусон ұзақ жылдар бойы масондыққа адал қызмет етіп, Жаңа Оңтүстік Уэльс және Австралия астанасының Біріккен Ұлы ложасының Ұлы шебері болды.
Әскери қызмет
Роусон 1857 жылы Корольдік теңіз күштеріне қосылды және 1860 жылы Екінші опиум соғысы кезінде Таку бекіністерін басып алуға қатысты. 1877 жылы капитандыққа өрлеген ол, Бенин экспедициясы кезінде қолбасшылыққа тағайындалды және сол қызметте болды. Бұл экспедиция британдық кеңінен тәртіпті және үйлесімді жоспарлаудың нәтижесі деп есептелді: жиырма тоғыз күн ішінде Бенин өзенінен 3000 мен 4500 метр қашықтықтағы үш нүктеден келген 1200 сарбаз түсіріліп, ұйымдастырылды, жабдықталды және көлікпен қамтамасыз етілді. Бес күннен кейін Бенин қаласы алынды, ал тағы он екі күннен соң сарбаздар қайтадан кемеге мінгізілді, кемелер жанармаймен толықтырылып, кез келген міндетке дайын тұрды. Роусон сондай-ақ ағылшын-занзибар соғысында британдық күштердің қолбасшысы болды – тарихтағы ең қысқа соғыс, ол 1896 жылғы 27 тамызда 38 минутқа созылды. Ол 24 наурызда король Эдуард VII-ге қабылдау кезінде тағайындалғандығын растап, көп ұзамай Австралияға аттанды. 1902 жылғы 26 мамырда Сиднейге жетіп, келесі күні лауазымына кірісті. Ол халыққа өте ұнады, сондықтан оның өкілеттігі ұзартылды. Оның денсаулығы нашарлағандықтан, 1905 жылғы маусымда Гарри Роусон онымен бірге болу үшін Англияға сапар шекті. Оның жазылып келе жатқанына сеніп, төрт адам 1905 жылғы желтоқсанда Австралияға қайта жол тартты, бірақ леди Роусон 1905 жылғы 3 желтоқсанда Қызыл теңіздегі "Ормуз" кемесінде қайтыс болды және теңізге жерленді. 1903 жылдан 1909 жылға дейін оның жеке хатшысы Лесли Орме Уилсон болды, кейіннен ол Квинсленд штатының губернаторы болды. Роусон 67 жасқа толуына екі күн қалғанда, 1910 жылғы 3 қарашада Лондон қаласында апендицитке байланысты операциядан кейін қайтыс болды. Оның екі ұлы мен бір қызы қалды.
In twenty nine days a force of 1,200 men, coming from three places between 3000 and 4500 m. from the Benin river, was landed, organized, equipped and provided with transport. Five days later the city of Benin was taken, and in twelve days more the men were re embarked, and the ships coaled and ready for any further service. Rawson was also the commanding officer of the British forces in the Anglo Zanzibar War, the shortest war in history, which lasted for 38 minutes on 27 August 1896. He kissed hands upon his appointment in an audience with King Edward VII on 24 March, and left for Australia soon thereafter, arriving at Sydney on 26 May 1902 to take up the position the following day. He proved so popular that his term was extended. Her condition deteriorated and in June 1905 Harry Rawson travelled to England to be with her. In the belief she was recovering, the four of them set sail for Australia in December 1905, but Lady Rawson died on board the ship "Ormuz" in the Red Sea on 3 December 1905 and was buried at sea. From 1903 to 1909, his aide de camp was Leslie Orme Wilson, later to be Governor of Queensland. Rawson died, two days before his 67th birthday, on 3 November 1910 in London after an operation for appendicitis; he was survived by two sons and a daughter.
Эпонимдер
Сидней университетінің төрт ерлер колледжі қазір Роусон кубогы үшін бәсекелеседі. Бұл колледждер аралық кубокты 1906 жылы Нью-Саут-Уэльс губернаторы болған кезде сэр Гарри Роусон сыйға тартқан. Кубок үшін бәсекелесетін колледждер – Сент-Джонс колледжі, Сент-Эндрю колледжі, Уэсли колледжі және Сент-Пол колледжі. Сиднейдегі Кранбрук мектебіндегі екі жатақ үйінің бірі – Роусон үйі сэр Гарри Роусонның есімімен аталады. Бұл үй, сэр Гарри Нью-Саут-Уэльс губернаторы болған кездегі резиденциясы болған. Роусон Холл, Норфолк аралы – The Burnt Pine сауда орталығындағы қоғамдық зал. Дуббодан батысқа қарай 25 км қашықтықта орналасқан Раусонвилл де 1903 жылы ол жерге сапар жасағаннан кейін және Ізгі Бағушы англикан бауырластығы құрылғаннан соң оның құрметіне аталған. Роусон кубогын губернатор Сиднейдегі Британ футбол қауымдастығының жоғары лигасы клубтары арасындағы бәсекеге арнады. Оның алғашқы жеңімпазы 1909 жылы Пирмонт Рейнджерс клубы болды.