Мадагаскардың күндізгі геконы: Сипаттама және қорғау мәселелері
Standing's day gecko
Мадагаскардың эндемик ящерицасы – Standing's day gecko (Phelsuma standingi). Сирек кездесетін, қорғауға алынған, жәндіктермен қоректенеді. Жануарлар саудасынан қорғау қажет!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кескелдер түрі
Species of lizard
Стандингтің күндізгі кескелі (Phelsuma standingi) – Gekkonidae тұқымдасына жататын, ағаштарда тіршілік ететін және күндіз белсенді болатын кескел түрі. Бұл түр Мадагаскардың оңтүстік-батысына ендемик; ол халықаралық жануар саудасы үшін заңсыз жинау және мекендеу ортасының жоғалуынан қоршауда. Бұл – қазіргі күндізгі кескелдердің ең ірі түрлерінің бірі. Стандингтің күндізгі кескелі жәндіктермен және нектармен қоректенеді.
Standing's day gecko (Phelsuma standingi) is an arboreal and diurnal species of lizard in the family Gekkonidae. The species is endemic to southwest Madagascar; it is threatened by illegal collection for the international pet trade and habitat loss. It is among the largest living species of day geckos. Standing's day gecko feeds on insects and nectar.
Этимология
Жалпы атауы – Фелсума, бұл голланд дәрігері Мюрк ван Фелсумның тегінің латын тіліне аударылған түрі. Ал түрлік атауы – standingi, Мадагаскардың Антананариво қаласынан шыққан Герберт Ф. Стендинг дәрігерінің құрметіне берілген.
The generic name, Phelsuma, is a Latinized version of the last name of Dutch physician Murk van Phelsum. The specific name, standingi, is in honor of another physician, Doctor Herbert F. Standing of Antananarivo, Madagascar.
Сипаттама
P. standingi – қазіргі кезде тіршілік ететін күндізгі гекон түрлерінің ішіндегі ең ірілерінің бірі. Оның жалпы ұзындығы (құйрығын қоса есептегенде) 8-10 дюйм (20-25,4 см) дейін жетеді, бірақ одан да үлкен болуы мүмкін. Дененің түсі жарық интенсивтілігіне байланысты өте өзгергіш болуы мүмкін. Оның денесі мен басында сұрғылт қоңыр, ашық жасыл немесе бирюза түстері және сұрдан көкке дейінгі торлы белгілер болуы мүмкін. Басы мен құйрығы көбінесе бирюза түсті болады. Шабақтары сары жасыл басымен және арқасындағы әдеттегі ашық жолақтары мен жолақшаларымен ерекшеленеді. Бұл түр жыныстық диморфизмге ие. Еркектерде клоака аймағында аналь алдындағы тесіктер өте жақсы көрінеді және гемипенис аймағында ісіну байқалады. Көптеген мешіктерде мойынның екі жағында орналасқан екі эндолимфалық қап жақсы дамыған, ал еркектерде олар көбінесе жақсы көрінбейді. Бұл қаптарда жұмыртқа қабығының қалыптасуына қажетті кальций жиналады.
P. standingi is among the largest extant species of day geckos. It can reach a maximum total length (including tail) of 8 10″ (20 25.4cm), although larger is possible. The body colour can be quite variable, depending on light intensity. It can be brownish grey or bright green or turquoise with grey to blue reticulated markings on its body and head. The head and tail are often turquoise. Hatchlings have a yellowish green head and typical light bands and bars on their backs. It is a sexually dimorphic species. In the males the cloacal area has very pronounced preanal pores and a bulge in the area of hemipenis. In many females two endolymphatic chalk sacs, located on each side of the neck, are well developed, while in males usually they are just barely visible. These sacs store calcium, which is needed for the formation of egg shells.
Диета
Күндізгі гекон түрлі жәндіктермен, омыртқасыз жануарлармен және тіпті кішкентай кесірткелермен қоректенеді. Ол бәсекелес, бірақ олжасын жұмсақ, тәтті жемістермен, тозаңмен және нектармен толықтырады.
Standing's day gecko feeds on various insects, invertebrates, and even smaller lizards. It is omnivorous, however, supplementing its prey with soft, sweet fruit, pollen and nectar.
Мінез-құлық
Қатаң түрде ағаш өміріне бейімделген және күндіз белсенді П. standingi жұптарда ағаштарда тіршілік етеді, ең биік және жақсы жарық түсетін бұтақтарда күнге күйініп көп уақыт өткізеді. Еркектері өте аумақтық және басқа еркектердің жанында болғанда шайқасады; мекеңдер басқа мекеңдерге қатысты осындай мінез-құлық көрсетеді, бұл геколар үшін өте сирек кездесетін жағдай.
Strictly an arboreal and diurnal species, P. standingi lives in pairs on trees, spending a lot of time basking in the sun on the highest and well exposed branches. The males are very territorial and will fight when in the presence of other males; females have this character towards other females, a behavior which is rather rare in geckos.
Көбею
P. standingi жұмыртқа салады. Белгілі бір температурада жас өсімдіктер шамамен 60–70 күннен кейін жарылады. Жастардың ұзындығы 80 мм, ал бір жылдан кейін жыныстық пісіліске жетеді. Дұрыс күтім болған жағдайда, тұтқындық жағдайында Стендингтің күндізгі гекондары 15–20 жылға дейін өмір сүруі мүмкін.
P. standingi is oviparous. At a temperature of , the young will hatch after approximately 60–70 days. The juveniles measure 80 mm and reach sexual maturity after one year. In captivity, Standing's day geckos can be expected to live up to 15 20 years when appropriately cared for.