Арно Пензиас: Космик микротолқынды сәулеленуді ашқан физик
Arno Allan Penzias
Арно Пензиас (1933-2024) – американ физигі, ғарыздық микротолқынды сәулеленуді ашқан, Нобель сыйлығының иегері. Өмірі мен ғылыми еңбектері туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық физик (1933–2024)
American physicist (1933–2024)
Арно Аллан Пензиас (/pɛnziəs/; 26 сәуір 1933 – 22 қаңтар 2024) – американдық физик және радиоастроном. Роберт Вудро Вильсонмен бірге ол ғарыштық микротолқындық фондық сәулеленуді ашты, осыған байланысты 1978 жылы физика саласындағы Нобель сыйлығымен марапатталды.
Arno Allan Penzias ('/p//ɛ//n//z//i//ə//s/; April 26, 1933 – January 22, 2024) was an American physicist and radio astronomer. Along with Robert Woodrow Wilson, he discovered the cosmic microwave background radiation, for which he shared the Nobel Prize in Physics in 1978.
Ерте өмір және білім
Пензиас Германияның Мюнхен қаласында, тері бизнесімен айналысқан Юстин (қызметтес аты Айзенрайх) және Карл Пензиас отбасында дүниеге келді. Оның әжесі мен атасы Польшадан Мюнхенге көшіп келген және Рейхенбахштрассе синагогының басшыларының қатарында болған. Алты жасында ол ағасы Гюнтермен бірге «Киндертранспорт» құтқару операциясы аясында Ұлыбританияға эвакуацияланған еврей балаларының арасында болды. 1946 жылы Пензиас АҚШ азаматы болды. 1951 жылы Бруклин техникалық орта мектебін бітіріп, Нью-Йорк қалалық колледжіне химия мамандығына түскеннен кейін, мамандығын өзгертіп, 1954 жылы физика мамандығы бойынша тәмамдады, сыныбындағы үздік студенттердің қатарында болды. Бітіргеннен кейін Пензиас АҚШ Армиясының Сигнал корпусында екі жыл радар офицері болып қызмет етті.
Penzias was born in Munich, Germany, the son of Justine (née Eisenreich) and Karl Penzias, who ran a leather business. His grandparents had come to Munich from Poland and were among the leaders of the Reichenbachstrasse shul. At age six, he and his brother Gunther were among the Jewish children evacuated to Britain as part of the Kindertransport rescue operation. In 1946, Penzias became a naturalized citizen of the United States. He graduated from Brooklyn Technical High School in 1951 and after enrolling to study chemistry at the City College of New York, he changed majors and graduated 1954 with a degree in physics, ranked near the top of his class. Following graduation, Penzias served for two years as a radar officer in the U. S. Army Signal Corps.
Мансап
Пензиас Нью-Джерси штатының Холмдел қалашығындағы Белл зертханасында жұмыс істеді, онда Роберт Вудроу Уилсонмен бірге радиоастрономиялық байқауларға арналған өте сезімтал криогендік микротолқынды қабылдағыштарды жасады. 1964 жылы ең сезімтал антенна-қабылдау жүйесін құрастырғанда, олар түсіндіре алмайтын радио шуына тап болды. Бұл шу Галактиканың сәулеленуінен әлдеқайда төмен энергиялы және изотропты болғандықтан, олар өз құралдарына жер бетіндегі көздердің кедергі келтіріп жатыр деп ойлады. Олар радио шуының Нью-Йорк қаласынан тарағандығы туралы гипотезаны сынап, кейін жоққа шығарды. Микротолқынды мүйіз антеннасын тексергенде, оның жабық және көгершін нәжісіне толы екені анықталды, Пензиас оны "ақ диэлектрлік материал" деп сипаттады. Екеуі де нәжісті алып тастағаннан кейін шу өз күшінде қалды. Барлық мүмкін кедергі көздерін жоққа шығарғаннан кейін, Пензиас Роберт Х. Дикке хабарласты, ол бұл шудың кейбір космологиялық теориялар болжаған фоновое сәулелену болуы мүмкін екенін айтты. Олар Диккемен бірге "Астрофизикалық журналда" бір-бірімен қатар хаттар жариялауға келісті, онда Пензиас пен Уилсон өз байқауларын сипаттады, ал Дикке осыны ғарыштық микротолқындық фон (CMB) деп түсіндірді, яғни Ұлы жарылыстың радио толқыны. Бұл Ұлы жарылыс теориясының маңызды дәлелі болды және Ральф Ашер Альфер, Роберт Герман және Джордж Гамоудың 1940-1950 жылдары жасаған болжамдарын растады.
Penzias went on to work at Bell Labs in Holmdel Township, New Jersey, where, with Robert Woodrow Wilson, he worked on ultra sensitive cryogenic microwave receivers, intended for radio astronomy observations. In 1964, on building their most sensitive antenna/receiver system, the pair encountered radio noise that they could not explain. It was far less energetic than the radiation given off by the Milky Way, and it was isotropic, so they assumed their instrument was subject to interference by terrestrial sources. They tried, and then rejected, the hypothesis that the radio noise emanated from New York City. An examination of the microwave horn antenna showed it was full of bat and pigeon droppings, which Penzias described as "white dielectric material". After the pair removed the dung buildup the noise remained. Having rejected all sources of interference, Penzias contacted Robert H. Dicke, who suggested it might be the background radiation predicted by some cosmological theories. The pair agreed with Dicke to publish side by side letters in the Astrophysical Journal, with Penzias and Wilson describing their observations and Dicke suggesting the interpretation as the cosmic microwave background (CMB), the radio remnant of the Big Bang. This proved to be landmark evidence for the Big Bang and provided substantial confirmation for predictions made by Ralph Asher Alpher, Robert Herman and George Gamow in the 1940s and 1950s.
Жеке өмір
Пензиас 1990 жылдары Нью-Джерси штатының Хайленд Парк қаласында тұрды. 1996 жылы Пензиас Силикон алқабындағы басшы Шери Левитке үйленді. Пензиасқа Карсон есімді өгей ұлы мен Виктория есімді өгей қызы да болды.
Penzias was a resident of Highland Park, New Jersey, in the 1990s. In 1996, Penzias married Silicon Valley executive Sherry Levit. Penzias also had a stepson, Carson, and a stepdaughter, Victoria.
Құрмет пен марапаттар
1975 жылы Пензиас Америка өнер және ғылым академиясының және Ұлттық ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. 1977 жылы Пензиас пен Уилсон Ұлттық ғылым академиясының Генри Дрейпер медалімен марапатталды. 1978 жылы екеуі Космикалық микротолқынды фондық сәулеленуді ашқандары үшін физика бойынша Нобель сыйлығын алды, осы сыйлықты Пётр Капицамен бөлісті. Капицаның төмен температуралық физика жөніндегі жұмысы Пензиас пен Уилсонның жұмысымен байланысты емес. 1979 жылы Пензиас Америка жетістіктері академиясының Алтын тақтасы сыйлығын алды. Ол сондай-ақ Нью-Йорктегі Халықаралық орталықтың Үздік сыйлығының иегері болды. 1998 жылы оған Өнеркәсіптік зерттеулер институтының IRI медалі табысталды. 2019 жылдың 26 сәуірінде Нюрнберг астрономиялық қоғамы (NAG) Нюрнбергтің қоғамдық обсерваториясы Regiomontanus Sternwarte-де 3 метрлік радиотелескопты ашып, бұл құралды Арно Пензиасқа арнады. 2023 жылдың 11 қыркүйегінде Американың радио клубы Пензиасқа "Радио ғылымдарының негізгі зерттеулеріне қосқан үлесі үшін доктор Арно А. Пензиас сыйлығының" табысталуымен құрмет көрсетілетінін мәлімдеді. Клубтың сөзіне сәйкес, бұл сыйлық радиожиілік және оған қатысты салалардағы негізгі зерттеулерге сіңірген еңбегін мойындайды және болашақ ғалымдар буынына шабыттандырады. Сондай-ақ, клуб жаңа сыйлықтың алғашқы иегері 2024 жылы жарияланатынын хабарлады.
Penzias was elected a Fellow of the American Academy of Arts and Sciences and the National Academy of Sciences in 1975. In 1977, Penzias and Wilson received the Henry Draper Medal of the National Academy of Sciences. The two were awarded the 1978 Nobel Prize in Physics for their discovery of cosmic microwave background radiation, sharing it with Pyotr Kapitsa. Kapitsa's work on low temperature physics was unrelated to Penzias' and Wilson's. In 1979, Penzias received the Golden Plate Award of the American Academy of Achievement. He was also the recipient of The International Center in New York's Award of Excellence. In 1998, he was awarded the IRI Medal from the Industrial Research Institute. On April 26, 2019, the Nürnberger Astronomische Gesellschaft e. V. (NAG) inaugurated the 3 meter radio telescope at the Regiomontanus Sternwarte, the public observatory of Nuremberg, and dedicated this instrument to Arno Penzias. On September 11, 2023, the Radio Club of America said that Penzias would be honored with the inauguration of the "Dr. Arno A. Penzias Award for Contributions to Basic Research in the Radio Sciences." The club said the award recognizes his significant contributions to basic research involving radio frequency and related subjects and that it would inspire future generations of scientific professionals. The club also announced that the first recipient of the new award will be named in 2024.