Кіріспе

Милтон – АҚШ-тың Массачусетс штатының Норфолк округіндегі қала және Бостонның әулетті маңы. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 28 630 адамды құрайды. Милтон Непонсет өзені мен Блю Хиллз арасындағы төбелі аймақта орналасқан. Батысында Бруш Хилл, шығысында Милтон Хилл, оңтүстігінде Блю Хиллз, ал солтүстігінде Непонсет өзенімен шектеседі. Сонымен қатар, солтүстікте Бостонның Дорчестер және Маттапан елді мекендері, батысында Хайд Парк елді мекені; шығысында Куинси, оңтүстігінде Рэндольф және батысында Кантон қалаларымен көршілес.

Жергілікті халықтар

Қазіргі Милтон деп аталатын аймақта еуропалық отарлауға дейін он мың жылдан астам уақыт бойы адамдар тұрған. Палеоамерикандық археологиялық ескерткіш – Фоул Медоус қазіргі Милтон шегінде орналасқан, 1994 жылы көмір қалдықтары 10,210±60 жыл бұрын, кейіннен калибрленгенде 12,140 жыл бұрын деп анықталған. 1600 жылдардың басында еуропалықтар зерттеген және қоныстанған кезде, бұл аймақта Массачусеттің Непонсет тайпасы, алгонкин халқы тұрған. Олар Милтонға айналатын аймақты «Unquatiquisset» деп атаған, яғни «Төменгі сарқырама», бұл Непонсет өзенінің ағысы Массачусетс шығанағымен кездесетін жерді білдіреді. Көктем және жаз айларында Непонсет тайпасы Непонсет өзені мен Сквантумның жағалауындағы тұзды батпақтарда қоныстанды, теңіз өнімдерінің және жағалау азық-түлігінің молдығынан күш алды. Күзде және қыста олар орманды төбелерде аң аулау үшін Блю Хиллзге көшіп отырды. Олар жергілікті маусым мен климатқа қарай көшіп жүрсе де, егіншілікпен де айналысты, қабақ, қырыққабат, солтүстік кремнезный жүгері, темекі және көкжидек, қара жидек, құлпынай, қаштан және емен сияқты әртүрлі жергілікті жемістерді өсірді. Массачусетс штатының шығысындағы көптеген өзендерді бағындыру үшін олар кең орманнан алынған ағаштардан қаптырмалы қайықтар жасады. Massachusett – Ұлы көк төбе үшін жергілікті атау, Массачусетс шығанағының оңтүстік жағалауындағы төбелер тобының ең үлкені болды. Атлантика жағалауында орналасқан Шығыс Американың екінші ең биік нүктесі ретінде ол Массачусет халқының дінінде қасиетті мәртебеге ие болды. Қасиетті орын болудан басқа, әртүрлі төбелер жергілікті тұрғындармен кеңінен қазылып, 200 миллион жыл бұрын Массачусетс вулканының атқандығынан пайда болған сирек тас түрінің молдығына байланысты тас құралдар жасауға өте қолайлы болды. Бұл құралдар Солтүстік-Шығыстағы жергілікті халықтар арасында саудаға шығарылды, себебі тас өте сирек кездесетін. Бұл сонымен қатар Солтүстік-Шығыстағы жергілікті халықтардың сауда желілері бұрын ойлағаннан әлдеқайда кең екендігін көрсетеді. Алғашқы еуропалықтармен байланыс жасаған кезде Непонсет тайпасын сахем Чикатаубут басқарды, ол 1633 жылдың қараша айында еуропалықтар әкелген шешек ауруынан көптеген Непонсет тайпасымен бірге қайтыс болды. Милтонның алғашқы пуритан отбасылары Массачусетс шығанағында ықпалды болды, оның ішінде Самнерлер, Хаугтон, Хатчинсон, Стаутон, Такер, Восе, Гловер және Бабкоктар бар. Аймақтың бастапқы атауы «Төменгі сарқырама» деп аударылған, 1634 жылы Израил Стаутонның диірменін салғаннан кейін «Төменгі диірмендер» деп өзгертілді, ол АҚШ-тағы ең алғашқы диірмен болды. Сонымен қатар, 1640 жылы ағылшын қоныстанушылары Непонсет өзенінің саласы Гулливер өзенінде кеме жасауды бастады, Милтонның тығыз орманды аймақтарында көптеп кездесетін шығыс ақ қайынынан жасалған. 1662 жылы «Дорчестер қаласының Непонсет өзенінің оңтүстік жағында орналасқан, әдетте 'Unquatiquisset' деп аталатын бөлігі тәуелсіз қала ретінде тіркеліп, Англияның Дорсет штатындағы Милтон аббаттығының құрметіне Милтон деп аталды». 1674 жылы құрылған ұнтақ фабрикасы колониялардағы ең алғашқы ұнтақ фабрикасы болуы мүмкін, ол қаланың су электр станцияларын пайдаланды. Бостон инвесторлары қаланың әлеуетін көріп, 18-ші ғасырдағы Милтонды өнеркәсіптік аймақ ретінде дамыту үшін капитал ұсынды, оның ішінде темір кесу фабрикасы мен пилорамалар, сондай-ақ 1764 жылы Жаңа Англиядағы алғашқы шоколад фабрикасы (Уолтер Бейкер шоколад фабрикасы) салынды, ол ескі Стаутон диірменінен айналдырылды. Дэниел Хенчманның еңбегімен Жаңа Англияда 1729 жылы Непонсет өзенінің бойындағы Милтон қаласында алғашқы қағаз фабрикасы пайда болды. Ол алғашқы күндері Непонсет өзенінің сағаларында орналасқандықтан, Америка Құрама Штаттарының ең алғашқы және белсенді өнеркәсіптік аймақтарының бірі болды. 1774 жылы Милтонда Америка отаршылдарының Британ империясымен келіссөздер жүргізудегі алғашқы әрекеттерінің бірі – Саффолк шешімдері қабылданды және 1776 жылы Тәуелсіздік декларациясының жобалаушылары оларды үлгі ретінде қолданды. Резолюциялар қабылданған Саффолк Резолюциялар үйі әлі де тұр және Милтон тарихи қоғамының бас кеңсесі ретінде сақталады. Қаулылар қабылданған кезде ол Капитанға тиесілі болған. Дэниел Воз, танымал бизнесмен, кейіннен провинциялық конгресс өкілі. Үйді Лоуэр Миллс қаласындағы «Милтон ауылы» бұрынғы орналасқан жерінен бұзудан сақтау үшін Батыс Милтондағы 1370 Кантон даңғылындағы жаңа жерге көшірді. Олар «Саффольк шешімдері» болды, өйткені Милтон 1793 жылға дейін Саффольк округіне кірді, содан кейін Норфолк округі бөлініп, Саффольк округіне Бостон мен Челси ғана қалды. Милтон колониялық Массачусетс штатының маңызды өкілетті тұлғаларының белсенді орнына айналды. Джон Хэнкок Блю-Хилл резервациясындағы үлкен төбе сатып алды, ол бүгін Хэнкок-Хилл деп аталады. Массачусетс штатының екі корольдік губернаторы Джонатан Белчер мен Томас Хатчинсонның Милтон қаласында үйлері болған. Губернатор Белчер үйі 1777 жылы 1776 жылы өрттен жойылған бұрынғы үйді ауыстырды және ол Шығыс Милтондағы Губернатор Белчер көшесінде жеке меншікте сақталады. Томас Хатчинсон Милтон төбесінің ең биік жерінде Унквити атты жазғы сарай салды, ал Бостондағы наразылықтар күшейген кезде, ол Солтүстік шеттегі үйі өртенгеннен кейін Милтонға қашып келді және Бостондықтардың оның Британдықтардың Массачусетсті басуын қолдағанын білгеннен кейін қаладан қуылды. Хатчинсонның сарайы 1947 жылы бұзылған болса да, бүгін «Резерваттардың қамқорларына» тиесілі Губернатор Хатчинсон даласы Милтон төбесіндегі шалғын, онда Непонсет өзенінің сағасы мен Бостон қаласының көкжиегі көрінеді. Хатчинсонның сарайы салынып жатқан кезде ол тұрған үй мен сарайдың амбары әлі де тұр және екеуі де жеке меншікте сақталады. Унквитидің соңғы қалдығы – бір кезде сарайдың сәнді бақтарының бөлігі болған ха-ха қабырғасы. Губернатор Белчер үйі де, Губернатор Хатчинсон даласы да Ұлттық тарихи орындар тізіміне енген.

Америка тәуелсіздігін алғаннан кейін

Революциядан кейін Милтон дамыған ауыл шаруашылығы және өнеркәсіптік қала болып қала берді, оған Бостонның гүлденуі және жаңадан қалыптасқан американдық ұлттық ерекшелік әлеуметтік және экономикалық тұрғыдан зор әсер етті. Қала 18-шы ғасырдың соңы мен 19-шы ғасырдың басында Қытай саудасының өркендеуімен және Массачусетс штатының индустриялануымен айтарлықтай байыды. Осының нәтижесінде Бостон элитасының көп бөлігі қаланың ауылдық аймақтарындағы әсем төбелер мен шалғындарда кең аумақтарға ие болатын сәнді ауылдық үйлер салды. Американың көптеген жағалау қалалары сияқты, жоғары қоғам жазда қалаларды тастап кететін, ал Бостон жағдайында көптеген адамдар Милтонға көшіп, оның ауылдық сипаты, Бостонға жақындығы, өте жұмыс істейтін сауда порты және Лоуэр-Миллстегі отбасылық фабрикалар себеп болды, бұл магнаттарға жаз айларында да бизнес айналысуға мүмкіндік берді. Мұндай үйлердің көп бөлігі Милтон-Хилл, Бруш-Хилл және Үстіңгі Кантон даңғылында орналасқан. Осы мүліктердің толыққанды сақталған соңғыларының бірі – Кантон даңғылындағы Блю-Хиллс табанында орналасқан W. E. C Eustis Estate. Бұл қалада Американың алғашқы фортепиано фабрикасы да орналасқан. Революциялық Милтон – Кеннет Робертстің 1940 жылы жарық көрген, ең көп сатылған тарихи романы «Оливер Уайзвелл» романының басталу оқиғасы. Блю-Хилл метеорологиялық обсерваториясы қалада орналасқан, ол елдегі ең ұзақ сақталған метеорологиялық жазбалардың мекені. Гранит темір жолы 1826 жылдан бастап Квинсидегі гранит карьерлерінен Непонсет өзеніндегі Милтон портына дейін жүрді. Ол көбінесе АҚШ-тың алғашқы коммерциялық темір жолы деп аталады, өйткені ол ортақ тасымалдаушыға айналған алғашқы рұқсат етілген темір жол болды. 1926 жылғы мерейтойлық тарихи тақта және теміржолдан алынған түпнұсқа бақа және рельстің бөлігі Оңтүстік-Шығыс тас жолының (Interstate 93) бақтарында, Шығыс Милтон алаңының астынан өтетін жерде табылған. Бұл бақа 1893 жылы Чикагодағы Әлемдік көрмеде көрсетілген. Шығыс Милтон алаңы Гранит темір жолының тікелей нәтижесі ретінде дамыды. Квинси гранитінің сапасы ерекше жоғары деп есептелді және оған Бостонда ғана емес, шетелде де зор сұраныс болды. Шығыс Милтондағы төрт сарай шикі гранитті кесу үшін пайдаланылды, содан кейін оны теміржолмен портына жеткізіп, қайыққа тиеп, Бостон портына тастарды шетелге жіберді. Шығыс Милтон алаңы бастапқыда «Теміржол ауылы» деп аталды, ал 1871 жылдан кейін Гранит темір жолы Ескі отар теміржолының жолаушылар тармағына айналғаннан кейін осында теміржол станциясы салынды. Блю Белл тавернасы, сонымен қатар қонақ үй болды, Гранит теміржолының бас кеңсесі болды және кейін Расселл үйі деп аталды. Ол қазіргі АҚШ пошта бөлімінің Шығыс Милтон алаңындағы орнында орналасқан. 1801 жылы Джозиа Бент Милтонда нан пісіру бизнесін бастады, ол Бостон портынан ұзақ теңіз сапарларында бұзылмайтын ұн мен судан жасалған «су крекерлерін» немесе бисквиттерді сатты. Пісіру кезінде сыңғырлаған дыбыс пайда болды, сондықтан американдықтар «крекер» деген атауды қолданды. Оның компаниясы кейіннен Американдық Азамат соғысы кезінде әскерлер қолданған бастапқы қатты крекерлерді, олардың сақталу мүмкіндігі төмен болғандықтан сатты. Bent's Cookie Factory компаниясы әлі де Милтонда орналасқан және осы өнімдерді Азамат соғысының қайта жаңғыртушыларына және басқаларға сатуды жалғастыруда. Алайда, 1801 жылғы алғашқы диірмен тұрғын және коммерциялық кеңістікке айналдырылды. Роберт Беннет Форбс, Массачусетс штатының ескі отбасының ұрпағы, Қытай саудасының белгілі саудагері, теңіз капитаны және Ирландия ашаршылығы кезінде, элиталардың иммигранттарға деген наразылығына қарамастан, Бостонға келіп қоныстанған ирланд иммигранттарын қолдаған қайырымды адам болды. Ол 1833 жылы Милтон-Хиллдегі Адамс-стрит 215-ке, Томас Хатчинсонның бұрынғы мүлігіне іргелес грек қайта өркендеуінің сарайын салды. Грек қайта өркендеуінің сәулетінің көрнекті мысалы және Қытай саудасы кезеңінен қалған көптеген артефакттарға ие болған Капитан Роберт Беннет Форбс үйі қазір тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енгізілген және экскурсиялар үшін ашық. Мұражай аумағында Форбстың қызы Авраам Линкольнге деген құрметінің нәтижесінде сатып алған Линкольннің үйінің көшірмесі және естелік заттарының жиынтығы бар. XX ғасырдың ортасынан соңына дейін қаланың сипаты ауыл шаруашылығынан, өнеркәсіптен және байлар үшін ауылдық демалыс орнынан қала маңына айналды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін қала халқы тез өсті, өйткені Американың қала маңы өте жылдам өркендеді. 1950 жылдарға қарай қаланың тұрғын үй құрылысы жалғасқандықтан, көптеген ірі мүліктерге бөлінгендер салынды. Джордж Герберт Уокер Буш 1924 жылдың 12 маусымында Милтон-Хиллдегі Адамс-стрит 173-те дүниеге келді. Ол 1989 жылдан 1993 жылға дейін қызмет еткен АҚШ-тың 41-президенті болды, ал оның ұлы 43-президент болды. Айта кетейік, Адамс-стрит президенттер Джон Адамс және Джон Куинси Адамс отбасының құрметіне аталған, олар Квинсиде, Массачусетс штатында, осы көшенің оңтүстік-шығысында бірнеше шақырым жерде тұрған. Президент Буш дүниеге келген 19-шы ғасырдың Виктория стиліндегі үй қазір жеке меншікте және жалпы жұртшылыққа ашық емес.

Климат

Милтон, Массачусетс штаты мен Жаңа Англияның көп бөлігі сияқты, ыстық, ылғалды жазғы континенттік климатқа ие. Мұнда ыстық әрі ылғалды жаздар, суық, қарлы қыстар, жұмсақ, ылғалды көктемдер мен салқын, серпінді күздер болады. Сонымен қатар, Милтон АҚШ-тағы ең желді қалалардың бірі ретінде жиі айтылады, Блю-Хилл метеорологиялық обсерваториясында өлшенген жылдық орташа жел жылдамдығымен.

Үкімет

Құрылғаннан кейін Милтон 1928 жылға дейін ашық қалалық кеңеспен басқарылды. 1927 жылы азаматтар өкілдік қалалық кеңес үлгісіндегі басқару жүйесін қабылдауға дауыс берді. Сайлаушылар қалалық заң шығару органында үш жылдық мерзімге он округке бөлінген 279 өкілді сайлайды. Қаланың атқарушы билігі бес мүшелі Select Board және қала әкімшісінен құралады.

" MBTA Communities Act " туралы арнайы сайлау

2024 жылдың 14 ақпанында Милтон сайлаушыларының көпшілігі қалалық әкімшілік кеңесі ұсынған аймақтық бөлу туралы қабылданбаға қарсы дауыс берді. Бұл қабылданба штаттің жаңа MBTA Қоғамдық актісіне жауап ретінде ұсынылды, ол Милтон сияқты "жоғары жылдамдықтағы" деп жіктелген қалалар үшін қолданыстағы тұрғын үй қорының 25% -ын "көппәтерлі, құқық бойынша" ретінде аймақтық бөлуді талап етеді. Әкімшілік кеңесінің ұсынған қабылданбасы 2500-нен астам көппәтерлі тұрғын үйлерді салуды көздеді, соның ішінде жаңа тұрғын үйлердің үлкен бөлігі қаланың ең тығыз орналасқан бөлігінде, ал MBTA троллейбус станцияларынан жарты шақырымнан астам қашықтықта орналасуы тиіс болды. Қабылданбаға қарсы пікірлер әртүрлі болды, ең көп таралған себеп – қаланың ең тығыз орналасқан бөлігіне тигізетін әсер, ол қазірдің өзінде ауыр трафик пен кешігулерге тап болып отыр. Басқа қарсыластар Милтонның дұрыс жіктелмегенін айтты және 25% үлестің әділетсіз ауыртпалық екенін мәлімдеді. Олар қаланың "іргелес қауымдастық" ретінде қайта жіктелуін қалайды, бұл талапты 10% дейін төмендетуге мүмкіндік береді. Соңында, кейбір қарсыластар MBTA Қоғамдық актісінің заңды күші жоқ екенін және оны толығымен жоққа шығарып, қайта қарау қажет деп мәлімдеді. Дауыс беруге қаланың тіркелген сайлаушыларының 44% қатысты, бұл жылдық қала сайлауында дауыс беретін орташа 28% көрсеткіштен едәуір жоғары. Қатысу көрсеткіші жоғары болғанымен, сайлаушылардың таралуы жылдық қала сайлауындағыдай болды. Әкімшілік кеңесінің аймақтық бөлу туралы қабылданбасына қарсылар бүкіл қала бойынша тарады.

Білім

Милтон қаласында алты мемлекеттік мектеп бар, оның ішінде төрт бастауыш мектеп: Колликот, Каннингэм, Гловер және Такер; бір орта мектеп, Пирс орта мектебі; және мемлекеттік жоғары мектеп, Милтон жоғары мектебі. Милтон – АҚШ-тағы француз тіліне толық батыру бағдарламасын 1-сыныптан бастап ұсынатын сирек мектеп жүйелерінің бірі. Жеке мектептерге Милтон академиясы, Фонтбонна академиясы, Тачер Монтессори мектебі, Карежа үйі мектебі және Дельфи академиясы кіреді. Католик мектептеріне Сент-Мария-оф-Хиллс мектебі мен Сент-Агата мектебі жатады. Бұл жерде шағын гуманитарлық-өнер институты – Кэрри колледжі орналасқан.

Көлік

Милтон Массачусетс шығанағының көлік басқармасы ауданында орналасқан. Белгілі маршрут қызметіне Қызыл желінің жеңіл темір жол кеңейтуі – Эшмонт-Маттапан жоғары жылдамдықты желісі кіреді. Милтонның 4 аялдамасы бар: Милтон, Центральді даңғыл, Вэлли-роуд және Капен-стрит. Бұл бастапқыда бумен жүретін темір жол болған, кейін троллейбусқа айналған. Массачусетс штатының 28 және 138 тас жолдары Милтон арқылы солтүстікке және оңтүстікке қарай өтеді, ал 93-ші мемлекетаралық тас жолы, сонымен қатар АҚШ-тың 1 және Массачусетс штатының 3 тас жолдары, қаланың оңтүстік және шығыс шекараларының жанынан өтеді. Милтонда велосипедпен жүру – көлік пен демалыстың танымал түрі. Непонсет өзенінің жасыл жолының ашылуы Милтонды Порт-Норфолк, Дорчестер арқылы Бостон портымен қайта байланыстырды. Басқа велосипед жолдары мен орындарына Тернер тоғаны, Брук жолы, Блю Хиллс саябағы жолы, Милтон зираты және Пайн-Три Брук жасыл жолағы кіреді. Милтон яхт клубы 1902 жылы Непонсет өзенінің жағасындағы Төменгі Миллс ауданында шағын ғимаратпен құрылған. Бұл ғимарат бұрын Милтон қаласының полиция бөлімі болған. Әртүрлі қайықтар әлі де сол жерде бекітіліп тұрады немесе қыс айларында кемежайда сақталады.