Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хайден – Швейцариядағы Апенцель-Аусерроден кантонындағы ауыл және муниципалитет. Шіркеу алаңындағы Бидермейер стиліндегі ауылы ұлттық маңызы бар мұра ретінде тіркелген.
Heiden is a village and a municipality in the canton of Appenzell Ausserrhoden in Switzerland. Its Biedermeier village around the church square is listed as a heritage site of national significance.
Тарих
Хайден алғаш рет 1461 жылы «Гот генант Хайден» деп аталады. Хайден, Луценберг және Вольфхальден бастапқыда «Курценберг» деп аталған бір муниципалитеттің құрамына кірген. 1650 жыл шамасында Хайден мен Вольфхальден жергілікті шіркеуді басқару мәселесінде келісе алмады. Осының салдарынан 1652 жылы әрбір ауылда жеке шіркеу құрылып, олар тәуелсіздік алды. 1658 жылы Курценберг кантондық үкіметке қарамастан үш жеке муниципалитетке бөлінді. Олардың шекаралары 1666-67 жылдары ресми түрде белгіленді. Қызыл Крестің негізін қалаушы Генри Дюнант өмірінің соңғы жылдарын Хайденде өткізді. Халықаралық Қызыл Крест комитетінің бұрынғы президенті Якоб Келленбергер де Хайденде дүниеге келген.
Heiden is first mentioned in 1461 as guot genant Haiden. Heiden, Lutzenberg, and Wolfhalden originally were parts of a single municipality named the Kurzenberg. Around 1650, Heiden and Wolfhalden could not agree about control over the local church. This led to the creation of a separate church in each village in 1652, making them independent. In 1658 the Kurzenberg was split into the three separate municipalities in defiance of the canton government. Their borders were officially established in 1666–67. The founder of the Red Cross, Henry Dunant, spent his last years in Heiden. The former president of the ICRC, Jakob Kellenberger, was also born in Heiden.
География
2006 жылы Хайденнің аумағы құрады. Осы аумақтың 52,4%-ы ауыл шаруашылығына пайдаланылады, ал 30,6%-ы орманмен жабылған. Қалған жердің 16,8%-ы құрылыстар мен жолдарға бекітілген, ал қалғаны (0,3%) өнімді емес жерлерді (өзендер, мұздықтар немесе таулар) құрайды. Соңғы 10 жылда халық саны 4,2% төмендеді. 2000 жылғы мәліметтер бойынша, халықтың көп бөлігі неміс тілінде сөйлейді (88,7%), екінші ең көп таралған тіл – хорват тілі (5,9%), үшіншісі – итальян тілі (1,1%). 2000 жылы халықтың жыныстық құрамы 48,5% ер адам және 51,5% әйел адамнан тұрды. 2007 жылғы федералды сайлауда FDP партиясы дауыстардың 65%-ын алды. Хайденде 25–64 жас аралығындағы халықтың 68,3%-ы жоғары орта білім немесе жоғары білім (университет немесе Fachhochschule) алған. Хайдендегі жұмыссыздық деңгейі 1,61% құрайды. 2005 жылы бірінші экономикалық секторда 93 адам жұмыс істесе, осы секторда шамамен 37 кәсіпорын жұмыс істеді. Екінші секторда 708 адам жұмыс істеді, ал осы секторда 41 кәсіпорын болды. Үшінші секторда 1428 адам жұмыс істейді, осы секторда 189 кәсіпорын жұмыс істейді.
Heiden has an area, as of 2006, of Of this area, 52.4% is used for agricultural purposes, while 30.6% is forested. Of the rest of the land, 16.8% is settled (buildings or roads), and the remainder (0.3%) is non productive (rivers, glaciersm or mountains). Over the previous 10 years, the population had decreased at a rate of 4.2%. Most of the population (as of 2000) spoke German (88.7%), with Croatian being second most common (5.9%), and Italian being third most common (1.1%). as of 2000, the gender distribution of the population was 48.5% male, and 51.5% female. In the 2007 federal election the FDP received 65% of the vote. In Heiden about 68.3% of the population (between age 25–64) have completed either non mandatory upper secondary education or additional higher education (either university or a Fachhochschule). Heiden has an unemployment rate of 1.61%. as of 2005, there were 93 people employed in the primary economic sector and about 37 businesses involved in this sector. 708 people were employed in the secondary sector and there were 41 businesses in this sector. 1,428 people were employed in the tertiary sector, with 189 businesses in this sector.
Көлік
Сағат сайынғы тік темір жол, Appenzell Railways компаниясының Санкт-Галлен S Bahn үшін іске асыратын S25 қызметі, Хайденнен Констанс көліндегі Роршах портына дейін төмен қарай жетеді. Ол Роршах-Хайден темір жол желісін пайдаланады. Муниципалитет аумағында екі станция бар, сондай-ақ Хайден бірнеше жиі швейцариялық PostAuto бағдарларымен байланысты.
An hourly rack railway, the S25 service operated by Appenzell Railways for St. Gallen S Bahn, leads from Heiden to the port of Rorschach on Lake Constance, below. It uses the Rorschach Heiden railway line. Two stations exist in the municipality, and
Heiden is also connected by several frequent Swiss PostAuto lines.