Кіріспе

Америкалық күнделікті газет

«Сан-Франциско Хроникл» газеті негізінен Солтүстік Калифорнияның Сан-Франциско шығанағындағы аймаққа қызмет етеді. Ол 1865 жылы Чарльз де Янг пен Майкл Х. де Янг атты жасөспірім ағайындылар құрған «The Daily Dramatic Chronicle» газеті ретінде пайда болды. Газеттің иесі – 2000 жылы де Янг отбасынан сатып алған «Херст» корпорациясы. Бұл Сан-Франциско қаласы мен округін қамтитын жалғыз ірі күнделікті газет. Газет Сан-Францисконың өсуінен пайдаланып, 1880 жылға қарай АҚШ-тың батыс жағалауындағы ең көп таралған газет болды. Басқа газеттер сияқты, ол да 21-ші ғасырдың басында таралымының күрт төмендеуін бастан кешірді және 2021 жылдың бірінші тоқсанында таралымы бойынша ұлттық деңгейде 18-ші орынға ие болды. 1994 жылы газет SFGATE веб-сайтын іске қосты, наурыз айында сынақтан өтіп, 1994 жылдың 3 қарашасында ресми түрде қолданысқа енгізілді, оған газет мазмұнымен қатар басқа да көздерден алынған материалдар кірді. Іске қосылғанда «The Gate» деп аталған бұл сайт әлемдегі алғашқы ірі газет веб-сайты болды, оның негізін Ален Вайнер мен Джон Коут қалады. Кейін ол өз тілшілері мен бағанашыларын жұмысқа алды және тіпті Марк Фиоренің саяси карикатуралары үшін Пулитцер сыйлығын жеңіп алды. 2013 жылы газет өзінің SFChronicle.com атты веб-сайтын іске қосты және SFGATE мен «Хроникл» брендтерін бөліп алу процесін бастады, қазір бұл екі жеке субъекті болып табылады.

Тарих

Хрониканы 1865 жылы Чарльз және М.Х. де Янг ағайындар Daily Dramatic Chronicle деп құрды. 10 жыл ішінде ол Миссисипи өзенінің батысындағы кез келген газеттен көп таралды. Газеттің алғашқы кеңсесі Буш және Керни көшелерінің қиылысындағы ғимаратта орналасқан. Кейін ағайындар 3-ші және Керни көшелерінің қиылысындағы 690 Маркет-стрит мекенжайындағы Бёрнхэм мен Рутқа жаңа бас кеңсе салдырды, ол «Газеттер қатары» деп аталды. Сан-Францискодағы алғашқы көкжай ғимараты 1889 жылы аяқталды. 1906 жылғы жер сілкінісінен зардап шекті, бірақ Бёрнхэмнің Сан-Францискодағы серіктесі Уильям Полк басшылығымен қайта жаңартылды. Бұл ғимарат «Ескі Хроника ғимараты» немесе «ДеЯнг ғимараты» деп белгілі, ол әлі де тұр және 2007 жылы қалпына келтірілді. Бұл тарихи ескерткіш және «Ритц-Карлтон» клубы мен резиденцияларының орналасқан жері. Газетте «Dear Abby» (Паулин Филлипс), «Граф Марко» (Марк Спинелли) аттарымен жазған, сондай-ақ Стэнтон Делаплэн, Теренс О’Флаэрти, Люциус Биб, Арт Хопп, Чарльз МакКейб және Херб Кен сияқты көрнекті жазушылар жұмыс істеді. Газет таралымы артып, қаланың ең ірі газетіне айналып, бәсекелес «San Francisco Examiner» газетін озып кетті. 1950 жылдардың соңы мен 1960 жылдардың басында Сан-Францискодағы басқа күнделікті газеттердің жабылуы «Экзаменатор» мен «Хрониканы» таралым мен оқырмандардың басымдығы үшін күресуге мәжбүр етті.

Бірлескен операциялық келісім

Хроника мен Экзаменатор арасындағы бәсекелестік 1965 жылдың жазына дейін екі газетке де қаржылық шығын келтірді, содан кейін белгілі бір бірігу нәтижесінде Бірлескен Операциялық Келісім жасалды. Осы келісім бойынша Хроника қаланың жалғыз таңғы басылымына айналды, ал Экзаменатор кешкі басылымға көшті (бұл оқырмандар санының азаюына соқтырды). Газеттер ресми түрде Сан-Франциско газет агенттігіне тиесілі болды, ол екі газеттің сатуын және таратуын басқарып, бір газеттің таралымы екіншісінің есебінен артып кетпеуін қадағалады. Кіріс тең бөлісті, бұл Examiner үшін тиімді жағдай жасады, себебі Хроника, оның қарсыласынан төрт есе көп таралымына ие болса да, кешкі газетті қаржыландырып отырды. Екі газет бірлесіп жексенбілік басылым шығарды, онда Examiner жаңалықтар бөлімдерін және жексенбілік журналды жарияласа, Хроника таблоидтық форматтағы ойын-сауық бөлімі мен кітаптар туралы рецензияларға жауапты болды. 1965 жылдан бастап екі газет бір бірыңғай жарияланған хабарламалар бөлімін пайдаланды. Бұл келісім 2000 жылы Hearst корпорациясы Хрониканы толық бақылауға алғанға дейін күшінде болды.

Қала маңындағы аудандарға

1990 жылдардың басында "Хроника" Сан-Франциско шегінен тыс жаңа бәсекелестікке тап болды. Газет бұрыннан-ақ Солтүстік Калифорниядағы "ресми газет" ретінде кең таралған, Орталық жағалауда, Орталық аңғарда және тіпті Гавайидегі Гонолулу қаласына дейін жеткізілген. Газет қызмет көрсететін Бей облысының қала маңындағы және басқа да аймақтарда бәсекелестік аз болды. Бірақ 1975 жылы Knight Ridder "Mercury News" газетін біріктіргеннен кейін, 1995 жылы "Contra Costa Times" (қазіргі "East Bay Times") газетін сатып алғаннан кейін және 1985 жылға қарай Денвердегі "Media News Group" Шығыс аймағындағы қалған газеттерді жылдам сатып алғаннан кейін, "Хроника" қала маңындағы жаңалықтарды жабуды күшейту қажеттігін түсінді. "Хроника" газеттің жұма күнгі санында жарияланатын бес аймақтық бөлімді іске қосты. Бұл бөлімдер Сан-Франциско және төрт түрлі қала маңындағы аймақтарды қамтыды. Әр бөлімде бірегей тілші, зерттеу мақалалары және аталған қауымдастыққа тән жергілікті жаңалықтар жарияланды. Газет қала маңындағы бюроларда жұмыс істейтін 40 штаттық қызметкерді қосты. Қала маңына назар аударуға бағытталған күш-жігерге қарамастан, "Хроника" жексенбілік басылыммен шектелді, оны Сан-Францискоға бағытталған "Хроникасыз" "Экзаминер" газеті шығарды, ол "Хрониканың" дамытуға тырысқан қала маңындағы қауымдастықтарға ешқандай назар бөлмеді.

Хёрстке сату

Де Янгтар отбасы газетті Chronicle Publishing Company арқылы 2000 жылдың 27 шілдесіне дейін бақылады, ол Examiner-ге иелік ететін Hearst Communications, Inc. компаниясына сатылғанға дейін. Сатудан кейін Hearst Corporation 66 миллион долларлық субсидиямен бірге Сан-Францискодағы Independent және AsianWeek газеттерін шығаратын Фанг отбасына Examiner-ді берді. Жаңа иелерінің кезінде Examiner тегін таблоидқа айналды, ал Chronicle Сан-Францискодағы жалғыз күнделікті кең форматты газет болып қалды. 1949 жылы де Янгтар отбасы KRON TV (4-арна) телеарнасын құрды, ол Бэй Эриасының үшінші телеарнасы еді. 1960 жылдардың ортасына дейін станция (KRON FM арнасымен бірге) Миссия көшесіндегі Chronicle ғимаратының жертөлесінде орналасқан болатын. KRON 1001 Van Ness Avenue даңғылына (1962 жылы өртенген Сент-Мэри соборының бұрынғы орнында) студияға көшті. KRON 2000 жылы Young Broadcasting компаниясына сатылды және Сан-Францискодағы NBC филиалы болғаннан кейін 2002 жылдың 1 қаңтарында тәуелсіз арнаға айналды, себебі NBC Chronicle-дің KRON-ды желіге сатудан үнемі бас тартуына және кейіннен Young компаниясының станцияға талап еткен бағасы тым жоғары болды. NBC, Granite Broadcasting Corporation компаниясынан KNTV (Сан-Хосе) станциясын 230 миллион долларға сатып алды. Жоғары жылтыр қағаз кейбір бөлімдердің сыртқы және ішкі беттерінде қолданылады.

Қызметкерлер

Хрониканың қазіргі баспашысы Билл Найгел. Одри Купер 2015 жылдың қаңтар айында бас редактор болып тағайындалды және бұл қызметке тағайындалған алғашқы әйел болды. 2020 жылдың маусым айында ол Нью-Йорк қаласындағы WNYC бас редакторы лауазымына өтті. 2020 жылдың тамызында Hearst Эмилио Гарсия Руисті басылымның бас редакторы етіп тағайындады. Энн Киллион Sports Illustrated журналы үшін жазады. Карл Нолте – журналист және колонна авторы.

Желі

Газеттің веб-сайттары SFGate.com (тегін) және SFChronicle.com (премиум) мекенжайларында орналасқан. Алғашқыда The Gate деп аталған SFGATE 1994 жылғы 3 қарашада The Newspaper Guild ереуілі кезінде іске қосылған ең алғашқы ірі газет веб-сайттарының бірі болды. Кәсіподақ өзінің San Francisco Free Press жаңалықтар веб-сайтын жариялаған, ал оның қызметкерлері ереуіл аяқталған соң SFGATE-ке қосылды. SFChronicle.com 2013 жылы іске қосылды және 2019 жылдан бері SFGATE-тен тәуелсіз жұмыс істеп келеді, оның қызметкерлері баспа газетінен бөлек. 2020 жылғы мәліметтерге сәйкес, барлық платформаларда Chronicle ай сайын 34 миллион бірегей келушіні қабылдаса, SFGATE 135,9 миллион бет қаралым мен 25,1 миллион бірегей келушіні, ал SFChronicle.com 31,3 миллион бет қаралым мен 31,3 миллион бірегей келушіні бүкіл әлем бойынша қамтиды.

Мақтау, сын және ерекшеліктер

Газет бірнеше рет Пулитцер сыйлығын алды. Ұзақ тарихы мен беделіне қарамастан, газеттің жаңалықтары бұрынғыдай кең көлемде жарияланбайды. Қазіргі «Хроника» басқа американдық газеттер сияқты, жергілікті және аймақтық жаңалықтарға, мәдениет пен ойын-сауыққа көбірек назар бөлуде, бұл газеттің дәстүрлі түрде күшті болған ұлттық және халықаралық жаңалықтарына кері әсер етеді. Дегенмен, газет Вашингтон қаласындағы бюросын сақтап тұрады. Жергілікті жаңалықтарға көңіл аударудың күшеюі, «Сан-Франциско экзаминер» (қайта жаңғыртылған), «Окленд трибьюн», «Ист-Бэй Таймс» (бұрынғы «Контра Коста Таймс») және «Меркьюри Ньюс» сияқты аймақтық газеттердің бәсекесіне жауап ретінде туындады. Лэнс Уильямс пен Марк Файнару-Вада 2004 жылы спорт жаңалықтары үшін Джордж Полк сыйлығын алды. Файнару-Вада мен Уильямс «BALCO» скандалын ашқандары үшін танылды, ол скандал «Сан-Франциско Джайентс» командасының жұлдызы Барри Бондсты допингке байланыстырды. Бұл жаңалықты аталған екі журналист жариялағанмен, «Хроникада» олардан өзге де белгілі спорт жазушылары бар. Газеттің спорт бөлімін Кристина Карл редакциялайды, ол «Sporting Green» деп аталады, себебі ол жасыл түсті қағазға басылады. Бөлімнің ең танымал жазушылары – Брюс Дженкинс, Энн Киллион, Скотт Остлер және Майк Сильвер. Бейсбол туралы жаңалықтарды Генри Шульман, Джон Ши және Американың бейсбол жазушылар қауымдастығының (BBWAA) алғашқы әйел президенті Сьюзан Слюссер жариялайды. «Хрониканың» жексенбілік өнер және ойын-сауық қосымшасы «Datebook» деп аталады және ондаған жылдар бойы қызғылт түсті қағазға, таблоид форматында басылып келеді. Кино туралы сын-сараптамалар (көп жылдар бойы ұлттық деңгейде танымал сыншы Мик Ласселл жазған) ерекше рейтингтік жүйеге ие: жұлдыздар немесе «бас бармақтарды көтеру» жүйесі орнына «Хроника» ондаған жылдар бойы кинотеатр креслосында отырған кішкентай мультфильмдік кейіпкерді – «Кішкентай адамды» пайдаланады. Бұл жүйені 2008 жылы «Chicago Sun-Times» газетінің кино сыншысы Роджер Эберт былай түсіндірді: «Сан-Франциско «Хроникасының» Кішкентай адамы – мағынасы бар жалғыз рейтингтік жүйе, ол (1) креслодан секіріп, шулы қол соғумен, (2) қуанышпен отырып қол соғумен, (3) мұқият отырып, (4) креслода ұйықтап жатқан немесе (5) креслодан кетіп қалған күйде көрінеді». Басқа да ерекшелігі – Джон Кингтің сәулет туралы бағанасы; «Хроника» әлі де Америка газеттерінің ішінде сәулет мәселелеріне арналған тұрақты бағананы ұсынатын сирек газеттердің бірі болып табылады. Газетте сондай-ақ «Тамақ және үй» және «Стиль» тақырыптарына арналған апталық бөлімдер бар.

Қиындықтар

1997-2001 жылдар аралығында «дотком» бумының шарына жеткеннен кейін, таралымы күрт төмендеді. «The Chronicles» газетінің күнделікті оқырмандары 2004 және 2005 жылдар аралығында 16,6%-ға төмендеп, 400 906 адамды құрады; «The Chronicle» 2007 жылдың мамыр айында шығындарды қысқарту мақсатында редакциялық қызметкерлерінің төрттен бірін жұмыстан босатты. Газет басшылары SFGate онлайн-сайтының өсуіне назар салды, ол ай сайын 5,2 миллион бірегей келушіні қабылдады – 2007 жылы АҚШ газеттерінің сайттары арасында бесінші орын. 2009 жылдың ақпан айында Hearst компаниясының бас директоры Фрэнк А. Беннак-кіші және Hearst президенті Стивен Р. Шварц «Chronicle» 2001 жылдан бері әр жыл сайын қаржылық шығынға ұшырағанын және 2008 жылы 50 миллион доллардан астам залал көргенін мәлімдеді. Егер қызметкерлерден үлкен жеңілдіктер алынбаса және басқа да қысқартулар жасалмаса, Hearst газеттерді сатуға шығарады және сатып алушы табылмайтын жағдайда газетті жабуға мәжбүр болады. Сан-Франциско күнделікті газеті жоқ алғашқы ірі американ қаласына айналуы мүмкін еді. Қысқартулар жасалды. Қауіп-қатерлерге қарамастан, немесе олардың нәтижесінде оқырмандар мен жарнама берушілердің саны одан да жылдам азайды. 2009 жылдың 26 қазанында Таралымды тексеру бюросы «Chronicle» газетінің 2009 жылдың қыркүйек айында аяқталған алты айлық кезеңде таралымы 25,8%-ға төмендеп, 251 782 абонентке жеткенін хабарлады, бұл АҚШ-тағы кез келген ірі газеттің таралымындағы ең үлкен пайыздық төмендеу. «Chronicle» баспашысы Фрэнк Вега газеттің таралымының төмендеуі күтілгенін, себебі газет оқырмандардың саны азайған сайын жоғары жазылым төлемдерінен көбірек табыс табуға тырысқанын айтты. 2013 жылдың мамыр айында Вега зейнеткерлікке шығып, оның орнына бұрынғы «Los Angeles Times» баспашысы Джеффри М. Джонсон келді.