Кіріспе

Глогов (Глогау, сирек Groß Glogau) – Польшаның батысындағы қала. Ол Төменгі Силезия воеводтығындағы Глогов округінің орталығы. Глогов воеводстводағы алтыншы ірі қала; 2021 жылы оның халқы 65 400 адамды құрады. Қазіргі уақытта қаланың соғысқа дейінгі тарихи келбетін қайта жаңарту мақсатында қайта құру жұмыстары жүргізілуде. 1971-1983 жылдары қайта салынған қамал қазір Тарихи және археологиялық мұражайға ие, онда Вроблин Глоговскийден табылған Лузация дәуірінің жерлеу артефактілері сияқты жәдігерлер қойылған. 1984 жылдан бері қалада Głogów джаз фестивалі өтеді, онда жергілікті және халықаралық әншілер, музыканттар мен өнер шеберлері өнер көрсетеді.

Польша билігі

Глогов – Польшадағы ең көне қалалардың бірі. Оны батыс славян тайпаларының бірі – Дзядозане тайпасы қалашық ретінде құрған, олар поляк тайпаларының құрамына кірген. 10 ғасырда Глогов жаңадан құрылған Польша мемлекетінің бір бөлігіне айналды. Польшаның алғашқы тарихи билеушісі Мешко I осы қаланың ішінде жаңа бекініс салған. Алғашқы тарихи жазба 1010 жылы Мерзебургтің Тьетмар хроникаларында кездеседі. Германия королі Генрих II әскерлері Лузатия маркасы және Мильцени жерлері үшін болған қақтығыста Польша герцогы Болеслав I Хробри әскеріне шабуыл жасап, 1017 жылдың 9 тамызында Глоговты қоршауға алған, бірақ нәтижеге қол жеткізе алмады. Келесі жылы Генрих пен Болеслав Баутцен бейбіт шартын жасасты. 1109 жылы Германия королі Генрих V, Пиаст герцогтары Болеслав III Врымутый мен Збигнев арасындағы туысқандық соғысқа қатысып, қаланы қоршауға алды, бірақ Глогов шайқасында поляк әскерін жеңе алмады. 1157 жылы қала император Фредерик I Барбаросса әскерлерінің қолына түсті, олар Силезия жерлерін герцог Владыслав II және оның ұлдарына көмек ретінде басып алды. 1180 жылы Владыслав II-нің кіші ұлы Конрад Шпиндлешанкс билігінде Глогов қайтадан салынды және оның княздығының резиденциясына айналды. Ол 1190 жылы қайтыс болғаннан кейін Силезия герцогтығының құрамына қайта кірді. Герцог Болеслав II Балда және оның кіші інісі билік еткен кезде, 1251 жылы герцог Конрад I басқаруымен Глогов герцогтығы құрылды. Екі жылдан кейін ол қалаға Магдебург құқығын берді. 13 ғасырдан бастап қала сауда мен қолөнердің дамуының арқасында гүлденді, сыра қайнату және мата тоқу өндірісі дамыды. Силезияның көптеген герцогтықтары сияқты, Глогов та 1329 жылы Богемия королі Янның билігіне қарасты. 1504 жылы Силезия Пиасттарының Глогов тармағы Ян II Есірегеннің өлімімен тоқтатылды. Янның қатыгездік шаралары Глогов тұрғындарының наразылығын тудырды, ал 1488 жылы король Маттиас Корвиннің әскері қала қақпаларына жетіп, герцогты қуды. 1491–1506 жылдары Глоговты Польшаның болашақ корольдері Ян Альберт және Зигмунд Ескі басқарды.

Чехия, Австрия және Пруссия билігі

1506 жылы герцогтік Богемия (Чехия) Корольдігіне қосылды, бірақ Польша королі I Жигизмунд Ескі 1508 жылы талап етуден бас тартқанға дейін герцогтікті талап етті. Ал оның әйелі, Польша королевасы Бона Сфорца 1522, 1526 және 1547 жылдары қала мен герцогтікті Польша Корольдігімен қайта біріктіруге әрекеттер жасады. Глогов Бірінші Силезия соғысына дейін Габсбургтер басқарған Богемия Корольдігінің құрамында болды. 1741 жылдың наурыз айында Ангальт-Дессаудың генерал-принсі Леопольд II басқарған Пруссия армиясы түнгі шабуылмен қаланы басып алды, және Силезияның көп бөлігі сияқты король Фридрих II басқарған Пруссия Корольдігінің бір бөлігіне айналды. Қала Верхняя Силезиядағы Оберглогау қаласынан ("Үрге Глогау", қазіргі Глоговек) ажырату үшін Groß Glogau ("Үлкен Глогау") деп аталатын болды. Немісшелендіру әрекеттеріне қарамастан, Глогов маңындағы халықтың көп бөлігі поляктардан тұрды. 1942–1945 жылдары немісшелендіру мақсатымен ұрланған польшалық балаларға арналған транзиттік лагерь болды, ал 1944 жылы Варшава көтерілісін басудан кейін Варшава маңындағы Прушковтағы транзиттік лагерден тасымалданған поляктарға арналған транзиттік лагерь құрылды. 1945 жылдың басында қала неміс үкіметі тарапынан Екінші дүниежүзілік соғыстың соңғы кезеңінде бекініске айналдырылды. Кеңес Қызыл Армиясы қаланы алты апта қоршады, нәтижесінде ғимараттардың 98% толығымен қирады.

Қазіргі Польшада

1945 жылдың мамыр айынан кейін қала және Төменгі Силезияның көп бөлігі Кеңес оккупациялық аймағына қарады. Потсдам келісіміне сәйкес, неміс халқы қуылды және олардың орнына Польшадан келген қоныс аударушылар орналастырылды. Олар бір кездері польша қаласы болған Глоговқа, соғыстан қираған қаланы қалпына келтіру үшін келді; қала бүгінгі күнге дейін толыққанды жаңарып үлкерген жоқ. Қала тек 1957 жылдан бастап қайта дамуға кірісті.

1945–1950 жылдары Глогов Вроцлав воеводтығының құрамында болды, ал 1950 жылы жаңа құрылған Зелена-Гора воеводтығына қосылды. 1975–1998 жылдары Легница воеводтығына қарасты, ал 1999 жылғы әкімшілік реформадан кейін Төменгі Силезия воеводтығының құрамына енді.

Спорт

Қаланың басты спорт клубтары – Польша Суперлигасында өнер көрсететін гандбол командасы SPR Chrobry Głogów (елдегі жоғарғы дивизион) және I лигасында (елдегі екінші дивизион, 2023–24 маусымы бойынша) өнер көрсететін футбол командасы MZKS Chrobry Głogów. Екі команданың да аты ортағасырлық Польша патшасы Батыл Болеслав І (Болеслав I Хробри) құрметіне берілген.