Кіріспе
Белоктың немесе нуклеин қышқылының дұрыс түрі – Британдық Үндістанның тәуелді мемлекеттері, металлургиядағы тума күйлер. Биохимияда белоктың немесе нуклеин қышқылының тума күйі – оның дұрыс бүктелген және/немесе құрастырылған, жұмыс істейтін және функционалды түрі болып табылады. Биомолекуланың тума күйінде биомолекулалық құрылымның барлық төрт деңгейі болуы мүмкін, екіншілік және төртіншілік құрылымдар ковалентті байланысқан тірекше бойымен әлсіз өзара әрекеттесулер арқылы қалыптасады. Бұл денатурацияланған күйге қарама-қарсы, онда осы әлсіз өзара әрекеттесулер бұзылып, құрылымның осы түрлері жоғалады және биомолекуланың бастапқы құрылымы ғана сақталады.
the sovereign entities of British India
native states in metallurgy
In biochemistry, the native state of a protein or nucleic acid is its properly folded and/or assembled form, which is operative and functional. The native state of a biomolecule may possess all four levels of biomolecular structure, with the secondary through quaternary structure being formed from weak interactions along the covalently bonded backbone. This is in contrast to the denatured state, in which these weak interactions are disrupted, leading to the loss of these forms of structure and retaining only the biomolecule's primary structure.
Белсенділер
Барлық ақуыз молекулалары аминқышқылдарының қарапайым, тармақталмаған тізбектері ретінде басталады, бірақ толыққаннан кейін олар өте нақты үш өлшемді пішінге ие болады. Бұл соңғы пішін, үшінші құрылым деп аталады, ол ең аз еркін энергияға ие болған бүктелген пішін. Ақуыздың биологиялық функциясын орындауы үшін оның үшінші, бүктелген құрылымы қажет. Шындығында, ақуыздардың пішінінің өзгеруі бірнеше нейродегенеративті аурулардың, соның ішінде приондар мен амилоидтар (мысалы, «қатық сиыр» ауруы, куру, Кройцфельдт-Якоб ауруы) қоздыратын аурулардың басты себебі болып табылады. Көптеген ферменттер мен басқа да құрылымдық емес ақуыздар бірнеше тума күйге ие, және олар осы күйлер арасында өту арқылы жұмыс істейді немесе реттеледі. Дегенмен, «тума күй» көбінесе жекеше түрде қолданылады, әдетте дұрыс бүктелген ақуыздарды денатурацияланған немесе бүктелмегендерден ажырату үшін. Басқа контексттерде ақуыздың бүктелген пішіні көбінесе оның «конформациясы» немесе «құрылымы» деп аталады. Бүктелген және бүктелмеген ақуыздарды олардың судағы ерігіштігі арқылы оңай ажыратуға болады, себебі көптеген ақуыздар денатурацияланғанда ерімейтін болады. Тума күйдегі ақуыздардың анық екіншілік құрылымы болады, оны спектроскопиялық әдістермен, айналмалы дихроизм және ядролық магниттік резонанс (ЯМР) арқылы анықтауға болады. Ақуыздың тума күйін еріген глобуладан, басқа нәрселермен қатар, ЯМР арқылы өлшенген қашықтықтар бойынша ажыратуға болады. Ақуыз тізбегінде алыс орналасқан аминқышқылдары тұрақты бүктелген ақуыздың ішінде біріне-бірі тиіп немесе өте жақын орналасуы мүмкін. Ал еріген глобулада олардың орташа уақыт бойынша алынған қашықтығы үлкен болуы мүмкін. Тума күйдегі ақуыздарды қалай жасауға болатынын білу маңызды, өйткені ақуыздарды бастапқыдан жасауға жасалған әрекеттер еріген глобулаларға, бірақ нағыз тума өнімдерге әкелмеді. Сондықтан, ақуыз инженериясында тума күйді түсіну өте маңызды.
Нуклеин қышқылдары
Нуклеин қышқылдары негіздердің жұптасуы арқылы және, аз дәрежеде, коаксиалды үйілу сияқты басқа да өзара әрекеттесулер арқылы өздерінің табиғи күйіне жетеді. Биологиялық ДНҚ әдетте хроматиндегі ақуыздарға байланысқан ұзын сызықтық қос спираль түрінде кездеседі, ал биологиялық РНК, мысалы, тРНК, жиі бүктеліп, күрделі ақуыздардың күрделілігіне жақындаған күрделі табиғи конфигурациялар құрайды. Бұдан өзге, ДНК нанотехнологиясында қолданылатын жасанды нуклеин қышқылдарының құрылымдары бірнеше нуклеин қышқылдарынан тұратын нақты табиғи конфигурацияларға ие болу үшін жобаланады. Кейбір жағдайларда биологиялық ДНҚ-ның табиғи күйі басқа реттеуші элементтердің бақылауынсыз өзінің функцияларын атқарады.