Кіріспе
Қарапайым гекколар туысы NOTOC <noinclude>Автоматты taxobox
| image = Mediterranean house gecko. JPG
| image caption = Жерорта теңізі геккосы (Hemidactylus turcicus)
| taxon = Hemidactylus
| authority = Oken, 1817
| type species = Gecko tuberculosus
| type species authority = Raddi, 1823
| diversity link = #Species
| diversity = 190 түр, мәтінді қараңыз
| synonyms =
Әліпбилік ретімен:
Aliurus E. R. Dunn & M. T. Dunn, 1940
Boltalia Gray, 1842
Bunocnemis Günther, 1894
Cosymbotus Fitzinger
Doryura Gray, 1845
Emydactylus Bocourt, 1870
Eurhous Fitzinger, 1861
Hoplopodion Fitzinger, 1843
Leiurus Gray, 1845 (Эренберг емес, [1828]: бұрын қолданылған)
Liurus Cope, 1862 (Эренберг емес, 1831: бұрын қолданылған)
Lophopholis M. A. Smith & Deraniyagala, 1934
Microdactylus Fitzinger, 1843 (É. Geoffroy Saint Hilaire емес, 1809: бұрын қолданылған)
Nubilia Gray, 1845
Onychopus Fitzinger, 1843
Pnoepus Fitzinger, 1843
Tachybates Fitzinger, 1843
Velernesia Gray, 1845
Қазірге дейін 195 түрі сипатталған, және жаңа түрлер әрнеме уақытта ашылып жатыр. Бұл гекколар әлемнің барлық тропикалық аймақтарында, сондай-ақ Африка мен Еуропаның субтропикалық аймақтарында таралған. Олар мұхит аралдарын қоныстандыруда шебер, мысалы, Полинезияның көп бөлігінде кездеседі. Кейбір архипелагтарда жасырын түрлер кешені табылады. Гекколар үйлерде де, олардың сыртында да өмір сүруді ұнатады. Олар Австралияға әкелінген. Бұл түр Гехира туысына жақын, ол Gekkonidae отбасының құрамына кіреді. Бұл түрлер әдетте "үй геккосы" деп аталады, себебі олар адаммен бірге өмір сүруге бейімделеді және адамдар қоныстанған жерлерде оңай кездеседі.
NOTOC
<noinclude>Automatic taxobox
| image = Mediterranean house gecko. JPG
| image caption = Mediterranean house gecko (Hemidactylus turcicus)
| taxon = Hemidactylus
| authority = Oken, 1817
| type species = Gecko tuberculosus
| type species authority = Raddi, 1823
| diversity link = #Species
| diversity = 190 species, see text
| synonyms =
In alphabetical order:
Aliurus E. R. Dunn & M. T. Dunn, 1940
Boltalia Gray, 1842
Bunocnemis Günther, 1894
Cosymbotus Fitzinger
Doryura Gray, 1845
Emydactylus Bocourt, 1870
Eurhous Fitzinger, 1861
Hoplopodion Fitzinger, 1843
Leiurus Gray, 1845 (non Ehrenberg, [1828]: preoccupied)
Liurus Cope, 1862 (non Ehrenberg, 1831: preoccupied)
Lophopholis M. A. Smith & Deraniyagala, 1934
Microdactylus Fitzinger, 1843 (non É. Geoffroy Saint Hilaire, 1809: preoccupied)
Nubilia Gray, 1845
Onychopus Fitzinger, 1843
Pnoepus Fitzinger, 1843
Tachybates Fitzinger, 1843
Velernesia Gray, 1845
It has 195 described species, newfound ones being described every few years. These geckos are found in all the tropical regions of the world, extending into the subtropical parts of Africa and Europe. They excel in colonizing oceanic islands by rafting on flotsam, and are for example found across most of Polynesia. In some archipelagoes, cryptic species complexes are found. Geckos like to live in and out of houses. They have been introduced to Australia. This species is closely related to the genus Gehyra, which belongs to the same family in Gekkonidae. The species are typically known as house geckos, due to their readiness to adapt to and coexist with humans, and can be easily encountered in human habitations.
Таксономия
Бұл туыс Лоренц Окен 1817 жылы сол кезде Hemidactylus tuberculosus деп белгілі болған түр үшін құрылған, қазір тропикалық үй гекосы (Hemidactylus mabouia) деп сипатталатын түр.
Эволюция
Hemidactylus туысының пайда болуы әлі де нақты емес, себебі жоғары деңгейдегі филогенетикалық байланыстар толыққанды анықталған жоқ. Сонымен қатар, осы топтағы әртүрліліктің көп бөлігі әлі де жасырын күйде қалған.
Түлкі
Үй геконы әдетте өз нәжісін үйдің бір ғана жеріне жинақтайды. Бұл кейде үй иелеріне ыңғайсыздық тудырып, кейбір беттерді бояуы мүмкін. Нәжістің ұзындығы шамамен бес (5) миллиметр, ені екі (2) миллиметр және түсі қою қоңыр (қараға жақын) болады.
Сипаттама
Дорсальды лепидоз біркелкі немесе әртүрлі болуы мүмкін. Көздің қарайысы тік. Еркектерде анальды немесе бедрен тесіктері болады. Әрбір саусақ немесе аяқ саусағында жіңішке, қысқа тырнақты ұшы бар, бұл ұш бұрышты иілген және кеңейген бөлігінің ішінде орналасқан. Саусақтар мен аяқ саусақтары бос немесе жартылай немесе толықтай қосылған, кеңейтілген; олардың астында екі қатар ламелла орналасқан, бұл қалыптасқан жұп қанатты күрделі жапыраққа ұқсайды.
Байланыс
Көптеген басқа геккон түрлері сияқты, Hemidactylus туысына жататын түрлер де ерекше дыбыстар арқылы байланыса алады. Түрлеріне қарай, олардың дыбыстары тыныш шерттен бастап, қысқа сықылдау мен сайрауға дейін жетеді. Мысалы, Азия үй гекконы (Hemidactylus frenatus) өзінің ерекше сайрауымен көзге түседі.
Филогения
Келесі филогенез Пирон және авторлардың (2013) еңбегінен алынған, және 47 Hemidactylus түрін қамтиды. Hemidactylus, Cyrtodactylus-тің туыс топтарының бірі болып табылады.