Кіріспе
Гонконгтағы автобус операторы
Коулун моторлы автобус компаниясы (1933) Limited (KMB) – Гонконгта желілік бағдарлар бойынша автобус қызметтерін жүзеге асыратын автобус компаниясы. Ол автопарк мөлшері және автобус бағдарларының саны бойынша Гонконгтағы ең ірі автобус компаниясы болып табылады, автопаркі 4000-нан астам автобустан, көбінесе екі қабатты автобустардан және 420 бағдардан тұрады. Бұл Transport International компаниясының еншілес компаниясы.
Жолдар
2021 жылы KMB Коулун және Жаңа территорияларда 423 маршрутты пайдаланды, сондай-ақ, кейбіреулері New World First Bus (2023 жылғы маусымға дейін) және Citybus екі басқа автобус операторымен бірлесіп, ал кейбіреулері дербес түрде жүзеге асырылатын, порт арқылы өтетін туннельдік маршруттарды да басқарады. KMB қазіргі таңдағы автобус маршруттарының нөмірлеу жүйесі төмендегідей:
Жол ақысы
Жолаушылар жол ақысын қолма-қол (ауысым берілмейді), байланыссыз несие картасымен (VISA, MasterCard, Amex, UnionPay, Discover, JCB), QR-код төлемі, мобильді әмиян немесе Octopus картасы – смарт-карта төлем жүйесі арқылы төлейді. Octopus картасын пайдаланушыларға белгілі бір маршруттардағы ауысулар үшін жеңілдіктер қарастырылған. 2012 жылдан бастап қарттар мен мүмкіндігі шектеулі азаматтар жалпы Mass Transit Railway (MTR) желілерінде, сондай-ақ франчайзингтік автобустар мен паромдарда бір сапар үшін 2 долларлық жеңілдікпен жол жүруге мүмкіндік алады. Бұл схема осы топтарды қоғамдық өмірге белсенді қатысуға ынталандыру арқылы, қамқорлыққа және әлеуметтік теңдікке негізделген қоғам құруға бағытталған. 2018 жылы KMB компаниясы айлық билеттерді ұсынды. Билет құны 780 гонгконг долларына белгіленген, бірақ KMB басқаратын MTR Feeder Bus қызметтеріне қолданылмайды. Билет иелері билеттің жарамдылық мерзімі ішінде күніне 10 рет қалыпты маршруттармен және 2 рет B1 маршрутымен жүре алады. Билеттерді Octopus картасын қолдана отырып, ірі қоғамдық көлік түйіндерінде және автобус станцияларында орнатылған автоматтарынан сатып алуға болады.
Флот
2021 жылдың соңына қарай Коулун мотор автобусы 4001 автобустан тұратын паркке ие болды. 1975 жылы KMB Гонконгтегі алғашқы кондиционерленген автобусын пайдалануға енгізді. 1980-ші жылдардың басында Victory және Jubilant екі қабатты кондиционерленген автобустарын сынақтан өткізгеннен кейін, KMB мұндай автобустарды алғаш рет пайдаланған әлемдегі оператор атанды. 1995 жылдан кейін жасалған барлық сатып алулар кондиционерленген автобустарға қатысты болды. 2012 жылдың мамыр айында KMB кондиционерсіз соңғы автобустарын қызметтен шығарды. Кейбір жаңа үшінші буын автобустардың шатырына күн фотоэлектрлік панельдері орнатылған, бұл кондиционерге жұмсалатын отынды 5-8% азайтады. Бұл әрбір автобустың жылына шығаратын көміртегі шығарындыларын азайтуға көмектеседі деп күтілуде. KMB-нің бастапқы түс схемалары қызыл және қаймақ түстерінің үйлесімінен тұрды. 1990-шы жылдардың басында кондиционерленген автобустар үшін ақ және сұр түс схемасы енгізілді, ал 1997 жылы шампан түс схемасы пайда болды. 2017 жылдың маусым айында қызыл және күміс түс схемасы, сондай-ақ жаңа логотип ұсынылды, онда бұрынғы сипаттамасы мен қытай тіліндегі ұраны алынып тасталды, тек таңба сақталды, бірақ қызыл түс күңгірт реңде болды. 2020-шы жылдары KMB нөлдік эмиссиялық автобустарда жарқын "Электрлік жасыл" түс схемасын енгізді. KMB 2025 жылдың соңына дейін 500 аккумуляторлық электр автобусына ие болады деп күтілуде, бұл автобус паркінің сегізден бір бөлігін құрайды.
Футбол командасы
Коулун Автобусы сондай-ақ Гонконг футбол клубы, Коулун Автобусы Co. болып табылады. 1947 жылы құрылған және 1947/48 маусымда Гонконг Бірінші дивизионына қосылған. "Атомдық автобус" деген лақап атымен белгілі команда 1953/54 және 1966/67 жылдары екі лига титулын жеңіп алды. Команда 1950-ші және 1960-шы жылдары өзінің ең жақсы нәтижелерін көрсетті, сол кезде "Оңтүстік Қытай – Коулун Автобусы компаниясының қақтығысы" (南巴大戰) Гонконгтағы ең тартысты дербі матчтарының бірі саналды. 1970/71 маусымда команда алғаш рет дивизион төмен түсті, бірақ келесі маусымда Jardines лигадан шыққандықтан Бірінші дивизионда қалды. Дегенмен, 1972/73 маусымда команда қайтадан төмен дивизионға жіберілді. Олар 1976/77 маусымда Бірінші дивизионда соңғы рет ойнады, бірақ бір маусымнан кейін қайтадан төмен түсті. Футбол командасы 1981 жылы лигадан шығып, 2017 жылы қайта құрылды.