Кіріспе

Монотиптің Гилл дамыған гуманистік безсериф қаріптер отбасы. Гилл Санс – Эрик Гилл жасаған гуманистік безсериф қаріп, 1928 жылдан бастап Монотиптің британдық бөлімшесі тарапынан шығарылды. Гилл Санс 1916 жылғы Эдвард Джонстонның «Жер асты әліпбиіне» негізделген, ол Лондон метрополитенінің корпоративтік шрифті. Гилл жас суретші ретінде Джонстонға оның дамуының бастапқы кезеңдерінде көмектескен. 1926 жылы жас баспагер Дуглас Клевердон Бристольде кітап дүкенін ашты, ал Гилл дүкен фасадын оған безсериф бас әріптерімен безендірді. Сонымен қатар, Гилл Клевердонға болашақтағы хабарламалар мен жарияламалар үшін пайдалануға арналған әліпбиді сызып берді. Осы кезде Гилл белгілі тас қалаушы, суретші және әріптер жасаушы болып, қаріптер дизайнымен айналыса бастады. Гиллдің досы, Монотиптің ықпалды атқарушы директоры және баспа тарихшысы Стэнли Морисон одан өзінің әліпбиін толыққанды металл қаріптер отбасына айналдыруды тапсырды. Морисон бұл қаріптің 1920-ші жылдардың соңында Германияда үлкен қызығушылық тудырған Эрбар, Футура және Кабель сияқты жаңа «геометриялық» стильдегі неміс безсериф қаріптер отбасыларына Монотиптің бәсекелесі бола алады деп үміттенеді. Гилл Санс 1928 жылы Монотип тарапынан шығарылды, бастапқыда бас әріптерінің жиынтығы ретінде, одан кейін кіші әріптер тез пайда болды. Гиллдің мақсаты – Джонстонның, классикалық сериф қаріптердің және римдік жазулардың ықпалын біріктіріп, бір уақытта таза заманауи және классикалық көрінетін дизайн жасау болды. Құжаттарды толығымен безсериф мәтінмен жинау кең таралғанға дейін жасалғандықтан, оның стандартты қалыңдығы қазіргі заманғы көптеген мәтіндік қаріптерге қарағанда айтарлықтай қалың. Шығарылғаннан кейін бір жыл өткен соң, Лондон және Солтүстік-Шығыс темір жолы (LNER) оны барлық плакаттарына, кестелеріне және жарнамалық материалдарына таңдады. 1948 жылы теміржол компаниялары мемлекеттік меншікке алынғанда, Британдық темір жолы Гилл Санстың негізінде стандартты әріптерін жасады. Гилл Санс Пингвин кітаптарының минималистік мұқабаларында да қолданыла бастады және сол кезеңнің британдық плакаттары мен хабарламаларында жиі пайдаланылатын үлкен өлшемдерде сатылды. Гилл Санс британдық баспагерлік ісінде шығарылғаннан кейінгі жылдары үлкен танымалдылыққа ие болды және осы күнге дейін кең таралған. Британдық дизайндағы тұрақты танымалдылығының арқасында оны «Британдық Helvetica» деп атайды. Гилл Санс көптеген басқа қаріптерге әсер етті және гуманистік стиль деп белгілі безсериф қаріптер жанрын анықтауға көмектесті. Монотип бастапқы тұрақты немесе орташа қалыңдықты кеңейтіп, үлкен стильдер отбасын құрды және оны сатуды жалғастыруда. Оның негізгі жиынтығы кейбір Microsoft бағдарламалық қамтамасымен және macOS жүйесімен бірге келеді.

Сипаттамалары

Гилл Санс пропорциялары жоғарғы әріптердегі монументальді римдік бас әріптерден және төменгі әріптердегі дәстүрлі "ескі стильдегі" сериф әріптерден туындайды. Бұл Гилл Санс-ке қарапайым квадраттар мен шеңберлерге негізделген Futura сияқты геометриялық sans serif-терге немесе он тоғызыншы ғасырдың әріп стильдерінің ықпалымен жасалған Akzidenz Grotesk, Helvetica және Univers сияқты гротесктік немесе "өндірістік" дизайнға қарағанда өте ерекше стиль береді. Мысалы, "С" және "а" әріптерінің пішіні, гротесктік sans serif-термен салыстырғанда, кең апертурасы бар және "жұйылған" құрылымы аз. Роман немесе тұрақты стилдегі "а" және "g" әріптері "бір қабатты" емес, "қола қабатты" дизайнға ие, олар қолжазбада және қара әріптерде жиі кездеседі, әсіресе гротесктік және геометриялық sans serif-терде. [[File:Trajan (2959610060).jpg|thumb|left|Гиллдің Римдегі Траян бағанасындағы "Траян" бас әріптерінің суреті және мүсіні, Гилл Санс және Джонсонның бас әріптерінің үлгісі. Өнер және қолөнер шеберлері оларды ең жақсы суреттелгендердің бірі деп санайды, көптеген белгілер мен жазулар жобалары оларға негізделген жасалған.]] Кіші әріпті "a" әріпі де серф дизайнының сипатты белгісі ретінде орамасының жоғарғы жағына қарай тартылып, көзге түседі, бұл серфсіз әріптерде сирек кездеседі. Дәстүрлі серф үлгісіне сәйкес, курсив әр түрлі әріп пішіндерінде болады, ал көптеген sans serif-тер әріптерді көлбеу стильде ғана өзгертеді. Бұл "а" әріпінде ең анық көрінеді, ол қолжазбаға ұқсас "бір қабатты" дизайнға айналады, ал төменгі жағындағы "p" әріпінде Уильям Каслонның сегізінші ғасырда жасаған курсивтері сияқты каллиграфиялық құйрық бар. Морисон ақырында бұл идеядан бас тартып, Times New Roman курсивінің "догма емес, Дидотқа көбірек" қарыз екенін қайғылы түрде атап өтті. Көптеген серф қаріптері сияқты, Гилл Санс-тің әртүрлі қалыңдықтары мен нұсқалары "f" әрпінің келесі әріптермен қақтығысуын болдырмау үшін лигатураларды қолданады. Цифрлық кезеңдегі Monotype дизайнері Дэн Ратиган, Гилл Санс қайтыс болғаннан кейін оның дамуы туралы мақаланың авторы: "Гилл Санс органикалық түрде өсті [ол] типке өте 'жүйесіз' тәсіл қолданады. Бұл оның жасалған және қолданылған уақытына тән ерекшелік". (Бұл кезде sans serif қаріптерінің үйлесімді отбасыны құруы керек деген идея толыққанды қалыптаспаған: отбасылардың салмағына қарай пішінін өзгерту қалыпты жағдай болды. Univers-тің 1957 жылы жарық көрген революциялық нұсқасы сияқты жаңалықтарға дейін.) Жеңіл салмақтағы "t" әрпінің сол жағындағы қисық кесіндісі екі бөлек сызықпен ауыстырылады. Гилл Санс-тің қалың салмағынан бастап, "i" және "j" әріптерінің өте ерекше дизайны бар, нүктелері әріптің өзінен кішкентай.

Гилл Каёо

Гилл Кайоның суреттері. Оның жұмыс атауы "Sans Double Elefans" төменгі сол жақта, ал оның "EG" қолтаңбасы төменгі оң жақта көрінеді. 1936 жылы Гилл мен Монотип өте батыл, серифсіз Гилл Кайо (KO немесе нокауттан – оның агрессивті құрылымын білдіреді) қаріптерін шығарды. Бұл жиі Gill Sans Ultra Bold деп аталады, бірақ іс жүзінде көптеген әріптері Gill Sans-тен едәуір өзгеше. Харлинг оны "мұңды" деп бағалап, сарказммен: "2000 жылғы (алайда, ол онша алыс емес) типография тарихшылары Гиллдің мансабындағы осы ерекше жағдайды табады және 1936 жылы оның қайғылы психологиялық хал-жайын анықтауға көп уақыт жұмсайды" деді. Қырық жыл өткен соң ол оны "осы көрнекі қаріптердің ең қорқыныштысы және жамандығы" деп сипаттады. Gill Sans-тің ең батыл қаріптері, соның ішінде Kayo, әсіресе "i" және "j" әріптеріндегі нүктелердің ерекше дизайны және олардың тым батылдығы үшін сынға ұшырады. Гилл өзінің "Типография туралы эссесінде" он тоғызыншы ғасырдағы серифсіз қаріптерді назар аудару үшін батыл ету тенденциясы кері нәтиже бергенін, себебі оқуға қиындық тудырғанын айтты. Соңғы абзацта ол осы салаға қосқан үлесін өкінішпен атап өтті: "Қазір әртүрлі әріптердің сансыз түрлері бар, әдетте, әртүрлі ақымақтардың санындай. Мен өзім бес түрлі серифсіз әріп жасадым – әрқайсысы алдыңғысынан қалыңдап, ауырлап, себебі әр жарнама көршісінен гөрі айқын естілуге тырысады."

Алғашқы бәсекелестері

Британ темір жолының Шығыс аймағындағы жазу. Жазуы Гилл Санс негізінде жасалғаны анық, бірақ кейбір әріптер, мысалы, «R» әрпі мүлдем басқаша. Шеффилд типтік құю фабрикасы Стивенсон Блейк, Гилл Санс, Джонстон және Футураның ықпалымен «Гранби» атты коммерциялық бәсекелесін жылдам шығарды. «Гранби» конденсацияланған және сызықты стильдері бар үлкен отбасы болды; оның дизайны Джонстон сияқты алмаз тәрізді нүктелерден тұрды. Сондай-ақ, Гилл Кайо әсерімен жасалған «Гранби Фил» салмағы да болды. Джонстонның шәкірті Харольд Кервен өзінің отбасылық компаниясы – Плейстоудағы Кервен баспасы үшін пайдалануға тағы бір ұқсас, бірақ эксцентрикалық дизайн жасады. «Курвен Санс» немесе «Курвен Модерн» деп аталған бұл шрифт Джонстонға да көп ұқсады және кейде Лондон Транспорты Кервен баспасында басылған жұмыстарда қолданды. Кервен оны 1900 жылдарда Джонстонмен бірге оқыған кезіне негізделген деп сипаттады, бірақ ол 1928 жылға дейін металлдан жасалмады, бұл Гилл Санс шығарылған кезде, Кабельдің кіші әріптерімен ұқсас болды. Гилл Санс танымал болған кезеңде бірнеше бәсекелес шрифттер жасалды, бірақ олардың ешқайсысы жаппай өндіріске шығарылмады. Кейіннен Гилл Сансты Пингвин үшін кітаптарды безендіруде кеңінен қолданған Ян Чихольд, сол кезде аз қолданылған, бірақ кейіннен цифрлық форматқа көшірілген фотожинақтау машинасы үшін ұқсас дизайн жасады. Лоустофт орталық станциясындағы Британ темір жолының стандартты жазуындағы эмаль белгісі. «R» әрпінің аяқтарының оң жағы Гиллдің тегіс қисығынан өзгеше, тік сызықты. Гилл Санс үстемдік еткен кезеңде жасалған көптеген белгілер мен заттар, мысалы, «Сабырлы болыңыз және жалғастырыңыз» плакаты, Гилл Санс сияқты қолмен боялған немесе арнайы жазумен жасалған. Соғыс кезінде Ұрыс Әскері осыған ұқсас стандартты әріптерді пайдаланды. Кейіннен танымал шрифт дизайнері болған Мэтью Картер 2005 жылы анасының блиц кезінде ойнауы үшін линолеумнан кесіп жасаған әріптердің осы шрифт негізінде жасалғанын еске алды. Тағы бір аз белгілі ұстанушысы – NEN 3225 стандартты жазуы, Голландия стандарттау институтының Нидерландта қоғамдық пайдалану үшін стандартталған жазу жиынтығын құру жобасы, онда Гилл Сансқа ұқсас sans serif және Ян ван Кримпен салған серікті serif шрифті бар. Жоба 1944 жылы басталды, бірақ 1963 жылға дейін жарияланбады және ақырында танымал болмады.

Кейінгі және тек цифрлық үлгілер

Гилл Санс анықтауға көмектескен гуманистік безсериф қаріптер санаты 1980 және 1990 жылдары қызығушылық тудырды, әсіресе 1960 және 1970 жылдары Хельветика мен Универсаның үлкен танымалдығына реакция ретінде. Гиллдің ықпалымен жасалған қазіргі заманғы безсериф дизайндары көбінесе дене мәтіні үшін жақсы пропорцияланған және аралықтары дұрыс орналастырылған дизайн жасауға, салмақтың кеңірек және біртекті диапазонын ұсынуға бейім. Мұндай мүмкіндік бірнеше шеберлік немесе интерполяциялық қаріп дизайнын пайдалану арқасында компьютерлердің пайда болуымен жеңілдеді, немесе стильде көбірек еркін және қолмен салынған сияқты көрінеді. Джереми Танкардтың Bliss және Волкер Кюстердің Today Sans қазіргі заманғы нұсқалары болып табылады; Танкард жанрдың сөнуіне қатысты, өзінің мақсаты "Гилл Санстан кейінгі алғашқы коммерциялық қаріп, ағылшын стилінде" жасау екенін айтты. Rowton Sans Гиллдің ықпалымен жасалған, бірақ Гиллдің Джоанна шрифтінде қолданғанға ұқсас, тік еңіске ие. Артур Вэнсонның Chesham Sans британдық безсериф табельдер салу дәстүрінен шабыттанды, Гиллдің жұмысына көп ұқсастықтары бар. Bitstream-нің Humanist 521 ресми емес цифрлық нұсқасы болды, ал оның ресейлік лицензиялаған ParaType компаниясы 1997 жылы кириллица нұсқасын қосты. SoftMaker және Fontsite компаниялары Gill Sans-тің цифрлық көшірмелерін «Chantilly», «Gibson» және басқа да атаулармен шығарды. Ханс Эдуард Мейердің Syntax қаріпі кейбір жағынан ұқсас. 1968 жылы жарық көрген және Цхихольд мақтаған бұл қаріп, көбірек динамикалық, қолмен жазудың ықпалымен жасалған безсериф формасы болуы тиіс еді. Дегенмен, оның курсивтік нұсқасы Гиллге қарағанда көбірек еңіс. Көптеген басқа қаріптер де Гилл Санстың ықпалында белгілі бір дәрежеде.