Кіріспе

Француз саясаткері (1767–1855)

Жак Шарль Дюпон де л'Эр (ʒak ʃaʁl dypɔ̃ də lœʁ; 27 ақпан 1767 – 3 наурыз 1855) – француз заңгері және мемлекет қайраткері. Ол 1848 жылғы француз төңкерісі нәтижесінде шілде монархиясы құлағаннан кейін Екінші Республиканың тұңғыш мемлекет басшысы ретінде белгілі.

Ерте мансап

Нормандияның Ле-Нюбур қаласында туған ол, Француз революциясы басталған кезде Нормандия парламентінде заңгер қызметін атқарды. Бірінші республика мен Бірінші империя кезеңінде Лувье, Руан және Эврьо қалаларында бірден-бір сот қызметтерін өтеді. Ол революциялық қағидаларды қабылдап, 1798 жылы Француз директориясының Бес жүздік кеңесіне мүше болып саяси өмірін бастады. 1813 жылы ол заң шығару корпусының (Corps législatif) мүшесі болды және «Жүз күн» кезеңінде депутаттар палатасының вице-президенті болды. Жетінші коалиция әскерлері Парижге енген кезде, ол революция кезінде орнатылған үкімет принциптерін сақтау қажеттігін көрсететін декларацияны дайындады. Ол коалицияның басшыларымен келіссөздер жүргізу үшін тағайындалған комиссия мүшелерінің бірі болды.

Белгілілігі

1817 жылдан 1849 жылға дейін (Бурбон қайта орнату кезеңі мен шілде монархиясы арқылы) ол үздіксіз депутаттар палатасының мүшесі болды және либералды оппозициямен тұрақты түрде әрекет етті, ол оның нақты көшбасшысы еді. 1830 жылы бірнеше ай бойы ол Әділет министрі қызметін атқарды, бірақ әріптестерімен арада үйлесімділік болмағандықтан, жыл аяғына дейін қызметтен кетіп, оппозициядағы орнына оралды.

Екінші республика

1848 жылғы революция басталғанда, Дупон де л'Эр ең үлкен мүшесі болғандықтан уақытша ассамблеяның төрағасы болып сайланды. Сол күні ол Уақытша үкіметтің төрағасы болып, Францияның іс жүзіндегі мемлекет басшысы атанды. Осылайша, оны Францияның алғашқы президенттік мемлекет басшысы деп санауға болады, бірақ сол жылы Луи Наполеон Бонапарт алғаш рет ресми түрде Франция Республикасының президенті атағын алды. Оның беделі мен халыққа танымал болуы түрлі республикалық коалицияның бірден ортақ көшбасшыны анықтауын қиындатты. Оның шамалы жасы (қызметке кірген кезде 81 жасқа толуына бірнеше күн қалған еді), Дюпон де л'Эр өзінің міндеттерінің бір бөлігін Сыртқы істер министрі Альфонс де Ламартинге жүктеді. 4 мамырда ол атқару комиссиясына орын беру үшін отставкаға кетті, бірақ оған қосылудан бас тартты. Ол Луи Наполеон Бонапартқа қарсы Луи Эжен Кавиньякты қолдады. 1849 жылы палатаға қайта сайлануға мүмкіндік таппағандықтан, ол қоғамдық өмірден шығып кетті. Оның өміріндегі көптеген өзгерістерде конституциялық либерализмді тұрақты түрде қорғауы оған көптеген отандастарының құрметін сыйлады, олар Дюпон де л'Эрді «француз трибунасының Аристиді» деп атады.