Кіріспе
Синай агамы (Pseudotrapelus sinaitus) – Ливияның оңтүстік-шығысы, Египеттің шығысы, Израиль, Иордания, Сирия, Сауд Арабиясы, Оман, Шығыс Судан, Эфиопия, Эритрея және Джибутидің шөлейтті аймақтарында кездесетін агам тұқымдас кесіртке. Кесірткенің ұзын, жіңішке құйрығымен қоса ұзындығы , құйрығы жалпы ұзындығының үштен екі бөлігін құрайды. Аяқ-қолдары мен құйрығы ұзын және жіңішке, бұл оларға жақсы көтерілуге және жүгіруге мүмкіндік береді. Pseudotrapelus sinaitus күндіз белсенді, жәндіктермен, басқа да бунақденелілермен және өсімдіктермен қоректенеді. Көбейтілу маусымында еркектер аналықтарды тартып алу үшін жарқын көк түске боялады. Аналықтарының қабырғаларында қоңыр-қызыл дақтар болады.
The Sinai agama (Pseudotrapelus sinaitus) is an agamid lizard found in arid areas of southeastern Libya, eastern Egypt, Israel, Jordan, Syria, Saudi Arabia, Oman, eastern Sudan, Ethiopia, Eritrea, and Djibouti. The length of the lizard including its long slender tail is , the tail accounting for up to two thirds of its total length. The limbs and tail are long and thin and allow for good climbing and running capability. Pseudotrapelus sinaitus is active during daytime and feeds on insects and other arthropods and plants. During the breeding season, males become a striking blue colour to attract females. The female has brownish red spots on her sides.
Сипаттама
Синай агамы – тік тұруға мүмкіндік беретін ұзын аяқты шағын кесіртке. Оның ұзындығы шамамен 1,5 метрге жетеді, ал құйрығы денесінен 1,5 есе ұзын. Ұзын басының көздері алдыңғы жағында орналасқан, ал есту тесіктері аузының сызығында артқа қарай орналасқан ерекше құлақтары бар. Аяқтары ұзын және жұқа, ал құйрығы көбінесе жерден көтеріліп тұрады. Бұл кесіртке көбінесе күңгірт қоңыр түсті болады, бірақ көбейту маусымында аталықтары ашық көк түске боялады, кейде тек басы мен мойны ғана көгілдір болып, қалған бөліктері қоңыр қалады. Аналықтары мен жас кесірткелер жыл бойы сұрғылт қоңыр түсті, бірақ аналықтарының әр екі жағында алдыңғы аяқтарының артында жарты ай пішіндес қызыл дақтары болады. Дорсаль бетіндегі қабықшалары салыстырмалы түрде кішкентай, біркелкі жабысып, сәл тік жалпақ. Арқаның орталық бөлігіндегі қабықшалары басқа жерлерге қарағанда сәл ірі, ал құйрықтың қабықшалары арқадағылардан үлкен. Агам туысына жататын жақын түрлерден айырмашылығы, үшінші (ортаңғы) саусағы төртіншісінен гөрі ұзын болады.
Тарату
Синай агамасы Африканың солтүстік-шығысындағы шөлейтті аймақтарда және Таяу Шығыстың кейбір бөліктерінде таралған. Оның кездесетін елдеріне Ливия, Египет кіреді.
Мінез-құлық
Синай агамдары жәндіктерді аулайды, ал олардың рационының көп бөлігі құмырсқалардан құралады. Көбейтіну көктем мен жаздың басында басталады, осы кезде еркек және әйел екеуі де аумақтық болады. Өз аумақтарын қорғау үшін олар бастарын көтеріп, аузын кең ашып, қауіпті позаны қабылдайды. Еркек әлеуетті жұбайымен байланысу үшін көзге түсетін жерді табады, басын иеді, көзін қимылдатады және алдыңғы аяқтарымен иіліп-түзеледі. Жұптасқаннан кейін аналық 5-9 жұмыртқадан тұратын, шамамен 4-5 см ұзындықтағы жұмыртқа салады.
Кіші түрлер
Екі жарамды түрше танылды, оның ішінде атау түршесі де бар. Agama neumanni кіші атауы неміс орнитологы Оскар Нойманның құрметіне аталған.