Драко (Draco) - Оңтүстік-Шығыс Азия мен Оңтүстік Үндістанда кездесетін кескелдер туысы. Қанаттары арқылы ұшады, ағаштарда өмір сүреді. Биологиялық сипаттамасы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көсаяңдар туысы
Genus of lizards
Драко - агамдылар туысы. Олар Оңтүстік-Шығыс Азия және Оңтүстік Үндістан аймақтарында таралған. Ормандарда, арек пальмалық бақтарда, терек плантацияларында және бұталы ормандарда кеңінен кездеседі.
Draco is a genus of agamid lizards They are found across Southeast Asia and southern India and are fairly common in forests, areca gardens, teak plantations and shrub jungle.
Ашу тарихы
Карл Линней 1758 жылы осы туысты сипаттады, ал типтік түрі – Draco volans. Туыстың атауы мифологиядағы аждахалардың латынша атауынан алынған. 20-шы ғасырдың басында және ортасында олардың ұшу қабілеттері туралы пікір таластар болды, кейбір авторлар патагияның тек көрсету үшін ғана пайдаланылатынын айтты, бірақ 1950-ші жылдардың соңындағы зерттеулер патагияның ұшу функциясын нақты дәлелдеді.
Carl Linnaeus described the genus in 1758, with the type species being Draco volans. The name of the genus is from the Latin term for dragons of mythology. In the early and mid 20th century, there was controversy about their gliding capabilities, with some authors suggesting that the patagia were solely for display, but research in the late 1950s firmly established the gliding function of the patagia.
Мекендейтін орта және экология
Драконың өкілдері негізінен ағаштарда тіршілік етеді, тропикалық жаңбырлы ормандарда мекендейді және ормандағы жерде кездеспейді десек артық айтқан болар. Патагиумның түсі олардың ареалындағы құрған жапырақтардың түсімен тікелей байланысты, бұл олардың ағаш қабығына ұқсайтын жасырын камуфляждалуын күшейтеді; олардың екеуі де хищ құстардан қорғану үшін камуфляж ретінде қызмет етеді.
Members of Draco are primarily arboreal, inhabiting tropical rainforests, and are almost never found on the forest floor. The colour of the patagium is strongly correlated to the colour of falling leaves in their range, which complements their cryptic camouflage resembling tree bark; both are likely to be camouflage against predatory birds.
Ұшу
Кескілер өздерінің "көрнекі құрылымдарымен" және қанат тәрізді, патагиялық мембраналар арқылы ұзын қашықтыққа ұшу қабілетімен жақсы танымал, бұл мембраналар көтеру күшін жасау үшін ұзартылған кеуде қабырғаларымен сүйеніп тұрады. Арқалық аяқтардың көлденең қимасы ағынды және контурлы аэродинамикалық пішін құрайды, сонымен қатар көтеру күшін жасауға да қатысады. Мембрананың бүктелуі мен жайылуын iliocostalis және intercostal бұлшық еттері бақылайды, ал басқа кескілерде олар тыныс алуды реттеу үшін қолданылады. Ұшып кету кезінде кескір секіріп, басы алға қаратып төмен түседі, денесінің астыңғы жағы жерге параллель болып орналасады. Ұшу барысында арқа иіліп, патагиумды қисық бетке айналдырады, ал алдыңғы аяқтары патагиумның алдыңғы бөлігін ұстап, аэродинамикалық пішіннің алдыңғы жиегін түзетіп тұрады. Алдыңғы аяқтар ұшу кезінде траекторияны реттеу үшін патагиумды басқаруға қолданылады. Ең жоғары жылдамдық түрлеріне байланысты секундына 5,2 және 7,6 метр аралығында анықталды. Қону кезінде ұшудың көп бөлігі көлденең бағытта өтеді. Қонуға дайындалғанда алдыңғы аяқтар патагиумды босатады. Қону алдымен алдыңғы аяқтармен, содан кейін артқы аяқтармен жүзеге асырылады. Жылжымалы мембрананың пішіні дене мөлшерімен байланысты емес, яғни ірі түрлердің көтеру күшін жасайтын бетінің ауданы пропорционалды түрде кішірек болады, демек қанат жүктемесі жоғарылайды.
The lizards are well known for their "display structures" and ability to glide long distances using their wing like, patagial membranes supported by elongated thoracic ribs to generate lift forces. The hindlimbs in cross section form a streamlined and contoured airfoil, and are also probably involved in generating lift. The folding and unfolding of the membrane is controlled by the iliocostalis and intercostal muscles, which in other lizards are used to control breathing. At takeoff, the lizard jumps and descends headfirst, orientating itself so that the underside of the body is parallel to the ground. During flight, the back arches, forming the patagium into a cambered surface, and the forelimbs grab the front of the patagium, forming a straight front edge to the aerofoil. The forelimbs are used to manipulate the patagium in order to adjust the trajectory during flight. Maximum gliding speeds have been found to be between 5.2 and 7.6 metres per second, depending on the species. During the landing process, the glide is mostly horizontal. Immediately before landing, the forelimbs release the patagium. The landing is forefeet first, followed by hindfeet. The shape of the gliding membrane does not correlate with body size, meaning the larger species have proportionately less lift generating surface area and consequently higher wing loading.
Өмірбаян
Драко ящерицалары өте аумақты, олардың мекендейтін аймағы бір немесе бірнеше ағаштан тұрады. Ағаштарды еркектер белсенді түрде қорғайды, ал аймақтағы еркектердің саны аз болғанда, бос аймақтарды іздеу үшін орманды аралайды. Эксперименттік зерттеулер көрсеткендей, үстем еркек кеткеннен кейін бірнеше сағат ішінде қолайлы бос аймақтар иеленеді. Әйелдер аумақтарда еркін қозғалады. Патагиум, сүйісу кезінде және бастық еркектер арасындағы аумақтық даулар кезінде көрсету құрылымы ретінде қолданылады, сондай-ақ олардың жасырынған дене қабықшаларымен контраст қалыптастыратын, жарқын түсті жұмсақ терінің жайылуымен бірге. Драко жыныстық ерекшеліктері бар, әйелдер еркектерге қарағанда ірілеу болады. Ұшқыш ящерицаның аналығы тек жұмыртқалауға дайын болғанда ғана жерге түседі. Ол ағаштан түсіп, басын топыраққа кіргізіп, ұя қазып алады. Содан кейін 2-5 жұмыртқадан тұратын жұмыртқаларды салып, тесікті топырақпен жабады және шамамен 24 сағат бойы жұмыртқаларын қорғайды, бірақ содан кейін кетеді және балаларына ешқандай көмек көрсетпейді.
Draco lizards are highly territorial, with the home range consisting of one or a few trees. The trees are actively guarded by males, with territory less males searching the forest landscape in search of vacant areas. Experimental studies have determined that suitable unoccupied territories were claimed within a few hours of the removal of a dominant male. Females move freely through the territories. The patagium is used as a display structure during courtship and territorial disputes between rival males, alongside the opening of a brightly colored dewlap that contrasts with their camouflaged body scalation. Draco is sexually dimorphic, with females being larger than males. The only time a female flying lizard ventures to the ground is when she is ready to lay her eggs. She descends the tree she is on and makes a nest hole by forcing her head into the soil. She then lays a clutch of 2–5 eggs before filling the hole and guards the eggs for approximately 24 hours, but then leaves and has nothing more to do with her offspring.
Дәл осындай ертедегі бауырымен жорғалаушылар
Қазба деректерінен белгілі болған бірнеше басқа да бауырымен жорғалаушылардың денесінің екі жағынан патагиум немесе пластинадан тұратын ұқсас сырғанау механизмдерін қатар дамытқандығы белгілі; олардың ең көнесі – вейгелтизауридтер, 258-252 миллион жыл бұрынғы соңғы перм кезеңінде өмір сүрген. Басқа тұқымдастарға триас кезеңінің куехнеозавридтері мен Мецистотрахелос, сондай-ақ креда кезеңінің кәсірленген кесірткесі Шианлонг жатады.
Several other lineages of reptile known from the fossil record have convergently evolved similar gliding mechanisms consisting of a patagium or plate flanking the torso; the weigeltisaurids are the oldest of these, living in the Late Permian from around 258 to 252 million years ago. Other lineages include the Triassic kuehneosaurids and Mecistotrachelos, and the Cretaceous lizard Xianglong.