Кіріспе

Мартаның жүзімдіктерінің шығыс шетіндегі кішкентай арал, АҚШ, Массачусетс штаты
арал

Чаппакиддик аралы ( /tʃ//æ//p//ə/'/k//w//ɪ//d//ɪ//k/ CHAPuhKWIDik; Massachusett тілінде: Noepetchepi aquidenet; әдетте "Chappy" деп аталады) – Мартаның жүзімдіктерінің шығыс шетіндегі жарты аралы және кейде арал. Нортон-пойнт, тар кедергілі жағажай, Мартаның жүзімдігі мен Чаппакиддикті Катама мен Васк арасында байланыстырады. Құйындар мен күшті дауылдар аралдарды уақытша бөліп тұрады. Екі арал соңғы рет 2023 жылдың 31 желтоқсанында қайта қосылды. Қазіргі заманғы тарихында екі жер белісі көбінесе бірімен-бірі байланысты болғанымен, Чаппакиддикке арал деп атау жалғасады. Келушілер осы шалғай аралға жағажайлар, велосипедпен жүру, жаяу серуендеу, табиғатты тану және құстарды бақылау үшін, сондай-ақ туған жердің арасында жасалған шағын жапон бағы – MyToi бағы үшін келеді. Эдгартауннан екі өрт сөндіру машинасы орналасқан. Chappaquiddick Road және Poucha Road екеуі де асфальтталған, құмды, орманды жолдарға, жолдарға және жағалауға қол жеткізуді қамтамасыз етеді. Чаппакиддик 1969 жылы осы атпен танымал болған оқиғадан кейін халықаралық деңгейде белгілі болды, сол кезде АҚШ сенаторы Тед Кеннеди қателікпен көлігін аралдың Дик көпірінен Пуча тоғанына құлатты. Кеннедидің 28 жастағы жолаушысы Мэри Джо Копечн машинаның ішінде суға батып қайтыс болды.

Атауы және ерте есеп айырысу

Chappaquiddick атауы американдық түпкіліктің "cheppiaquidne" сөзінен шыққан, яғни "бөлінген арал" деген мағынаны білдіреді, себебі бұл арал Мартаның жүзім бағынан тар бұғазбен бөлінген. Арал тарихи түрде "Чаубакуэдук" немесе "Чаппакуиджик" деп те аталып келген. Уампаноаг тайпасының Чаппаквиддик тобының ежелгі мекені болған бұл арал, он тоғызыншы ғасырдың соңына дейін олардың толық меншігінде болды. Олардың ішкі аймақта шамамен 40 гектарлық бұталы жер резервациясы әлі де бар. Алғашқы отарлаушылар 1642 жылы Эдгартаунды қоныстандырып, Чаппакиддикті тез арада ауылдық жер деп жариялады. Еуропалық текті адамдарға тиесілі алғашқы үйлер шамамен 1750 жылы салынды; осы тұрғындар мал өсіріп, жер шаруашылығымен айналысты.

География

АҚШ Халық санағы бюросы оны Массачусетс штатының Дьюкс округіне жататын 2003 жылғы халық санағы ауданының 1-ші тобы деп анықтайды. Оның құрлық ауданы 15.915 км² (6.145 шаршы миль) құрайды. Әкімшілік жағынан ол Эдгартаун қаласының және Дьюкс округінің құрамына кіреді. «Резервациялардың қамқоршылары» атты коммерциялық емес табиғатты қорғау ұйымы, оңтүстік-шығыс нүктесі Васкіден солтүстік-шығыстағы Кейп Погке дейінгі жердің шамамен жартысына иелік етеді және басқарады. Васки көк балық, жолақты балық және басқа да түрлерді аулауға танымал балық аулау орны. 1801 жылы тұрғызылған Кейп Пог маяғы Мускегет арнасының таяздықтары мен жағалауларында жүретін кемелерге қызмет етіп келеді. Чаппакиддик негізінен әртүрлі жер және су экосистемаларымен сипатталады: кең тұзды батпақтар, көлдер, қызыл арша ормандары, шөптесі далалар және құмшақтар, құбырлы тулпарлар, көк қаз, балықтар мен ұя салушы құстар сияқты жағалаудағы жабайы жануарлар. Негізгі ішкі су көлемі – Кейп Пог шығанағы, Катама шығанағы және Пуча көлі, барлығы тұзды. Арал мұхит ағындары, дауылдық толқындар және астрономиялық жарылымдардың салдарынан жағалау сызығының өзгеруіне үнемі тап болғанымен, 21-ші ғасыр эрозияның жаңа сынқатарын ұсынды, әсіресе 2007 жылғы «Патриоттар күні» дауыл кезінде қиын жағдайға тап болған Васк Пойнт. 2007 мен 2013 жылдар аралығында Васкте шамамен жер жоғалды, мұнда ағындар жартастарды құлатты, Лебедь көлін жалмап алды, жағалау жолдарына зиян келтірді және тұрғын үйге қауіп төндірді.

Халық саны

2020 жылғы санақ бойынша Чаппакиддикте 253 тұрғын тіркелді, бұл 2010 жылғы 179-дан көп. Халықтың этникалық құрамы: 92% ақ нәсілді, 1% американдық индейлер, 1% азиялықтар және 4% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілдегі латын американдықтары немесе испан тілділер халықтың 1% құрады. Әлеуметтік жағынан, тұрғындары біріккен қауымдастық құрайды және өздерін Эдгартаунның қалған бөлігінен ерекшеленген деп санайды. Ұзақ жылдардан бері тұратын тұрғындар Эдгартаунға барғанда "материкке баруды", ал мысалы, Бостонға немесе Кейп-Кодқа барғанда "Америкаға баруды" айтады. Аралға жеке меншік баржа сияқты паромдар арқылы кіруге болады, олардың атаулары On Time II және On Time III. Бұл паромдар Мартаның жүзім бағындағы Чаппакиддик пен Эдгартаун арасында жаяу жүргіншілерді, велосипедтерді және бір уақытта үш көлікке дейін тасымалдайды. Жаз айларында екі паром, ал маусымнан тыс уақытта бір паром жұмыс істейді. Төрт дөңгелекті көліктермен және жаяу жолмен оңтүстік жағалауда аралдар қосылғанда және жағдайға мүмкіндік болғанда құм арқылы өтуге болады.

Тед Кеннеди оқиғасы

Чаппакиддик аралы 1969 жылғы 19 шілдеде Мэри Джо Копечненің денесі Пуча көліндегі Дик көпірінің жанында суға түскен Oldsmobile 88 ішінде табылғанда халықаралық деңгейде танымал болды. Көлік АҚШ сенаторы Тед Кеннедиге тиесілі еді, ол бұрылыс кесіп, кеше кешкісін қателікпен көпірден құлап кеткенін айтты. Ол оқиға туралы полицияға он сағат бойы хабарламады. 1970 жылғы қаңтарда Копечненің өлімі бойынша сот тергеуі Кеннедидің көпірге қарай бұрылуының қасақана болғанын және ол көлігін "кем дегенде салмақтықпен және мүмкін тіршіліксіздікпен" басқарғанын анықтады. 1970 жылғы сәуірде үлкен жюри тергеуі өтті, ешқандай айыптау қойылған жоқ. Дик көпірі 1995 жылға дейін жабық болды. 2017 жылы оқиғаға негізделген фильм шықты, көптеген сахналар Чаппакиддикте және Эдгартаунда түсірілді.