Кіріспе
Тайвань саясаты
Төрт "Жоқ" және "Бірсіз", сондай-ақ "Төрт Жоқ" деп те аталады, бұл Қытай Республикасының бұрынғы президенті Чэнь Шуйбяньнің 2000 жылғы 20 мамырдағы инаугурациялық сөзінде Тайваньның саяси мәртебесіне қатысты берген уәдесі. Бұл – Тайвань мен Қытай арасындағы қарым-қатынастың маңызды бөлігі болды. Уәдеге сәйкес, егер Қытай Халық Республикасы Тайваньға қарсы әскери күш қолдану ниеті болмаса, Ченнің әкімшілігі:
Тайвань тәуелсіздігін жарияламайды,
ұлттық атауын "Қытай Республикасы" -нан "Тайвань Республикасы" деп өзгертпейді,
Қытай Республикасының Конституциясына мемлекеттер арасындағы ерекше қатынастар доктринасын енгізбейді, немесе
бірігу немесе тәуелсіздік туралы референдум өткізбейді. Жоғарыда аталған төрт уәде "Төрт Жоқ" деп аталады. Сонымен қатар, "Бірсіз" дегені – Ченнің әкімшілігі Ұлттық Біріктіру Кеңесін (кейін 2006 жылы таратылған) және Ұлттық Біріктіру Ережелерін жоймайды, бірақ оның өкіметтігі кезінде Ұлттық Біріктіру Кеңесі бір рет қана отырды. 2006 жылдың 27 ақпанында Кеңес өзінің жұмысын тоқтатты, сонымен қатар оның бұрынғы аз бюджеті де жойылды. Чен бұл шешімінің Тайвань бұғазындағы статус-квоны өзгертпейтінін, керісінше, Тайвань халқына егемендікті қайтаратынын айтты. "Төрт Жоқ" және "Бірсіз" Қытай Республикасы мен АҚШ арасындағы қарым-қатынастың маңызды бөлігі болды. Чен бірнеше рет АҚШ-ты "Төрт Жоқ" және "Бірсіз" саясаты күшін жойған жоқ екеніне және ол уәдені кез келген еңбек жолдары арқылы айналып өтуге тырыспайтынына сендірді. АҚШ "Төрт Жоқ" және "Бірсіз" саясатына қатысты Ченнің уәдесін "бағалайтынын және оны өте маңызды деп санайтынын" мәлімдеді.
The Four Noes and One Without , also known as the Four Noes was a pledge by former President of the Republic of China Chen Shui bian made in his inauguration speech on 20 May 2000, concerning the political status of Taiwan. It was an important part of cross straits relations. The pledge was that, provided the People's Republic of China has no intention to use military force against Taiwan, Chen's administration would not:
declare Taiwanese independence,
change the national title from "the Republic of China" to "the Republic of Taiwan",
include the doctrine of special state to state relations in the Constitution of the Republic of China, or
promote a referendum on unification or independence. The above four pledges are called the "Four Noes". In addition, the "One Without" was that Chen's administration would not abolish the National Unification Council (later abolished in 2006) or the National Unification Guidelines though during his administration the National Unification Council met only once. On February 27, 2006, the Council ceased to function in tandem with the elimination of its already meager budget. Chen said that his decision did not change the status quo in the Taiwan Strait, but instead returned sovereignty to the people of Taiwan. The Four Noes and One Without were an important part of Republic of China United States relations. Several times, Chen had to reassure the United States that the Four Noes and One Without policy had not been abolished and that he was not attempting to circumvent the pledge via any loopholes. The phrase that the United States used with regard to the policy of "Four Noes and One Without" was that the United States "appreciate[d] Chen's pledge and t[ook] it very seriously."
Саясатты қайта қарау
2006 жылдың 27 ақпанында Чен Ұлттық біріктіру кеңесі мен нұсқаулықтарды "қызметін тоқтатып, бюджеті енді бөлінбейді" деп таратып, егер "қызметін тоқтату" термині "жою" терминімен синоним болып саналса, 2000 жылы берілген уәделерді бұзды. Алайда, Қытай Халық Республикасы 2005 жылдың наурызында Тайваньға қарсы «Сецессияға қарсы» заң қабылдап, Тайвань бұғазының қарсы жағындағы зымырандарды жинауды жалғастыра отырып, Тайваньға әскери күш қолдануы мүмкін екенін мәлімдегендіктен, агрессияға қарсы ниеттің жоқтығы туралы қағида бұзылған болуы мүмкін. 2004 жылы президент Чэн Шуй Бьян ұйымдастырған референдумда Тайвань референдум заңының «төтенше қауіп» ережесі қолданылды, бұл Қытайдың зымырандарды жинақтауы мен қатерлі әрекеттерінің нәтижесінде бұл қағиданың бұзылғанын білдірді. Дегенмен, бұл қадам АҚШ-тың күрт наразылығын тудырды, Мемлекеттік департамент Тайвань үкіметінен Ұлттық біріктіру кеңесі жойылмағанын нақтылауды талап етті. Бірақ, бірнеше күннен кейін телеарнадағы сұхбатында Чен «қызметін тоқтату» пен «жою» терминдерінің бірдей екенін мәлімдеді. Осыған дейін, бір апта бұрын ол АҚШ конгрессмені Роб Симмонсқа (R-CT) Кеңес пен Нұсқаулықтардың «абсурдты дәуірдің абсурдты туындылары» екенін айтқан. Чен 2008 жылы қызметтен кетуге дейін көптеген сарапшылардың пікірінше, сепаратистік бағытталған жаңа конституция жобасын дайындауды жоспарлаған. 2007 жылы «Төрт жоқ және бір емес» саясаты ресми түрде «Төрт қалау және бір емес» саясатымен алмастырылды, бұл бастапқы «Төрт жоқ және бір емес» саясатының керісінше. 2016 жылы Цай Ин Вэнь президент болғаннан кейін, ол өзінің басшылығымен «Жаңа төрт жоқ» саясатын жариялады, яғни міндеттемелерін өзгертпеу, ізгі ниеттерін сақтау, қысымға бағынбау және бұрынғы қақтығыс жолына оралмау.
Сын
Ку Куан Мин және басқа да тәуелсіздік жақтастары Ченнің президент ретінде "конституциялық түрде өкілеттік алмайтынын" және Тайваньның саяси болашағы мен бостандығын осы уәде арқылы шектеуге "заңдық құқығы жоқ" екенін ашық сынады. Сонымен қатар, вице-президент Аннет Лу сияқты Ченнің жақтастары уәдеде әскери күштің анықтамасы сияқты олқылықтар болуы мүмкін деп ұсынды. Бұдан өзге, уәдеде референдумды қолдамайтыны айтылған, бірақ кейбір адамдар азаматтардың бастамасымен референдум өткізу мүмкіндігіне тыйым салмағанын мәлімдеді. Осындай олқылықтар болу ықтималдығы Пекин мен Вашингтон қалаларында қысыққандық тудырды.
Тәуелсіздік жақтастары мен оның қолдаушыларының қатты қарсылығына байланысты, олар уәде оқылған кезде дереу инаугурация рәсімінен шығып кететінін ескерткен, Чен 2004 жылы қайта сайланғаннан кейін берген инаугурациялық сөзінде бұл уәдені нақты қайталаған жоқ, бірақ 2000 жылғы инаугурациялық сөзінде берген кепілдіктері күшінде екенін айтып, уәдеге сілтеме жасады және ол уәденің күшінде қалатынын көп рет мәлімдеді.