Кіріспе
Винсент Сиу немесе Сиу Ван Чанг (; 3 қаңтар 1939 жылы туған) – 2008 жылдан 2012 жылға дейін Қытай Республикасының (Тайвань) вице-президенті қызметін атқарған тайваньдық саясаткер. Ол Қытай Республикасында туған Тайваньның тұңғыш премьер-министрі және Гоминьданның (КМТ) бұрынғы вице-төрағасы болды.
Vincent C. Siew or Siew Wan chang (; born 3 January 1939) is a Taiwanese politician who served as the Vice President of the Republic of China (Taiwan) from 2008 to 2012. He was the first Taiwanese born Premier of the Republic of China and former vice chairman of the Kuomintang (KMT).
Ерте өмір
1939 жылғы 3 қаңтарда Тайваньның сол кездегі жапон отарлық аймағындағы Чиайи қаласында дүниеге келген Сиу 1957 жылы Чиайи жоғары мектебін бітірді. 1961 жылы Ұлттық Чэньчи университетінің (НКУУ) дипломатия факультетін тәмамдады. Әскерлік қызметін аяқтағаннан кейін 1962 жылы Сыртқы істер жөніндегі арнайы емтиханды тапсырды. Содан кейін 1965 жылы НКУУ Халықаралық құқық және дипломатия институтының магистратурасын бітіріп, магистр дәрежесін алды. Гарвард университетіне қабылданып баптаса да, Сиу анасының тілегімен Тайваньда қалуды жөн көрді. 1982 жылы АҚШ-тағы Джорджтаун университетіндегі көшбасшылық семинарын аяқтады және 1985 жылы Айзенхауэр стипендиясын иеленді.
Саяси мансап
1966 жылғы сәуірде ол Малайзияның Куала-Лумпур қаласындағы Қытай Республикасы (ҚР) консулдығының вице-консулы болып тағайындалды және 1969 жылы консул қызметіне көтерілді, ол 1972 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті. Өкілеттік мерзімінде Тайвань мен Малайзия және Сингапур үкіметтері мен халқы арасындағы тығыз қарым-қатынастарды нығайтты. Сонымен қатар, Сингапурдағы Қытай Республикасының саудалық миссиясын және Тайбэйдегі Сингапур сауда кеңсесін құру бойынша сәтті келіссөздер жүргізді. 1971 жылғы 25 қазанда Біріккен Ұлттар Ұйымындағы Қытай өкілдігінің Қытай Республикасынан (ҚР) Қытай Халық Республикасына (ҚХР) ауысуынан және халықаралық қауымдастықтағы масштабты өзгерістерден кейін, Сиу Тайваньға оралуға шешім қабылдады. Отанына оралғаннан кейін Сыртқы істер министрлігінің (СІМ) Шығыс Азия және Тынық мұхиты істері департаментінде бөлім меңгерушісі болды. 1972 жылы СІМ құрамындағы Сыртқы сауда жөніндегі кеңеске (BOFT) қосылды, онда инспектор қызметінен бастап, бөлім директоры және бас директордың орынбасарына дейін өсті. 1979 жылғы 1 қаңтарда АҚШ дипломатиялық қатынастарын ҚР-дан ҚХР-ға ауысқанша, Тайвань мен АҚШ арасындағы екіжақты сауда келісімдерін келісу үшін жиі сапарлар жасады. 1982 жылғы қаңтарда BOFT-тың бас директоры болды. Өкілеттік мерзімінде заңдар мен ережелерді жеңілдету және BOFT-тағы кадрлық басқаруды күшейту жөнінде жұмыс істеді. Тайвань мен АҚШ арасындағы сауда артықшылығын азайту мақсатында АҚШ-тың көптеген штаттарын қамтыған саудалық миссияларды ұйымдастырды, бұл кең назар аударды. Сонымен қатар, экономикалық және сауда қатынастарын жақсарту және сауда дауларын шешу үшін ірі сауда серіктес елдерге бірқатар қосымша саудалық миссияларға қатысты. Сауданы либералдау және жаһандануды белсенді түрде ілгерілетті. Банктерге импорт-экспорт рұқсаттарын беруге рұқсат берді, кәсіби білім беруді дамытты және Тайваньнан тыс жердегі экономикалық және сауда өкілдерінің айналымды жұмыс істеу жүйесін енгізді. Оның күш-жігері Тайваньның айтарлықтай валюталық резервтерін қалыптастыруға көмектесті және Тайваньды әлемдегі 13-ші ірі сауда державасы етіп бекітті.
Материктік істер жөніндегі кеңес
1994 жылғы 15 желтоқсанда Сиу Хуан Кун Хуэйді алмастырып, Материктік істер жөніндегі министр болып тағайындалды. Өкілеттік мерзімінде ол Қытаймен сауда және инвестицияны ынталандыру арқылы екі жақ арасындағы қатынастарды дамыту мақсатында, сауда мен инвестицияға қатысты шектеулерді жеңілдетуге бағытталған жаңа шаралар мен іс-қимылдарды ұсынды.
Премьер-министр қызметіне тағайындалу
Сиу 1997 жылы тамызда Тайбэйде өткен Гоминьданның 15-ші Ұлттық құрылтайынан кейін президент Ли Тэн Хуэй тарапынан премьер-министр қызметіне тағайындалды. Сиу 1997 жылдың 1 қыркүйегінде қызметін бастады.
Тайваньның Қытайдағы ядролық қалдықтар қоймасы
Премьер-министр Сиу Тайвань Электр Компаниясына Қытаймен Ганьсу провинциясында Тайваньның радиоактивті қалдықтарын сақтау туралы жарияланбаған келісімге қол қоюды бұйырды. Оның меморандумы оның премьер-министрлік қызметін атқарған кезінде қол қойылған, бірақ 2000 жылы премьер-министр Тан Фэйге билік ауысқаннан кейін тоқтатылды.
2000 жылғы президенттік сайлау
2000 жылдың 18 наурызында Сиу Лиен Чанмен бірге вице-президенттікке кандидат ретінде 2000 жылғы президенттік сайлауға қатысты. Бірақ Сиу мен Лиен сайлауда Демократиялық прогрессивті партиядан Чэн Шуй Бьян мен Аннет Луға еңіске ұшырады.
2008 жылғы ҚХР вице-президент сайлауы
2007 жылдың мамыр айында Сиу КМТ президенттік кандидат Ма Ин Чжоудың мүмкін болатын серігі ретінде талқыланды. Бұл болжамдар Заң шығарушы Юаньның спикері Ван Цзиньпин Маның шақыруын қабылдамағаннан кейін іске асты. 2007 жылдың 23 маусымында, апталар бойы созылған болжамдарға нүкте қойылып, Ма Сиуды өзінің вице-президенттікке кандидат ретінде ресми түрде таныстырды. 2008 жылғы сайлау Сиу үшін екінші мүмкіндік болды, өйткені ол 2000 жылы Лиен Чанның КМТ тізімінде де вице-президенттікке кандидат болып сайланған еді. 22 наурызда Ма мен Сиу 2008 жылғы президенттік сайлауда жеңіске жетті. Олар 7 659 014 (58,45%) дауыспен, Хсие мен Судың 5 444 949 (41,55%) дауысына қарсы жеңіске қол жеткізді.
2008 жылғы Азия үшін Боао форумы
2008 жылдың 11 сәуірінде Винсент Сиу Қытайдың құрамалық бөлігінде басқарылатын Хайнань провинциясының Боао қаласында өткен Азия үшін Боао форумына қатысу үшін Тайваньдан аттанды. Сиу 2001 жылдан бері форумның негіздеуші делегаты болып табылады және ол Cross Straits Common Market Foundation төрағасы ретінде тағы да қатысты. Сиу 2001 жылы Боаода Қытай Коммунистік партиясының бас хатшысы Ху Цзиньтаомен кездескен еді. Дегенмен, 2008 жылы сайланған вице-президент ретіндегі оның ерекше статусы оның қатысуын одан да маңыздырақ, бірақ Тайваньдағы пікірлердің қақтығысына себеп болды. Оның Ху Цзиньтаомен өткізген кездесуі 2005 жылғы «Пан-Көк» сапарынан бері Тайвань мен Қытай арасындағы ең жоғары деңгейдегі келіссөздер болып табылды. Сиудың Хайнандағы қабылдану деңгейі оған сәйкес белгіленді және 2005 жылы Лиен Чанға көрсетілген деңгеймен тең болды. 2008 жылдың 12 сәуірінде Винсент Сиу Тайваньтың бұрынғы және болашақ үкімет шенеуніктері мен бизнес лидерлерін қамтитын Cross Strait Common Market Foundation делегациясының құрамында Боао Азия форумында Ху Цзиньтаомен кездесті. Кездесуде Сиу мен Ху Ма Ин Чжоу мен Винсент Сиудың басшылығымен екі жақ арасындағы қарым-қатынастарға деген үміттерін білдірді. Ху Сиудан Ма Ин Чжоуға, Гоминьдан төрағасы Ву По Сяньға және құрметті төраға Лиен Чанға өзінің сәлемін жеткізуін сұрады. Сиу екі үкімет арасындағы жүйелі әуе рейстерін және тұрақты келіссөздерді қайта бастау мәселесін көтерді, Ху осы ұсыныстармен келісті.
Вице-президенттік ант берді
Сиу Мамен бірге 2008 жылдың 20 мамырында Тайбэйде Қытай Республикасының вице-президенті және президенті қызметтеріне ант берді.
Вице-президент ретінде алғашқы шетел сапары
2008 жылдың 4 қыркүйегінде Сиу вице-президент ретінде алғашқы шетел сапарына шықты, ол Свазилендке төрт күнге созылды. Сиудың сапары екі ел арасындағы дипломатиялық қатынастарды одан әрі нығайту және король Мсвати III-нің қырық жылдық туған күнін тойлау мақсатында болды. Сыртқы істер министрі Франсиско У Сиумен бірге сапарға қатысты.
2012 жылғы вице-президент сайлауы
Сиу Маның 2012 жылғы қайта сайлану науқанында екінші мерзімге түсуден бас тартты. Ма оның орнына премьер-министр Ву Ден Иді вице-президенттікке кандидат ретінде ұсынды.
2014 жылғы Азия үшін Боао форумы
Сиу, "Кросс-Стрейтс ортақ нарық қоры" құрметті төрағасы ретінде, 2014 жылдың сәуірінде Хайнаньда өткен Азия форумына қатысты, онда ол премьер-министр Ли Кэцянмен кездесті. Ол Тайваньның Аймақтық жан-жақты экономикалық серіктестікке (RCEP) қосылу ниетін қайта баяндады. Сондай-ақ, Лиге Тайвань пен Қытайдың екіжақты сауданы либерализациялауды күшейтуі және жан-жақты экономикалық қатынастар құруы қажет екенін айтты, Тайваньның аймақтық экономикаға қосылуға деген ықыласын білдірді.
2014 жылы АТЭС Қытай
2014 жылдың қарашасында Қытай Тайбэйінің экономикалық жетекшісі Сиу АТЭС Қытай 2014 конференциясына қатысу үшін Пекинге ұшып барды. Ол Қытай Коммунистік партиясының бас хатшысы Си Цзиньпинмен Халықтың Ұлы залында кездесті. Екі көшбасшы 1992 жылғы консенсусқа және тағы екі принципке өзгеріс енгізбеуге келісіп, осы арқылы Қытай мен Тайвань арасындағы қарым-қатынасты дамытуды жалғастыруға уағдаласты. Си Цзиньпин соңғы жылдары екі жақты қарым-қатынастарда белгілі бір прогресс болғанын, бірақ жаңа мәселелер де туындағанын айтты. Ол екі тараптың өзара сенімді, құрметті және байланысты арттыру арқылы қарым-қатынастың ұзақ мерзімді және денсау дамуын сақтауға тырысуы керектігін атап өтті. Сиудың делегациясына Материктік істер жөніндегі кеңес министрі Ван Ючи және бірнеше тайваньдық кәсіпкерлер кірді.
Жеке өмір
Сиу Сьюзан Чумен үйленген, үш қызы бар: Рутин (蕭如婷), Руфен (蕭如芬) және Шао Чжию (蕭至佑). Сьюзан Ұлттық Чэньчи университетінің Халықаралық сауда факультетін бітірген. Сиу Хоккиен тілінде сөйлейді. Ол 2009 жылдың 3 маусымында ауруханадан босатылды.