Кіріспе
Жапон Альптері (日本アルプス) – Жапониядағы Хонсю аралын екіге бөліп тұратын тау тізбегі. Хонсю аралының орталық бөлігіндегі тау шатқалдары көптен бері құрмет тұтып, қажырлы саяхаттардың орталығы болып келген. Жергілікті халық бұл тауларды ағаш, отын, тыңайтқыш, мал азығы, ет, минералдар және дәрілік шөптер сияқты шикізат алу үшін ұзақ жылдар бойы пайдаланған. Көптеген келушілер қажылыққа, әсіресе буддалық храмға және Тәте тауының қасиетті шыңына бару үшін келген. Бұл атауды ағылшын археологы Уильям Гоуленд ойлап тапқан, ал кейіннен альпілік климатымен танымал Камикочидегі ескерткіш тақтасы бар ағылшын миссионері Уолтер Уэстон (1861–1940) тарапынан кеңінен танымал болды. Гоуленд бұл терминді қолданғанда, ол тек Хида тауларына қатысты болған, бірақ қазір ол Кисо және Акаиши тауларына да қолданылады.
The Japanese Alps (日本アルプス) is a series of mountain ranges in Japan which bisect the main island of Honshu. The peaks that tower over central Honshu have long been the object of veneration and pilgrimage. These mountains had long been exploited by local people for raw materials, including timber, fuel, fertilizer, fodder, meat, minerals, and medicines. Most visitors came to the mountain for pilgrimage, especially to the Buddhist temple and the sacred peak of Mount Tate. The name was coined by English archaeologist William Gowland, and later popularized by Reverend Walter Weston (1861–1940), an English missionary for whom a memorial plaque is located at Kamikōchi, a tourist destination known for its alpine climate. When Gowland coined the phrase, he was only referring to the Hida Mountains, but it now also applies to the Kiso Mountains and Akaishi Mountains.
Тарих
Жапон Альптерінің тарихы Уильям Гоуленд бұл атауды орнатқанға дейін де ұзаққа созылған. Жапон Альптері ежелгі заманнан бері буддалық монахтар мен шугенялар үшін аскетикалық тәжірибелер орыны ретінде пайдаланылып келген. 1600 жылдардан 1800 жылдарға дейін Кага әкімшілігінің самурай шенеуніктері, таулардың ағаштарын сақтау үшін, жергілікті аңшылар мен шаруаларды жетекші ретінде алып, Hida тауларына терең кірді және жоталар, аңғарлар мен өсімдіктерді тіркеген карталар жасауды жалғастырды. Бұл саяхат Окуяма мавари (奥山廻り) деп аталады. Қазірге дейін, әлемдегі ең көп қар жауатын аймақтардың бірі – Хида тауларының тік беткейлерінен қыста өту өте қиын. Сондықтан, 1584 жылдың қысында даймё Сасса Наримасаның әскері Зара және Харинки асулары арқылы тау тізбегінен өтіп кеткені Жапония тарихындағы маңызды оқиға саналады. Бұл оқиға Сасса мен Зара асуының атынан туындаған "Сарасара гуэ" (さらさら越え) деп аталады. Алғашқы геологиялық карталар 1890 жылы жарық көрді. Есепте маңызды шыңдар көрсетілген, бірақ топография көбінесе болжамдарға негіделген. 1891 жылдан бастап, шетелдік саяхатшылар Базиль Холл Чемберлен мен В. Б. Мейсонның "Жапониядағы саяхатшыларға арналған нұсқаулық" кітабынан пайдалы ақпарат ала алды. Дегенмен, ондаған жылдар бойы жапондықтар осы тауларға ешқандай нұсқаулықсыз шығып келді. Жапондықтар 1890 жылдары он жылдан астам уақыт бойы физикалық зерттеулер жүргізді. Олар тауларды дәстүрлі топтастыруларына сәйкес (солтүстік, орталық және оңтүстік) деп бөліп қарастырды. Ағылшыз геологы Уильям Гоуленд алғаш рет осы аймақтың бір тұтас ландшафт құрайтынын ойлады, оны Еуропа Альптерімен салыстыруға болады. Гоулендтің бұл көзқарасын тағы бір ағылшыз және христиан миссионері Уолтер Уэстон одан әрі дамытты, ол Гоулендтің географиялық тұжырымын "қасиеттеп, оны де-факто есім ретінде пайдалана алды". Уэстонды Камикочиде тұратын тау гиді Камиджо Камонджи көптеген тауларға жетеледі. Уэстон Гоуленд бұрын барып көрген тауларды зерттеді, сондай-ақ Сирума, Йонен, Каса, Хотака және басқа да кішігірім таулардың шыңдарына көтерілді. 1960-1970 жылдары Жапон Альптерінің көлік инфрақұрылымы жақсартылды, соның нәтижесінде кейбір танымал таулы аймақтарға қол жеткізу айтарлықтай жеңілдеді, бұл альпинистер ғана емес, туристердің де санын арттырды. Комагатакэ арқан жолы 1967 жылы, Шинхотака арқан жолы 1970 жылы, ал Татеяма Куробе альпілік жолы 1971 жылы толыққанды ашылды.
Аумақтар
Бүгінде Жапон Альптері Хида тауларын (飛騨山脈), Кисо тауларын (木曽山脈) және Акаиси тауларын (赤石山脈) қамтиды. Бұл биік таулардың арасында Фудзи тауынан кейін ең биік болып саналатын бірнеше шың бар. Ең биік шыңдар – солтүстік аймақтағы Хотака тауы және оңтүстік аймақтағы Кита тауы. Онтаке тауы Хида тауларынан қашықтықта болғандықтан, әдетте Хида тауларына жатпайды, бірақ таушылар нұсқаулықтарында Жапон Альптерімен бірге жиі айтылады. Онтаке тауы белсенді жанартау ретінде танымал, соңғы рет 2014 жылы атқылаған.
Солтүстік Альп таулары
Солтүстік Альп таулары, сонымен қатар Хида таулары деп те аталады, Нагано, Тояма және Гифу префектуралары арқылы созылып жатыр. Таулардың шағын бөлігі Ниигата префектурасына дейін жетеді. Оған Норикура тауы, Яке тауы, Каса тауы, Хотака тауы, Яри тауы, Йонен тауы, Васиба тауы, Суишо тауы, Якуши тауы, Куробегоро тауы, Тате тауы, Цуруги тауы, Касима Яригатакэ (鹿島槍ヶ岳), Гориу-даке (五竜岳), Широма тауы сияқты таулар кіреді.
Орталық Альп таулары
Орталық Альп таулары, сондай-ақ Кисо таулары деп белгілі, Нагано префектурасында орналасқан. Оларға Ена тауы, Анпайжи тауы (安平路山), Кусумояма тауы (越百山), Минамикома тауы, Уцуги тауы, Хокен тауы, Кисокома тауы, Кёгатаке (経ヶ岳) сияқты таулар кіреді.
Оңтүстік Альп таулары
Оңтүстік Альп таулары, сондай-ақ Акаиси таулары деп белгілі, Нагано, Яманаси және Шидзуока префектураларында орналасқан. Оларға Текари тауы, Хиджири тауы, Акаиси тауы, Аракава тауы, Шиоми тауы, Нотори тауы, Айно тауы, Кита тауы, Хоо тауы, Кайкома тауы, Сенжо тауы, Нокогири тауы (Акаиши) сияқты таулар кіреді.
Мұздықтар
Бұрын географтар Жапонияда белсенді мұздықтар жоқ деп есептеген. Жапон қар мен мұз қоғамы 2012 жылдың мамыр айында осы пікірдің дұрыс еместігін анықтады. Цуруги тауындағы беттік ағыс жылдамдығы мен қарлы дақтарды зерттеу арқылы, олар кейбір көпжылдық қарлы дақтардың ішінде 30 метрден астам қалыңдығы бар үлкен мұз массалары бар екенін тапты. Бұл осы қарлы дақтарды белсенді мұздықтар деп жіктеуге мүмкіндік берді, және 2019 жылғы мәліметтер бойынша Жапон Альпісінде және бүкіл Жапонияда жеті белсенді мұздық бар.