Кіріспе

Американдық актриса (1924-2014)

Бесс Майерсон (16 шілде, 1924 - 14 желтоқсан, 2014) – американдық саясаткер, модель және теледидар актрисасы, 1945 жылы еврей болған тұңғыш «Америка мисс» атанды. Оның Холокосттан кейінгі жетістігі американдық өмірде еврейлердің орнының бекітілуі ретінде қабылданып, еврей қауымының бір бөлігі үшін ол қаһарман болды, олар оны «Естер патшайымнан кейін ең танымал әдемі қыз» деп есептеді. Ол Луис Майерсон мен Белла (туған тегі Поделл) отбасында дүниеге келді, олар Ресейден келген еврей иммигранттары еді. Майерсонның әкесі үй бояушысы, шебер және ағаш өңдеуші болып жұмыс істеді. Майерсон туғаннан кейін отбасы Оңтүстік Бронкстан Солтүстік Бронкстағы «Шаллом Алейхем үйлері» кооперативтік пәтерлер кешеніне көшті. Оның үш бауырласы болды: кіші қарындасы Хелен, үлкен қарындасы Сильвия және ағасы Джозеф, ол Майерсон туылмас бұрын үш жасында қайтыс болды. Оның тәрбиесінде физикалық сұлулық емес, білімнің маңыздылығына баса назар аударылды. Оның көршілерінің арасында саудагерлермен қатар ақындар, жазушылар мен суретшілер де болды. Майерсон 12 жасында бойжетіп, басқа балалардан биік болды, ол жасөспірім кезінде өзін «қатыгез және ұяң» сезінді дейді. Майерсон балалық шағындағы ең жағымсыз естеліктерінің бірі – бастауыш мектептегі қойылымда Попай кейіпкері Олив Ойл рөлін ойнағаны еді. Ол 1945 жылы Хантер колледжін музыка саласындағы бакалавр дәрежесімен үздік бітірді. Колледжде оқып жүргенде өзін және отбасын асырау үшін ол сағатына елу центтен фортепиано сабақтары берді және Вермонт штатындағы қыздардың жазғы лагерінде музыка кеңесшісі болып жұмыс істеді.

Америка айым

21 жасында Майерсонның бойы 2 метрге жетіп, "жайқын қоңыр шашы" болды. Майерсон өзінің бойына байланысты басқа қатысушылардан ерекшеленіп, бәйгеге қатысуды ұната бастады. 1945 жылдың 15 тамызында Жапонияның капитуляциялаған күні (VJ күні) ол бәйгенің жеңімпазы атанды және «Мисс Америка» бәйгесіне қатысуға өтті, себебі жеңіске жеткенге 5000 долларлық стипендия берілді. Кейін ол сұхбат берушілерге стипендия ақшасына Steinway қара фортепианосын сатып алғысы келетінін айтты. Майерсон 1945 жылғы «Мисс Америка» бәйгесінде Нью-Йорк өкілі болды және айқын антисемитизмге ұшырады. 1945 жылдың 8 қыркүйегінде ол атақты жеңгеннен кейін, бәйгенің бес демеушісінің үшеуі оны өз компанияларының атынан «Мисс Америка» ретінде таныстырудан бас тартты. Майерсон «Мисс Америка» лауазымында болған бір жылдық сапарында қонақүйлер мен ауылдық клубтар сияқты жерлерде «Жүдейлерге кірмеуге тыйым салынған» деген жарнамаларға тап болды. Осындай оқиғалар оны «Қарсы жалақорлық лигасы» атынан «Өзексіздікпен сұлу болмайсыз» тақырыбында лекциялар оқуға итермеледі. Майерсон антисемитизм мен расизмге қарсы күрестің белсенді жақтасы болды, ал оның лекциялық сапары «Мисс Америка» лауазымындағы ең маңызды оқиғаға айналды. 2015 жылы Religion News Service оның бәйгені жеңген кезде, әлсіз концлагерь тұтқындары әлі түрме киімдерін шешіп алмай келгенін атап өтті. «Бесс Майерсон еврей халқының қайта жандануын, құлдыраудан сұлулыққа дейінгі жолын бейнеледі».

Теледидар және саясат

Бірнеше жылдан кейін, оны ADL ұйымында сөйлегеннен кейін, теледидар продюсері Уолт Фреймер Майерсонды 1950 жылдардағы "The Big Payoff" ойын шоуына шақырды. Ол бағдарламаның 1951-1959 жылдардағы эфирінде бас жүлде – норкадан тігілген пальтоны көрсетіп, қонақтар мен сыйлықтарды таныстырған "Норкалы әйел" болды. Зекілігі мен еңбекқорлығымен танылған Майерсон 1954 жылы "The Name's the Same" ойын шоуының қатысушысы, ал 1958 жылдан 1967 жылға дейін "Менің құпиям бар" шоуының панелінде болды. 1950-1960 жылдары көптеген өнімдерді жарнамалап, тұтыну тауарларымен айналысатын бірнеше компанияға кеңесші болып жұмыс істеді. 1973 жылға дейін тұтынушылардың құқығын қорғау саласындағы қызметінің арқасында ол тұтынушыларды қорғау заңнамасын дамытудың алғашқы қадамдарын жасады. Сонымен қатар, 1960-1970 жылдары зорлық-зомбылық, психикалық денсаулық, жұмыс орындарындағы мәселелер және аштыққа қатысты бірнеше президенттік комиссияларға қатысты. 1980 жылғы АҚШ Сенатына сайлауда Майерсон Нью-Йорк штатынан Демократиялық партия атынан Конгрессмен Элизабет Холцманмен, Куинс округінің прокуроры Джон Сантуччимен және Линдсеймен бақ сынасты. Майерсон Холцманнан көп дауыспен жеңілді. Холцман кейін Аль Д'Аматодан жеңіліс тапты.

"Бесс" үйлесімсіздігі

1983 жылы Кох әкімшілігінде Мәдениет істері департаментінің комиссары болып қызмет еткеннен кейін Майерсонның мансабы дау-дамайға ұшырады. Ол үйленген кәріз жүйесін салушы мердігер Карл Эндрю Капассомен романтикалық қарым-қатынасқа түсті. Көп ұзамай Капассоның ажырасу ісін қараған судья Хортенс Габел Майерсонмен жақын араласа бастағаны белгілі болды. Судья Габелдің қызы (Сухрет) де Майерсонның жұмысына орналасты. Габел Капассоға төленетін бала асырау төлемдерін азайтқаннан кейін, Габелге пара берілді ме деген күдік туып, тергеу басталды. 1987 жылдың сәуір айында Майерсон Бесінші түзетуді пайдаланғаннан кейін, Кох әкімшілігіндегі лауазымынан кетуге мәжбүр болды. Бұл оқиға "Бесс-бұзығы" деп танылды. Капассо бұрын салық бойынша басқа да қылмыстар жасағаны үшін сотталған болатын.

Жеке өмір

1946 жылдың қазан айында Майерсон АҚШ Әскери-теңіз күштерінің капитаны, жақында әскери қызметтен босатылған Аллан Уэйнге тұрмысқа шықты. Олардың 1948 жылы Барбара есімді қызы дүниеге келді. Майерсонның екінші некесі 1962 жылы оның қызын заңды түрде асырап алған адвокат Арнольд Грантпен болды. 1970 жылдардың басында олар ажырасты. Кейін қызы Барбара актриса, режиссер және сценарист болып, қазір Барра Грант деп танылады. Ол дүкеннен ұрлық жасағаны үшін кінәсін мойындап, айыппұл төлеуге міндеттелді. Майерсон еврей тамырларымен тығыз байланыста болды және Любавицке ребемен әңгімелескен сәттері түсірілген. Ол Флорида ФИУ-нің еврей мұражайында ата-анасы Белла мен Луис Майерсонның естелігі үшін "Бессидің бистросын" салуға қаржылай көмек көрсетті, олар мұражайға жақын жерде тұрған. Майерсон 1970 жылдары жұмыртқа безінің қатерлі ісігінен құтылды және 1981 жылы жеңіл инсульт алды, бірақ толыққанды қалпына келді. 2002 жылы Флоридаға, содан кейін Калифорнияға көшіп, өмірінің соңына дейін сол жерде тұрды. 2013 жылы оның деменциямен ауыратыны хабарланды.

Өлім

Майерсон 2014 жылдың 14 желтоқсанында Калифорния штатының Санта-Моника қаласында 90 жасында дүние салды. Оның қазасы туралы дереу хабарланбады, бірақ ол қайтыс болғаннан үш апта кейін Лос-Анджелес округінің сот-медициналық сарапшысы растады. Ол Санта-Моникадағы Вудлон зиратына жерленді.