Кіріспе

NASA Explorer бағдарламасының спутнигі.

High Energy Transient Explorer 1 (HETE 1) – Жапония мен Францияның басты қатысуымен NASA-ның халықаралық астрономиялық спутнигі болды.

Тарих

Гамма сәулелерінің жарылыстарын (ГРЖ) бірнеше толқын ұзындығында бақылауға қабілетті спутниктің тұжырымдамасы 1981 жылы ГРЖ тақырыбындағы Санта-Крус, Калифорниядағы жиналыста талқыланды. 1986 жылы Массачусетс технология институтының (МТИ) басшылығымен халықаралық команда HETE тұжырымдамасын алғаш рет жүзеге асыруды ұсынды. Бұл тұжырымдама, қабылданғандай, гамма сәулелері жарылысының құпиясын ашуға бағытталған, нақты анықтама және көп толқынды қамтуды шағын спутниктік миссияның басты ғылыми мақсаттары ретінде баса көрсетті. 1989 жылы НАСА ГРЖ іздеуге арналған, төмен құнмен жасалған "Университет классы" зерттеуші спутнигін қаржыландыруға келісім берді. 1992 жылы HETE 1 бағдарламасы қаржыландырылды және HETE 1 спутнигінің жобалануы мен құрылысы басталды. HETE 1 спутнігінің бастапқы мердігері – Вирджиния штатының Херндон қаласындағы AeroAstro, Inc. компаниясы болды. AeroAstro спутниктің қуатпен қамтамасыз етілуі, байланыс, бағытталған басқару және компьютерлерді қоса, ғарыш кемесінің базалық бөлігіне жауапты болды. HETE 1 құралдарының жиынтығына Францияның Тулуза қаласындағы CESR ұсынған төрт кең өрісті гамма-сәуле детекторы кірді. Лос-Аламос Ұлттық зертханасы (LANL) мен Токиодағы Химия және физика институты (RIKEN) бірлесіп ұсынған кең өрісті кодталған апертуралы рентген сәулелік бейнелеу құралы да болды. Сонымен қатар, Массачусетс технология институтының Ғарыш зерттеулер орталығымен қамтамасыз етілген төрт кең өрісті жақын ультракөк сәулелік КДК камералары да құралдар жиынтығына кірді. HETE 1 спутнігінің трагикалық тағдыры мен ГРЖ ғылымының маңыздылығын ескере отырып, НАСА HETE 1 спутнігінің қайта іске қосылуына келісті, бұл үшін алғашқы спутниктен қалған жабдықтар пайдаланылды. 1997 жылдың шілдесінде екінші HETE спутнігін іске қосуға қаржы бөлінді, ал іске қосылу мерзімі 2000 жылдың басына жоспарланды.

Миссия

HETE 1 ғарыш аппаратының басты мақсаты – бір ғана ықшам ғарыш кемесіне орнатылған ультракөк сәуле (УК), рентген және гамма сәулелері құралдарымен GRB-ны әр түрлі толқын ұзындықтарында зерттеу болып табылды. HETE 1 миссиясының ерекшелігі – ғарыш кемесі бортында дерлік нақты уақытта GRB-ны ~10 доға секундтық дәлдікпен анықтау және осы координаттарды қолданыстағы жердегі обсерваториялардың қабылдағыш желісіне тікелей жіберу, соның арқасында радио, инфрақызыл (IR) және көрінетін жарық спектрлерінде жылдам және жоғары сезімтал зерттеулер жүргізуге мүмкіндік берді.

Ультрафиолеттік уақытша камера массиві

Ультракүлгін сәулелі уақытша камералар массиві уақытша құбылыстардың бағытын анықтау үшін дәл ақпарат беру және ғарыш кемесінің бағытын анықтауға көмектесу мақсатында жасалды. Бұл құрал 5-тен 7 ЭВ-қа дейінгі диапазонда жұмыс істейтін төрт ультракүлгін зарядты байланыстырылған құрылғыдан (CCD) тұратын камералар жиынтығынан құралды.

Кең өрісті рентгендік монитор

Кең өрісті рентгендік монитор гамма-сәулелердің жарқылдарын рентгендік зерттеулер жүргізу үшін жасалған. Аспап кодталған апертуралық камералардан тұрады, олар 2-25 кэВ энергия диапазонында сезімтал және орналасу дәлдігі ~10 доғалық минутқа немесе одан да жақсы.

Іске қосу

HETE 1 спутнигі Аргентинаның SAC B спутнигімен бірге ұшырылды. HETE 1 1996 жылғы 4 қарашада, 17:08:56 UTC уақыты бойынша Валлопс ғарыш орталығының (WFF) 3-ші ұшыру алаңынан ұшырылу кезінде жоғалды. Pegasus XL ұшыру құралы қалыпты орбитаға шықты, бірақ HETE 1-ді SAC B спутнигінен және оның екі жүк тіркегіш құрылғысынан (DPAF) босатуға арналған жарылғыш бұрандалар зарядталмады, нәтижесінде екі спутник те құрылды. Ұшыру құралының үшінші сатысындағы, осы бұрандалардың жұмысына жауапты батарея көтерілу кезінде жарылып қалды. Күн панельдерін жаю мүмкін болмағандықтан, HETE ұшырылғаннан кейін бірнеше күннен кейін қуатын жоғалтты.

Атмосфераға кіру

HETE 1 2002 жылдың 7 сәуірінде қайта іске қосылды.