Кіріспе
BeppoSAX – ғаламда белгілі ең энергетикалық оқиғалар – гамма сәулелерінің жарылыстарының (GRB) шығу тегін анықтауда маңызды рөл атқарған итальяндық-голландиялық спутник. Ол 0,1-ден 300 килоэлектронвольтқа дейінгі энергияның үштен астам онжылдығындағы нысаналарды бір мезгілде бақылай алатын алғашқы рентгендік миссия болды. Бұл салыстырмалы түрде үлкен аумаққа, жақсы (сол кездегі) энергия ажыратымдылығына және бейнелеу мүмкіндіктеріне (0,1 мен 10 кэВ арасындағы 1 доға минутының кеңістіктік ажыратымдылығымен) ие болды. BeppoSAX – Нидерландының Ғарыш бағдарламалары агенттігінің (NIVR) қатысуымен Италия Ғарыш агенттігінің (ASI) маңызды бағдарламасы еді. Ғарыш сегментінің негізгі мердігері Alenia болды, ал Nuova Telespazio жер сегментін дамытуды жетекшілік етті. Көптеген ғылыми құралдар Италияның Ұлттық ғылыми-зерттеу кеңесі (CNR) тарапынан әзірленді, ал кең өрісті камералар Нидерландының Ғарыш зерттеу институты (SRON) және LECS – Еуропалық Ғарыш агенттігінің ESTEC орталығының астрофизика бөлімі әзірледі. Жердегі телескоптармен рентгендік бақылаулар жүргізілмейді, себебі Жер атмосферасы келіп түсетін сәулелердің көп бөлігін тосып алады. BeppoSAX-тың маңызды жетістіктерінің бірі – гамма сәулелерінің жарылыстарын галактикадан тыс нысандармен сәйкестендіру болды. 1996 жылдың 30 сәуірінде Atlas Centaur ракетасымен төмен бұрышты (<4 градус) Жер орбитасына ұшырылған, екі жылдық күтілетін жұмыс мерзімі миссияға жоғары ғылыми қызығушылық пен техникалық жағдайының жақсы болуына байланысты 2002 жылдың 30 сәуіріне дейін ұзартылды. Осы күннен кейін орбита жылдам ыдырап, әртүрлі жүйелер жұмысын тоқтатты, сондықтан ғылыми бақылаулар жүргізудің мәні қалмады.
BeppoSAX was an Italian–Dutch satellite for X ray astronomy which played a crucial role in resolving the origin of gamma ray bursts (GRBs), the most energetic events known in the universe. It was the first X ray mission capable of simultaneously observing targets over more than 3 decades of energy, from 0.1 to 300 kiloelectronvolts (keV) with relatively large area, good (for the time) energy resolution and imaging capabilities (with a spatial resolution of 1 arc minute between 0.1 and 10 keV). BeppoSAX was a major programme of the Italian Space Agency (ASI) with the participation of the Netherlands Agency for Aerospace Programmes (NIVR). The prime contractor for the space segment was Alenia while Nuova Telespazio led the development of the ground segment. Most of the scientific instruments were developed by the Italian National Research Council (CNR) while the Wide Field Cameras were developed by the Netherlands Institute for Space Research (SRON) and the LECS was developed by the astrophysics division of the European Space Agency's ESTEC facility. X ray observations cannot be performed from ground based telescopes, since Earth's atmosphere blocks most of the incoming radiation. One of BeppoSAX's main achievements was the identification of numerous gamma ray bursts with extra galactic objects. Launched by an Atlas Centaur on 30 April 1996 into a low inclination (<4 degree) low Earth orbit, the expected operating life of two years was extended to April 30, 2002, due to high scientific interest in the mission and the continued good technical status. After this date, the orbit started to decay rapidly and various subsystems were starting to fail making it no longer worthwhile to conduct scientific observations.
Басқа жалпы сілтемелер
BeppoSAX миссиясының жалпы сипаттамасы, Астрономия және астрофизика қосымшалар сериясы, том 122, II сәуір 1997, 299–307
De Kort, N., Ruimteonderzoek, de horizon voorbij, Veen/SRON, 2003
Төмен энергиялы концентратор спектрометрі (LECS) 0.1–10 кэВ, A&A қосымшалар сериясы, том 122, II сәуір 1997, 309–326
Орташа энергиялы концентратор спектрометрі (MECS) 0.1–10 кэВ, A&A қосымшалар сериясы, том 122, II сәуір 1997, 327–340
Жоғары қысымды газ сцинтилляторының пропорционалды есептегіші (HPGSPC), A&A қосымшалар сериясы, том 122, II сәуір 1997, 341–356
Фосвич анықтау жүйесі (PDS) 15–300 кэВ, A&A қосымшалар сериясы, том 122, II сәуір 1997, 357–369
Кең өрістік камера 2 28 кэВ, A&A қосымшалар сериясы, том 125, 1997 жылғы қараша, 557–572
Пиро, Л. және т.б., SAX Observer's Handbook, 1995 жыл
De Kort, N., Ruimteonderzoek, de horizon voorbij, Veen/SRON, 2003
Low Energy Concentrator Spectrometer (LECS) 0.1 10 keV, A&A Supplement series, Vol. 122, April II 1997, 309 326
Medium Energy Concentrator Spectrometer (MECS) 0.1 10 keV, A&A Supplement series, Vol. 122, April II 1997, 327 340
High pressure Gas Scintillator Proportional Counter (HPGSPC), A&A Supplement series, Vol. 122, April II 1997, 341 356
Phoswich Detection System (PDS) 15 300 keV, A&A Supplement series, Vol. 122, April II 1997, 357 369
Wide Field Camera 2 28 keV, A&A Supplement series, Vol. 125, November 1997, 557 572
Piro, L. e. a., SAX Observer's Handbook, 1995