Кіріспе
Автоматты беріліс (кейде қысқартылып АТ) – автомобильдерде қолданылатын, қалыпты жүргізу жағдайында алға қарай берілістерді ауыстыру үшін жүргізушіден ешқандай араласуды қажет етпейтін көп жылдамдықты беріліс. Ішкі жану қозғалтқыштарымен жабдықталған көліктер, электрлік көліктерден айырмашылығы, қозғалтқыштың тар айналу жиілігінде жұмыс істеуін талап етеді, ал дөңгелектерді кең жылдамдық диапазонында қозғау үшін қолмен немесе автоматты түрде басқарылатын беріліс қорабы қажет. Автоматты берілістің ең көп таралған түрі – гидравликалық автомат, ол планеталық (эпициклдік) беріліс, гидравликалық басқару және айналым моментін түрлендіргішті пайдаланады. Автоматты берілістердің басқа түрлері үздіксіз айнымалы берілістер (CVT), автоматтандырылған қолмен берілістер (AMT) және екі қосқышты берілістер (DCT) болып табылады. 1904 жылғы Стюртеванттың "атсыз карета беріліс қорабы" көбінесе алғашқы автоматты беріліс деп есептеледі. Алғашқы сериялық өндірілген автоматты беріліс – 1939 жылы шығарылған General Motors Hydramatic төрт жылдамдықты гидравликалық автоматты берілісі. Автоматты берілістер кейбір ауыр коммерциялық көліктерде де қолданылады, әсіресе автобустар мен қоқыс жинау машиналарын сияқты жиі тоқталып-қозғалатын көліктерде.
An automatic transmission (sometimes abbreviated AT) is a multi speed transmission used in motor vehicles that does not require any input from the driver to change forward gears under normal driving conditions. Vehicles with internal combustion engines, unlike electric vehicles, require the engine to operate in a narrow range of rates of rotation, requiring a gearbox, operated manually or automatically, to drive the wheels over a wide range of speeds. The most common type of automatic transmission is the hydraulic automatic, which uses a planetary (epicyclic) gearset, hydraulic controls, and a torque converter. Other types of automatic transmissions include continuously variable transmissions (CVT), automated manual transmissions (AMT), and dual clutch transmissions (DCT). The 1904 Sturtevant "horseless carriage gearbox" is often considered to be the first true automatic transmission. The first mass produced automatic transmission is the General Motors Hydramatic four speed hydraulic automatic, which was introduced in 1939. Automatic transmissions are also found in some heavy commercial vehicles, particularly those which are subject to intense stop/start operation such as buses and waste collection vehicles.
Ауру таралуы
Ішкі жанатын қозғалтқыштармен жабдықталған көліктер, электрлік көліктерден өзгеше, қозғалтқыштың тар айналу жиіліктерінде жұмыс істеуін қажет етеді, ал дөңгелектерді кең жылдамдық диапазонында қозғау үшін қолмен немесе автоматты түрде басқарылатын беріліс қорабы қажет. Әлем бойынша 2015 жылы өндірілген жаңа автомобильдердің 43%-ы қолмен берілісті болды, ал 2020 жылға қарай бұл көрсеткіш 37%-ға төмендеді. 1957 жылы АҚШ-тағы жаңа автомобильдердің 80%-дан астамы автоматты беріліспен жабдықталған. Автоматты берілістер кем дегенде 1974 жылдан бері үлкен автомобильдерде стандартты болып келеді. 2020 жылға қарай жаңа автомобильдердің бар болғаны 2,4%-ы қолмен берілісті болды. Тарихи тұрғыдан алғанда, автоматты берілістердің тиімділігі төмен болған, бірақ АҚШ-тағы жанармай бағасының төмендігі бұл мәселені Еуропаға қарағанда аз маңызды етті. Ұлыбританияда 2020 жылдан бері жаңа автомобильдердің көпшілігі автоматты беріліспен жабдықталған. Mercedes және Volvo сияқты бірнеше өндірушілер енді қолмен берілісті автомобильдерді сатпайды. Автоматты берілістердің кеңінен таралуы электрлік және гибридтік автомобильдердің санының артуымен, сондай-ақ оны Автоматты төтенше тежеу жүйесі сияқты қауіпсіздік жүйелерімен интеграциялаудың қарапайымдығымен байланысты.
Тиімділік
Кәдімгі автоматты берілістердің тиімділігі, кіріс қуатының пайыздық көрсеткіші, 86-94% аралығында болады. Қолмен басқарылатын берілістер, ең жаңа автоматты берілістерден басқа барлығынан отынды тиімдірек пайдаланады, себебі олардағы паразиттік шығындар, әдетте, 4% шамасында, сонымен қатар олар жасауға арзан, жеңіл, жақсы жұмыс істейді және механикалық құрылысы қарапайым. Дегенмен, қолмен басқарылатын берілістердің бір кемшілігі бар – жүргізушіге қажет болғанда аспапты басқару және берілісті ауыстыру қажет. Әрине, тиімділік төмендесе, отынның үнемділігі де нашарлайды. 2022 жылы жарияланған тәжірибелік сынақтар көрсеткендей, қалыпты жағдайда қолмен басқарылатын берілістер автоматты берілістерге қарағанда 2-5% көбірек отын үнемдеуге мүмкіндік береді, ал тәжірибелі жүргізуші болса 20%-ға дейін үнемдеуге жетеді. Бірақ кейбір зертханалық сынақтар автоматты берілістердің артықшылықтарын көрсетеді, себебі сынақтарда қолмен басқарылатын берілістер үшін белгіленген ауысу схемасы әрқашан экономикалық тұрғыдан оңтайландырылмаған. Алайда, ұзақ жол сапарларында отынды тиімді пайдалану үшін қолмен басқарылатын берілістерге өте нақты жылдамдық режимін ұстану қажет, сондықтан автоматты берілістер артық таңдау болып табылады.
Дизайн
Автоматты берілістердің ең көп таралған түрі – гидравликалық автомат, ол әдетте гидравлика арқылы басқарылатын планеталық беріліс жиынтықтарын пайдаланады. Бұл беріліс, көптеген қолмен басқарылатын берілістерде қолданылатын фрикциялық кездесудің орнына, қозғалтқышқа айналым моментін түрлендіргіш (немесе 1960 жылға дейін сұйықтық байланысы) арқылы қосылады.
Грейстер мен ауыстырмалы механизмдер
Гидравликалық автоматты беріліс, қолмен берілістегі кіріс, шығыс және аралық біліктері бойымен тізбектелген тісті дөңгелектердің орнына планеталық беріліс жиынтықтарын пайдаланады. Гидравликалық автоматты беріліс жылдамдықты өзгерту үшін ішкі кезектер, үйкеліс ленталары немесе тежегіш жиынтықтарын қолданады. Бұл құрылғылар белгілі бір тісті дөңгелектерді құлыптау үшін пайдаланылады, соның арқасында берілген уақытта қолданылатын беріліс қатынасы анықталады. Спраг-қосқыш (рачет сияқты құрылғы, ол бос айналып, айналу моментін тек бір бағытта ғана жібереді) жиі кезекпен жылдамдықтарды ауыстыру үшін қолданылады. Спраг-қосқыштың артықшылығы – ол екі планеталық беріліс жиынтығында бір уақытта кезектерді босату/қосу уақытын дұрыс табудың қажеттілігін жояды, жай ғана қозғалтқыш жүктемесін қосып, келесі жылдамдықтың спраг-қосқышы айналу моментін қабылдағанда автоматты түрде босатады. Үйкеліс ленталары көбінесе қолмен таңдалған жылдамдықтар үшін (мысалы, төменгі диапазон немесе кері жылдамдық) қолданылады және планеталық барабанның шеңбері бойынша жұмыс істейді. Ленталар қозғалтқыш/қарқынды жылдамдық диапазоны таңдалғанда қолданылмайды, айналу күшінің орнына спраг-қосқыштар қолданылады.
Гидравликалық басқару
Жоғарыда аталған үйкеліс жолақтары мен қосылыстар автоматты беріліс сұйықтығы (ATF) арқылы басқарылады, ол сорғымен қысымға түсіріліп, қажетті беріліс қатынасын алу үшін тиісті жолақтарға/қосылыстарға бағытталады.
19041939: Гидравликалық автоматтың алдыңғылары
1904 жылғы "Стюртевант" "атсыз экипаж беріліс қорабы" моторлы көліктерге арналған алғашқы автоматты беріліс саналады. Америка Құрама Штаттарының Бостонында жасалған бұл беріліс екі алға бағытталған арақатынасқа ие болды және қозғалтқышпен басқарылатын салмақтық механизмдер берілісті таңдауға бағытталды. Қозғалтқыштың айналу жиілігі жоғары болғанда, жоғары беріліс қосылады. Көлік жылдамдығы төмендегенде және қозғалтқыштың айналу жиілігі азайғанда, беріліс қорабы төменгі күйге қайта ауысады. Дегенмен, беріліс кенеттен бұзылуға бейім болды, себебі беріліс күрт беріліс ауысуынан туындаған күштерге төтеп бере алмады. Планеталық беріліс жиынтығын қолдану – қазіргі заманғы автоматты беріліске қарай маңызды қадам болды. Бұл конструкцияны алғаш рет қолданған берілістердің бірі – 1901–1904 жылдардағы Уилсон Пилчер автокөлігіне орнатылған қолмен басқарылатын беріліс болды. Бұл беріліс Ұлыбританияда жасалған және төрт арақатынасты қамтамасыз ету үшін екі эпициклдік берілісті пайдаланған. Тұрып тұрған кезде аяқпен басқарылатын муфта қолданылды, берілісті таңдау қолмен басқарылатын рычаг арқылы жүзеге асырылды, шуды азайту үшін спиральдік берілістер және тұрақты байланыс схемасы қолданылды. Планеталық беріліс 1908 жылғы Ford Model T-де де қолданылды, ол екі жылдамдықты қолмен басқарылатын беріліспен жабдықталған (спиральдік берілістерсіз). Автоматты беріліске алғашқы патент 1923 жылы Регина қаласынан шыққан канадалық өнертапқыш Альфред Хорнер Мунроға берілді. Бу машинасының инженеры болғандықтан, Мунро өз құрылғысын гидравликалық сұйықтық емес, қысылған ауаны пайдалану үшін жобалады, сондықтан ол жеткілікті қуатқа ие болмады және коммерциялық қолданыс таба алмады. 1923 жылы АҚШ-та берілістің жұмыс істеу принципін сипаттайтын патент мақұлданды, онда берілістерді қолмен ауыстыру және муфтаны қолмен басқару жойылды. Бұл патентті Чикагодан Генри Р. Хоффман ұсынды және ол "Автоматты беріліс ауыстыру және жылдамдықты басқару" деп аталды. Патентте мұндай берілістің жұмыс істеуі "қозғалтқыш валы мен дифференциал валы арасында орналасқан, дифференциал валының айналу жиілігіне байланысты дифференциал валын таңдамалы түрде қосып, қозғалтатын муфталар тізбегі" ретінде сипатталған. Дегенмен, автоматты берілістердің көптеп өндірілуіне он жылдан астам уақыт кетті. Осы аралықта бірнеше еуропалық және британдық өндірушілер алдын ала таңдау беріліс қораптарын қолданды, бұл қолмен басқарылатын берілістің бір түрі, ол тегіс беріліс ауысуын жүзеге асыру үшін жүргізушінің шеберлігіне тәуелділікті азайтады. Гидравликалық сұйықтықты пайдаланатын алғашқы автоматты берілісті 1932 жылы екі бразилиялық инженер – Хосе Браз Арарипе және Фернандо Лели Лемос жасады. Бұл беріліс "Алға" режимінде екі алға бағытталған арақатынастың арасында (немесе "Төтенше төменгі" режимінде екі қысқа арақатынастың арасында) автоматты түрде ауысатын. Құлыпты іске қосу үшін жүргізушінің муфта педалін басқаруы қажет болғандықтан, қалыпты жүргізу кезінде жүргізушінің араласуы қажет болды. 1937 жылы бұл Oldsmobile Automatic Safety Transmissionмен толықтырылды. REO Self Shifter-ге ұқсас, Automatic Safety Transmission "Төмен" және "Жоғары" диапазондарында қол жетімді екі арақатынасты автоматты түрде ауыстырды және тұрып тұрған кезде муфта педалін басқару қажет болды. Ол планеталық беріліс жиынтығын пайдаланды. 1939 жылы ұсынылған Chrysler Fluid Drive қолмен басқарылатын берілістерге қосымша опция болды, онда қолмен муфтаны басқару қажеттілігін болдырмау үшін сұйықтық байланысы (торек түрлендіргішіне ұқсас, бірақ торек көбейтуі жоқ) қосылды.
1939-1964: Ерте гидравликалық автоматтар
General Motors Hydra Matic 1939 жылы (1940 модельдік жылы) енгізілгеннен кейін алғашқы жаппай өндірілген автоматты беріліс болды. Олдсмобиль 60 сериясы және Кадиллак 60 Спешл сияқты автомобильдерде опция ретінде қолжетімді, Гидра-Матик сұйықтық байланысын үш гидравликалық басқарылатын планетарлық беріліс жиынтығымен үйлестіріп, төрт алға және бір артқа жылдамдық беретіндей етілді. Бұл беріліс қозғалтқыш газ педалінің және жол жылдамдығының күйіне сезімтал болды, соның салдарынан жұмыс жағдайларына байланысты толық автоматты түрде жылдамдықтарды өзгертіп отыратын. Гидра-Матик-тің ерекшеліктеріне кең ауқымды қатынастар (бірінші жылдамдықта жақсы үдеуге және жоғары жылдамдықта төмен қозғалтқыш айналымдарында жүруге мүмкіндік береді) және жоғары екі жылдамдықта сұйықтық байланысы қозғалтқыштың айналым моментінің тек бір бөлігін ғана қабылдауы (осы жылдамдықтарда отынның үнемділігін арттыру, құлыпталған айналым моментін түрлендіргішке ұқсас) жатты. 1948 жылдан бастап Гидра-Матик басқа General Motors брендтеріне, содан кейін Хадсон, Линкольн, Кайзер, Нэш, Холден (Австралия) және басқа да өндірушілерге тарады. Сонымен қатар, Rolls Royce және Bentley компаниялары Ұлыбританияда лицензиялық өндіріс жүргізіп, берілісті Jensen Motors, Armstrong Siddeley және басқа Ұлыбританиялық өндірушілерге жеткізді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Гидра-Матик кейбір әскери көліктерде қолданылды. Айналым моментін түрлендіргішті (сұйықтық байланысының орнына) алғаш пайдаланған автоматты беріліс – 1948 модельдік жылына енгізілген Buick Dynaflow болды. Құрметті жүру кезінде Dynaflow тек жоғары жылдамдықты ғана пайдаланды, төмен жылдамдықтарда айналым моментін түрлендіргіштің күшін пайдаланды. Dynaflow 1949 жылдың ортасында Packard Ultramatic және 1950 модельдік жылы Chevrolet Powerglide берілістерімен алмастырылды. Бұл берілістердің әрқайсысы тек екі алға жылдамдыққа ие болды, қосымша айналым моментін көбейту үшін түрлендіргішке сүйенді. 1950 жылдардың басында BorgWarner компаниясы American Motors, Ford және Studebaker сияқты автомобиль өндірушілері үшін үш жылдамдықты айналым моментін түрлендіретін автоматтар сериясын жасады. Chrysler өзінің нағыз автоматты берілісін жасауда кешікті, 1953 жылы екі жылдамдықты PowerFlite және 1956 жылы үш жылдамдықты TorqueFlite берілістерін ұсынды. Соңғысы Симпсонның күрделі планетарлық беріліс жиынтығын алғаш рет пайдаланды. 1956 жылы General Motors Гидра-Матик (ол әлі де сұйықтық байланысын қолданды) екі сұйықтық байланысын пайдалану негізінде қайта жаңартылды, бұл тегіс жылдамдықтарды ауыстыруға мүмкіндік берді. Бұл беріліс "Бақыланатын байланыс Гидра-Матик" немесе "Jetaway" деп аталды. Алғашқы Гидра-Матик GM компаниясында 1960 жылдардың ортасына дейін өндірісте болды, ал лицензиялық Rolls Royce автоматты берілісі Rolls Royce Phantom VI моделінде 1978 жылға дейін қолданылды. 1964 жылы General Motors жаңа беріліс – Turbo Hydramatic шығарды, ол үш жылдамдықты және айналым моментін түрлендіргішпен жұмыс істеді. Turbo Hydramatic – негізгі жылдамдықтарды таңдаудың (тұрақ, артқа, бос, жүру, төмен) алғашқыларының бірі болды, ол келесі ондаған жылдар бойы стандартты жылдамдық таңдауына айналды.
1965 жылдан қазіргі уақытқа дейін: арақатынастың ұлғаюы және электроника
1960 жылдардың соңына қарай екі және төрт жылдамдықты сұйық байланыс берілістерінің көпшілігі үш жылдамдықты берілістерге, момент түрлендіргіштерімен алмастырылды. Сонымен қатар, осы кезеңде автоматтік беріліс майынан кит майы алынып тасталды. 1980 жылдары төрт жылдамдық диапазоны бар автоматтік берілістер кеңінен таралды, олардың көпшілігі отын экономиясын жақсарту үшін құлыптағыш момент түрлендіргіштерімен жабдықталды. Электроника берілісті басқару үшін жиі қолданыла бастады, клапан корпусындағы серіпті клапандар сияқты механикалық басқару әдістерін ығыстырды. Көптеген жүйелерде қозғалтқыш басқару блогы немесе жеке беріліс басқару блогымен басқарылатын электромагниттер (соленоидтар) пайдаланылады. Бұл ауысу нүктелерін, ауысу сапасын, ауысу уақытын дәл басқаруға және қолмен басқару мүмкіндігін қамтамасыз етеді. Алғашқы бес жылдамдықты автомат ZF 5HP18 берілісі болды, ол 1991 жылы түрлі BMW модельдерінде пайда болды. Алғашқы алты жылдамдықты автомат ZF 6HP26 берілісі болды, ол 2002 жылы BMW 7 сериясында (E65) дебют жасады. Алғашқы жеті жылдамдықты автомат Mercedes Benz 7G Tronic берілісі болды, ол бір жылдан кейін таныстырылды. 2007 жылы сегіз жылдамдықты беріліс ретінде Toyota AA80E берілісі өндіріске түсті. Алғашқы тоғыз жылдамдықты және он жылдамдықты берілістер 2013 жылғы ZF 9HP берілісі және 2017 жылғы Toyota Direct Shift 10A (Lexus LC-де қолданылған) болды.
Дизельдік құралдарды таңдау
Грекция таңдаушысы – жүргізушінің автоматты берілістің жұмыс режимін таңдау үшін пайдаланатын құрал. Дәстүрлі түрде грекция таңдаушысы екі алдыңғы орындықтың арасында немесе руль бағанында орналасқан. Алайда, 1980 жылдан бері электронды айналмалы дисктер мен түймелер де қолданылып келеді, ал 1950 және 1960 жылдары «Рэмблер» (автомобиль), «Эдсел» және ең белгілісі – «Крайслер» автомобильдерінде түймелер пайдаланылған. Кейбір автомобильдерде аспаптар панелінде тұтқа қолданылған, мысалы, 1955 жылғы «Chrysler Corporation» автомобильдері, сондай-ақ «Corvair» автокөлігінде.
Қолмен басқару
1990 жылдан бері нақты бір берілісті немесе жоғары/төмен ауысуды қолмен сұрау жүйелері жиі қолданылатын болды. Бұл манумативтік берілістер жүргізушіге берілісті таңдау бойынша дәстүрлі режимдерге қарағанда көбірек бақылау мүмкіндігін береді, олар берілісті төменгі диапазонмен шектеуге арналған. Манумативтік функцияларды пайдалану әдетте руль бағанасының жанындағы қалақтар арқылы немесе жылдамдық таңдау құрылғысындағы "+" және "-" батырмалары арқылы іске асырылады. Кейбір автомобильдер жүргізушілерге екі әдіспен де қолмен беріліс таңдау мүмкіндігін ұсынады.
Тұрақты өзгермелі беріліс (CVT)
Үздіксіз өзгермелі беріліс (CVT) басқа автоматты берілістермен салыстырғанда, беріліс қатынастарының үздіксіз (шексіз) диапазоны арқылы біртегіс түрде өзгеруге қабілетті, ал олар беріліс қатынастарының шектеулі санын белгілі бір қадамдармен ұсынады. Тиімді басқарумен жабдықталған CVT-ның икемділігі, көлік әртүрлі жылдамдықпен қозғалғанда қозғалтқышты тұрақты бұрыштық жылдамдықпен жұмыс істеуге мүмкіндік береді. CVT автомобильдерде, тракторларда, UTV көліктерінде, мотоциклдерде, қар көліктерінде және жер қазу техникасында қолданылады. CVT-ның ең көп таралған түрі – белдік немесе тізбек арқылы байланысқан екі шкивті пайдалану, алайда, басқа да бірнеше конструкциялар қолданылған.
Қос тұтқалы беріліс (DCT)
Екі тұтқалы беріліс (DCT, кейде қос тұтқалы немесе екі тұтқалы беріліс деп те аталады) тақ және жұп беріліс жиынтықтары үшін екі жеке тұтқа қолданады. Бұл конструкция көбінесе тиісті тұтқалары бір корпусқа орналасқан және біртұтас жұмыс істейтін екі жеке қолмен басқарылатын беріліске ұқсас. Көбінесе автомобильдер мен жүк көліктерінде DCT автоматты беріліс ретінде жұмыс істейді, сондықтан берілістерді ауыстыру үшін жүргізушінің араласуы қажет емес. Өндіріске енгізілген алғашқы DCT – 1961 жылғы Hillman Minx орта класты машинасына орнатылған Easidrive автоматты берілісі болды. Одан кейін 1970-ші жылдары Шығыс Еуропа тракторларында (бір тұтқа педалі арқылы қолмен басқарылатын) және 1985 жылы Porsche 962 C жарыс машинасы қолданылды. Қазіргі заманғы DCT-нің алғашқы нұсқасы 2003 жылғы Volkswagen Golf R32 машинасына орнатылды. 2000-жылдардың соңынан бері DCT кеңінен таралды және автомобильдердің түрлі модельдерінде гидравликалық автоматты берілістердің орнын басты.
Автоматты қолмен беріліс (AMT)
Автоматтандырылған қолмен беріліс (АҚБ), кейде оны ілеспесіз қолмен беріліс деп атайды, — көп жылдамдықты автомобиль беріліс жүйесінің түрі. Ол дәстүрлі қолмен берілістің механикалық құрылымына негізделген және тұтқа жүйесін, берілісті ауыстыруды немесе екеуін де бір мезгілде автоматтандырады, жүргізушінің ішінара немесе ешқандай араласуын қажет етпейді. Бұл берілістердің жартылай автоматты түрде жұмыс істейтін алдыңғы нұсқалары, мысалы Autostick, тек тұтқа жүйесін автоматты түрде басқарады және тұтқаны автоматтандыру үшін әртүрлі іске қосу түрлерін (әдетте іске қосу құрылғысы немесе серво) пайдаланады, бірақ қолмен берілістерді ауыстыру үшін жүргізушінің кірісі мен толық бақылауын қажет етеді. Selespeed және Easytronic сияқты заманауи толық автоматты жүйелер беріліс ауыстыру немесе тұтқаны басқару кезінде жүргізушінің араласуын қажет етпейді. Жартылай автоматты нұсқалар жүргізушінің ішінара кірісін қажет етеді (яғни, жүргізуші жылдамдықты қолмен ауыстыруы керек), ал толық автоматты нұсқалар жүргізушінің қолмен араласуын қажет етпейді (TCU немесе ECU тұтқа жүйесі мен беріліс ауыстыруды автоматты түрде басқарады). Қазіргі заманғы автоматтандырылған қолмен берілістердің (АҚБ) тамыры 1930 және 1940 жылдардың басында, гидравликалық автоматты берілістер пайда болғанға дейін, жаппай өндірілетін автомобильдерде пайда болған ескі ілеспесіз қолмен берілістерде. Бұл жүйелер жүргізушіге қажетті тұтқаны немесе беріліс селекторын пайдалануды азайту үшін жасалған. Бұл құрылғылар сол кезде кеңінен қолданылатын, әсіресе тоқтау-қозғалыс жүргізу кезінде қиындық тудыратын, дәстүрлі синхронды емес қолмен берілістерді ("жарылыс қораптарын") пайдаланудың қиындығын азайтуға арналған. Бұл берілістің алғашқы мысалы 1942 жылы Hudson Commodore көлігінде Drive Master деген атпен пайда болды. Бұл құрылғы ертедегі жартылай автоматты беріліс болып, дәстүрлі қолмен берілістің дизайнына негізделген, сервомен басқарылатын вакуумдық тұтқа жүйесін пайдаланды және үш түрлі беріліс режимін ұсынды: қолмен ауыстыру және қолмен тұтқамен жұмыс істеу (толық қолмен), қолмен ауыстыру және автоматты тұтқамен жұмыс істеу (жартылай автоматты) және автоматты ауыстыру және автоматты тұтқамен жұмыс істеу (толық автоматты). Бұл беріліс жүйесінің тағы бір ерте мысалы 1955 жылы Citroën DS көлігінде 4 жылдамдықты BVH берілісімен енгізілді. Бұл жартылай автоматты беріліс гидравликалық түрде іске қосылатын автоматты тұтқаны пайдаланды. Беріліс аралығын таңдау үшін де гидравлика қолданылды, бірақ беріліс аралығын жүргізуші қолмен таңдау керек болды. Бұл жүйе АҚШ-та Citro Matic деп аталды. Алғашқы заманауи АҚБ-терді 1997 жылы BMW және Ferrari SMG және F1 берілістерімен енгізді. Екі жүйеде де гидравликалық иінтіректер мен электрлік соленоидтар, сондай-ақ тұтқа мен ауыстыруды басқаруға арналған тағайындалған беріліс басқару блогы (TCU) және жүргізуші жылдамдықты қолмен ауыстыруды қаласа рульге орнатылған дөңгелек ауыстырғыштар пайдаланылды. Қазіргі кезде Selespeed және Easytronic сияқты толық автоматты АҚБ-тер кеңінен таралған қос тұтқалы беріліс дизайнымен ығыстырылды.
The first modern AMTs were introduced by BMW and Ferrari in 1997, with their SMG and F1 transmissions, respectively. Both systems used hydraulic actuators and electrical solenoids, and a designated transmission control unit (TCU) for the clutch and shifting, plus steering wheel mounted paddle shifters, if the driver wanted to change gear manually. Modern fully automatic AMTs, such as Selespeed and Easytronic, have now been largely superseded and replaced by the increasingly widespread dual clutch transmission design.