Кіріспе
Американдық қаржыгер (1834–1916), американдық кәсіпкер Хетти Грин (21 қараша 1834 – 3 шілде 1916), – "Алтын ғасырда" "Америкадағы ең бай әйел" деп танымал болған американдық кәсіпкер және қаржыгер. Оны жақсы білетіндер қаржылық дағдарыстар кезінде қаржыгерлер мен қалалық билік органдарына кеңінен, қолайлы пайызбен қарыз беруге дайын болғандығы үшін құрметпен "Уолл-стрит патшайымы" деп атады. Оның 3 шілде 1916 жылы қайтыс болғаннан кейін екі күн өткен соң, "Нью-Йорк Таймс" газеті Гринге құрмет көрсетіп, былай деп жазды:
the American businesswoman
Hetty Green (November 21, 1834 – July 3, 1916), was an American businesswoman and financier known as "the richest woman in America" during the Gilded Age. Those who knew her well referred to her admiringly as the Queen of Wall Street due to her willingness to lend freely and at reasonable interest rates to financiers and city governments during financial panics. Two days after her death on July 3, 1916, The New York Times paid tribute to Green:
It was that Mrs. Green was a woman that made her career the subject of endless curiosity, comment, and astonishment Her habits were the legacy of New England ancestors who had the best of reasons for knowing "the value of money," for never wasting it, and for risking it only when their shrewd minds saw an approach to certainty of profit. Though something of hardness was ascribed to her, that she harmed any is not recorded, and victims of ruthlessness are usually audible That there are few like her is not a cause of regret; that there are many less commendable, is one. As a highly successful investor, with a Wall Street office, she was unusual for being a woman in a man's world. Unwilling to participate in New York City high society, conspicuous consumption, or business partnerships, she may have been eccentric and curt with the press but she was a pioneer of value investing, and her willingness to make low rate loans (with her well tended reserves of currency) in place of the failing banks during the Panic of 1907 helped bail out Wall Street, New York City, and the United States economy. Nonetheless, she was seen in her widowhood as an odd miser all in black, sometimes referred to sensationally as the Witch of Wall Street, and later the Guinness Book of World Records even named her the "greatest miser," for a time. Stories that were often cited include her refusal to buy expensive clothes, pay for hot water, and her habit of wearing a single dress that was replaced only when it was worn out. Later evaluations have seen her as perhaps eccentric, but mostly out of step with the excesses of the Gilded Age wealthy, and the contemporary expectations for women, especially of her class.
Грин ханымның мансабының ең қызықты, талқыға салынған және таң қалдырған себебі – ол әйел еді. Оның мінез-қалпы Жаңа Англиядан келген ата-бабаларының мұрасы, олар "ақшаның құнын" жақсы білген, оны ысырапқа жібермеген және пайда табуға сенімді болғанда ғана тәуекелге салған. Оған кейбір қаталдық таңылғанмен, ешкімге зиян келтіргені тіркелмеген, ал қатыгездіктің құрбандары әдетте дауыстайды. Оған ұқсас адамдардың азы болуы өкінішті емес; керісінше, одан да жаман адамдардың көп болуы алаңдатарлық. Уолл-стритте кеңсесі бар, өте табысты инвестор ретінде ол әйел болғандықтан ерлер әлемінде ерекше көзге түсті. Нью-Йорктің жоғары қоғамына қатысуға, ысырапшылдыққа немесе бизнес серіктестіктеріне баруға құштар емес, ол баспасөзбен эксцентрикалық және тікелей сөйлеуі мүмкін еді, бірақ құндылыққа инвестиция салудың алғашқы жақтасы болды. 1907 жылғы дағдарыс кезінде банктердің орнына төмен пайызбен несие беруге дайындығы (оның мұқият сақталған ақша резервтерімен) Уолл-стритті, Нью-Йорк қаласын және АҚШ экономикасын құтқаруға көмектесті. Дегенмен, ол жесірлік кезінде қара киім киген, кейде "Уолл-стрит сиқыры" деп аталатын, ал кейінірек Гиннестің рекордтар кітабы оны бір кезде "ең үлкен қанағатшыл" деп атады. Оның қымбат киім сатып алмауы, ыстық суға ақы төлемеуі және тозығы жеткенше ауыстырылмайтын бір киім киюі жиі айтылатын оқиғалардың бірі еді. Кейінгі бағалаулар оны эксцентрикалық деп санайды, бірақ көбінесе "Алтын ғасырдың" байлығының шектен шығуымен және әйелдерге, әсіресе оның сыныбына қойылған қазіргі заманғы талаптармен үйлеспейтін.
the American businesswoman
Hetty Green (November 21, 1834 – July 3, 1916), was an American businesswoman and financier known as "the richest woman in America" during the Gilded Age. Those who knew her well referred to her admiringly as the Queen of Wall Street due to her willingness to lend freely and at reasonable interest rates to financiers and city governments during financial panics. Two days after her death on July 3, 1916, The New York Times paid tribute to Green:
It was that Mrs. Green was a woman that made her career the subject of endless curiosity, comment, and astonishment Her habits were the legacy of New England ancestors who had the best of reasons for knowing "the value of money," for never wasting it, and for risking it only when their shrewd minds saw an approach to certainty of profit. Though something of hardness was ascribed to her, that she harmed any is not recorded, and victims of ruthlessness are usually audible That there are few like her is not a cause of regret; that there are many less commendable, is one. As a highly successful investor, with a Wall Street office, she was unusual for being a woman in a man's world. Unwilling to participate in New York City high society, conspicuous consumption, or business partnerships, she may have been eccentric and curt with the press but she was a pioneer of value investing, and her willingness to make low rate loans (with her well tended reserves of currency) in place of the failing banks during the Panic of 1907 helped bail out Wall Street, New York City, and the United States economy. Nonetheless, she was seen in her widowhood as an odd miser all in black, sometimes referred to sensationally as the Witch of Wall Street, and later the Guinness Book of World Records even named her the "greatest miser," for a time. Stories that were often cited include her refusal to buy expensive clothes, pay for hot water, and her habit of wearing a single dress that was replaced only when it was worn out. Later evaluations have seen her as perhaps eccentric, but mostly out of step with the excesses of the Gilded Age wealthy, and the contemporary expectations for women, especially of her class.
Ерте балалық шағы
Генриетта ("Хетти") Хоуленд Робинсон 1834 жылы Массачусетс штатының Нью-Бедфорд қаласында, Эдвард Мотт Робинсон мен Эбби Хоулендтің қызы ретінде, қаладағы ең бай кит аулаушылар отбасында дүниеге келді. Оның отбасы мүшелері квакерлер болған, олар үлкен кит аулау флотына ие болды және Қытай саудасынан пайда тапты. Оның кішкентай інісі нәресте кезінде қайтыс болды. Екі жасында Хетти әкесінің әкесі Гидеон Хоуленд пен Сильвия тәтесімен бірге тұруға жіберілді. Хетти әкесі үшін қор бағасын және коммерциялық есептерді оқып, оның кейбір бизнес әдістерін үйренді. 10 жасында Хетти Сандвичтегі Элиза Уингтің пансиондық мектебіне оқуға түсті. Гидеон қайтыс болғаннан кейін Хеттидің әкесі Исаак Хоуленд кит аулау фирмасының басшысы болды, және Хетти әкесінің іс-әрекеттерін үлгі етіп алуға кірісті. Гидеонның және әкесінің ықпалынан, және мүмкін анасы үнемі ауырып жүргендіктен, ол әкесіне жақын болды және алты жасында оған қаржылық құжаттарды оқыды. Хетти бухгалтерлік кітаптарды оқып, тауарлармен сауда жасауды үйренді. 13 жасында Хетти отбасылық есепші болып жұмыс істеді. Хетти мүліктің кішірек бөлігі үшін (шамамен 600 000 доллар) сотта келісім жасады, ол сенімділікпен басқарылды. Сот процестерінен шаршап, Хеттидің туыстары Робинсон мен Манделл ісі бойынша оны жалған көрсетуге айыптауға тырысқандары туралы алаңдағандықтан, олар Лондонға көшіп, Лэнгхэм қонақүйінде тұрды. Хетти мен Эдвард Грин 1867 жылдың 11 шілдесінде үйленгеннен кейін көп ұзамай АҚШ-тан Лондонға кетті. Олардың екі баласы – Эдвард Хоуленд Робинсон Грин (Нед деп аталды) және Харриет Сильвия Энн Хоуленд Грин Уилкс (Силвия деп аталды) Лондон қаласында дүниеге келді: Нед 1868 жылдың 23 тамызында, ал Силвия 1871 жылдың 7 қаңтарында.
Инвестициялық мансап
Грин өзінің инвестициялық стратегиясын қарама-қарсы ұстанып, өз сөзінде: "Мен бағасы төмендегенде және ешкім алғысы келмейтін нәрселерді сатып алам. Оларды құны көтерілгенше сақтаймын, адамдар оларды алуға асығады. Менің ойымша, бұл кез келген табысты бизнестің құпиясы". Грин әкесінің сенім қорынан түскен табысты, әкесінің ізін басқандай, тағы да Азамат соғысы облигацияларына салды, олар алтынмен жоғары табыс әкелді және теміржол акцияларымен толықтырылды. Лондонға келген алғашқы жылы оның жылдық табысы 1,25 миллион долларды құрады, ал бір күні ол 200 000 долларға дейін тапқан. Грин былай деді: "Мен төменнен кіріп, жоғарыдан шығуға сенемін. Мен теміржол акцияларын немесе ипотекалық облигацияларды сатып аламын. Егер біреуге керек болмағандықтан жақсы нәрсе арзанға түссе, мен одан көптеп сатып алып, жасырамын". Оның инвестициялық стратегиясын, мүмкін, "арзанға сатып ал, қымбатқа сат" деген қағидамен ең жақсы сипаттауға болады. Хетти Азамат соғысы кезінде сатып алған, бағасы төмендетілген гринбактарының құны 1875 жылы Конгресс оларды алтынмен қамтамасыз ететін заң қабылдағанда артты. Хетти өзінің инвестициялық философиясы туралы: "Инвестицияға шешім қабылдамас бұрын, оның барлық ақпаратын іздеймін", – деді. Паникаға дейін бірнеше жыл бойы Грин үлкен ақшалай резерв жинады. 1907 жылғы қазан айындағы паника кезінде Грин қаржыгерлерге және Нью-Йорк қаласына дағдарыстан шығу үшін жан-жақты көмек қолы созды. Ол сондай-ақ дағдарыстың ең қызу шағында Дж. Пирпонт Морган және жетекші банк басшыларымен өткен маңызды кеңеске қатысқан жалғыз әйел болды.
Инвестициялық стратегия
Грин өзінің көптеген істерін Нью-Йорктегі Seaboard National Bank кеңселерінде жүргізді, құжаттарымен толтырылған сандықтар мен чемодандармен қоршалған; ол жеке кеңсе үшін жалдау ақысын төлегісі келмеді. Әдеттегі қарапайым киімінен (көбінесе ықшамдықтан туындаған, бірақ, мүмкін, квакерлік тәрбиесімен де байланысты) оған "Уолл-стриттің қарапайым әйелі" деген лақап ат қойылды. Фишердің пікірінше, эксцентрикалық болмысына қарамастан, Грин көп жағынан сол кездегі Уолл-стриттегі әріптестерінен жақсы инвестор болған. Грин күрделі пайыздың күшін жақсы түсінген, ал оның жылына 6% тұрақты, шағын табысқа және салымды өмір салтына назар аударуы Джесси Ливермор сияқтылардың байлығынан гөрі тұрақтырақ болды, олар үлкен сомалар таба білгенмен, шамадан тыс шығындар мен жоғары тәуекелді инвестициялар салдарынан банкротқа ұшырады.
Экономиялық
Хети Гриннің үнемділігі аңызға айналған, бірақ көбінесе дұрыс түсінілмеген. Алтын ғасыр – ол шектен тыс ізгіліктерімен танымал дәуір болды, ал Хети Грин осыған қатысудан бас тартқан аз ғана инвесторлардың бірі еді. Дегенмен, журналистер оның үнемділігін оның қиыншылдығының белгісі ретінде көрсетіп, шындығында оның инвестициялық стратегиясында маңызды рөл атқарғанын ескермеді. Бұқаралық ақпарат құралдарындағы жағымсыз бейнелеулерге мысал ретінде, ол ешқашан жылытуды қоспаған және ыстық суды пайдаланбағандығы туралы хабарлар келтірілді. Ол сондай-ақ бір қара көйлек киіп, тозғанша алмастырмаумен де танымал болды. Одан әрі, ол кір жуушыға көйлектің ең кір бөліктерін ғана (шеттерін) жууды бұйырған, бұл сабынға жұмсалатын ақшаны үнемдеу үшін жасалған. Бірақ ең ауыр айып – ол ұлының жараланған аяғын емдемегендігі, нәтижесінде аяғы кесілгендігі туралы болды. Мұның дәлелі ретінде оның бір ғана дәрігерді қабылдаудан бас тартуы көрсетілді. Алайда, Гриннің ұлын емдеу үшін көп шығын жұмсағаны және көп күш салғанына мол дәлелдер бар. Бұл бірнеше маманға қаралуды және оның күтімі үшін уақытша тұрғын үйін ауыстыруды қамтыды. Гриннің үнемділігі оның квакерлік тәрбиесінің де көрінісі болды. Бір тілші оның қымбат қонақ үйде неге аз уақыт өткізгенін сұрағанда, ол: «Жас адам, мен квакермін және осы діннің қағидаларын сақтауға тырысамын. Сондықтан мен қарапайым киініп, тыныш өмір сүремін. Басқаша өмір маған ұнамас еді», – деп жауап берді. Соңында, Гриннің үнемділігі оның инвестициялық стратегиясы үшін өте маңызды болды, себебі ол қаржылық дағдарыс кезінде активтерді сенімді түрде сатып алуға мүмкіндік берді, өйткені ол минималды тұрмыстық шығындармен өмір сүруге дайын болды.
Халықтық мәдениетте
Гети Грин Джордж М. Коханның «Содан кейін мен өмірмен қанағаттанатын болар едім» әнінде еске алынады. Ол сондай-ақ The Decemberists тобының «Calamity Song» әнінде де еске алынады. «The She Wolf» (1931) және «You Can't Buy Everything» (1934) фильмдері Гриннің өміріне негізделген, оларды австралиялық актриса Мэй Робсон сомдаған, ашкөз миллиардер әйелдер туралы туындылар.