Кіріспе

Норвегия баптистер одағы (Det Norske Baptistsamfunn) – Норвегиядағы баптисттік христиан дін тобы. Ол Баптистердің Дүниежүзілік Одағына қатысты. Штаб-пәтері Стабек қаласында орналасқан.

Алғашқы қауымдар

Норвегиядағы алғашқы баптист Енок Ричард Хафторсен Свее болды. Ол Оркангердегі гаугиандық отбасында өскен, 1837 жылы миссионерлік оқудан өту үшін Копенгагенге көшіп барды. Сол жерде ол баптистердің бір тобымен танысып, келесі жылы Данияның алғашқы баптистік қауымын құруға қатысты. Ол кезде бұл заңсыз еді. 1842 жылы Свее Оркангерге оралып, бір жылдан кейін қайтыс болды, Норвегияда қауым құрмады. Норвегия Парламенті 1845 жылғы 16 шілдеде Норвегия шіркеуінен тыс христиан қауымдарын құруға рұқсат беретін Диссидент заңын қабылдады. Швед баптисі Фредерик Олаус Нильсон 1851 жылдан бастап бірнеше рет Норвегияға келді, бірақ оның уағыздауы нәтижесіз болды. Одансе қаласынан шыққан даниялық уағыздаушы Фредерик Л. Римкер қауым құруда табысқа ие болды. Дания қауымы оны Норвегияға уағыздауға жіберді. Ол Скиенге 1857 жылғы 21 қыркүйекте келді және әртүрлі еркін шіркеулерде уағыздай бастады. Ол көршілес қалаларға да сапарлады. Карл Гундерсен Конгерод 1858 жылғы 25 желтоқсанда Норвегияда шомылдырылған алғашқы баптист болды. 1860 жылғы 22 сәуірде аймақта тоғыз баптист болды және Порсгрунн мен Солумда баптистік қауым құрылды. Римкер АҚШ-тағы қауымдардың жарналары арқылы қаржыландырылып, 1862 жылға дейін уағыздау мен саяхаттауды жалғастырды. Ол 1860 жылғы 14 қарашада Ларвик баптистік қауымын және 1862 жылғы 31 тамызда Крагеро баптистік қауымын құруға көмектесті. 1862 жылы Левангерде баптистер қауымы құрылды. Норвегияға жаңа уағыздаушылар келді және 1860 жылдары бұл мәселе кеңінен таралды. Эйдсволь баптистік қауымы 1864 жылғы 29 тамызда, ал Мелумда 1865 жылғы 25 желтоқсанда құрылды. 1867 жылы 14 тамызда Арендалда қосымша қауымдар құрылды, содан кейін 1870 жылы Берген, Тромсё және Тведестранд қауымдары құрылды. Екі жылдан кейін Лангесунд, Рисор және Тронхейм қалаларында қауымдар құрылды. Басты назар елорда Кристианияға (қазіргі Осло) ауысты. Швед пасторы Свен Свенссон баптистік миссионерлік қоғам (BMS) қаржыландыратын қалаға барып, 1874 жылы қауым құруға көмектесті. Бұл жеке жанжалдардың тақырыбы болды және қауымның бір бөлігі адвентистік шіркеудің пайдасына бөлінді, ал ұйым 1880 жылы таратылды. Барлық қауымдар, тіпті алты мүшеден кем болмасын, Диссидент заңымен қамтамасыз етілген қорғаныс аясында дербес конфессиялар ретінде құрылды. Бірінші ұлттық конференция 1877 жылғы 6-8 шілдеде Берген қаласында өтті. Баптистердің саны алғаш рет есептелді, 1867 жылдың соңында барлығы 511 адам болды. Ұйымдастырудың басты нәтижесі - ортақ жексенбілік мектеп оқу бағдарламасын құру үшін комитет құру болды. Кездесудің тағы бір нәтижесі - Адельфияның, пасторлар қауымдастығының құрылуы болды. Норвегияның баптистер одағын құру туралы ресми шешім келесі жылы Тронхеймде өткен екінші ұлттық конференцияда қабылданды. Оған сегіз қауымнан он үш делегат қатысты. Тоғыз қауым одаққа қосылды; қалған алтысы конференцияға қатыспағандықтан немесе одақ қауым істеріне араласады деп қорыққандықтан, қатысудан бас тартты. Алғашқы қауымаралық бюллетень - бұл 1879 жылы Г. Губерт алғаш рет шығарған Palmebladet. Үш жылдан кейін "Салмер ог Санг" ән кітабы жарық көрді. Адельфия 1880 жылы Unions Banneret ұлттық жаңалықтарын жариялай бастады. Осы бастамалар кәсіподақ баспа кеңсесін құруға әкелді, Den evangeliske Bok & Traktatforening. Норвегиядағы баптистік қауымдар Америка баптистік миссионерлік одағы (ABMU) арқылы Англиядағы BMS және АҚШ-тағы скандинавиялық экспатриант қауымдармен тығыз қарым-қатынаста болды. Соңғысы негізінен Миннесотада шоғырландырылған. Алдымен ортақ скандинав семинариясын құрғаннан кейін ол бөлініп, Чикагодағы Морган Парк қауымдастығында баптисттер одағының теологиялық семинариясының (кейіннен Чикаго университеті діни мектебіне айналды) бөлігі ретінде норвег-дандық семинариясы құрылды. Бұл американдық баптистер қауымымен байланыс жасаудың негізгі нүктесі болды. 1884-1910 жылдар аралығында семинарияға 42 норвег қатысқан. Семинарияның құрылуы Норвегияның баптистік қауымдары мен АҚШ-тың орта батысындағы қауымдардың арасында тығыз байланыс орнатты; бұл жаңа шабыт көзі болды. 1885 жылы пасторлар тағайындала бастағанда, маңызды қадам жасалды. 1886 жылы баптистік қауымдардың саны он сегізге жетті, бірақ мүшелерінің саны 1335 адаммен айтарлықтай өсті. Он жылдан кейін бұл қауым 26 қауымға, 2132 адамға өсті. 1902 жылы бұл қауым 35 қауымға, 2900 мүшеге жетіпті. 1890 жылы BMS 1892 жылдан бастап Норвегиядағы жұмыстарға барлық қаржылық қолдауды тоқтататынын мәлімдеді. Олар Норвегияны миссионерлік жер ретінде қарастырмайтындықтарын және жұмысқа қабылдау азайғанын айтты. Сондай-ақ, қауымдар өздерінің операцияларын қаржыландыруға қабілетті болуы керек екенін мәлімдеді. Норвегияның баптистер одағы осылайша норвегиялық экспатриант қауымына жүгінді. ABMU одаққа қолдау көрсетуге келісті, егер норвегиялықтар американдық ұйымның теологиясына сәйкес уағыздаса және норвегиялық халықаралық миссионерлер ABMU-ны ұсынуы керек болса. Норвегия баптистік теологиялық семинариясы 1910 жылы құрылды, бұл пасторлар мен миссионерлердің алғаш рет ел ішінде білім алуына мүмкіндік берді. Олаф Й. Ейе алғашқы ректор болып тағайындалды және ол 1943 жылы қайтыс болғанға дейін осы қызметте болды. Семинария жақын арада бакалавр дәрежесін ұсынды. 1915 жылы жылдық конференцияда жеке норвегиялық миссия құрылды. Қаржы жинау нәтижесінде Бернхард Олбу Бельгиялық Конгоға сапарлады. Норвегия баптистік миссионерлері алғаш рет ABMU-ның қамқорлығында болмай сапарлаған оқиға осы болды. Бірінші дүниелік соғыс салдарынан ол 1918 жылға дейін сапарлай алмады. Жұмыс Бас Уэле ауданында, әсіресе Билі және Монга елді мекендерінде шоғырландырылды. Желі бірте-бірте кеңейтілді және 1970 жылдарға қарай Бондо, Буту, Ликати және Ндуда қосымша миссионерлік станциялар пайда болды. 1945 жылға қарай Конго миссиясы 3000 жаңа мүшелерді шомылдырды. Норвегия баптистік әйелдер қауымы 1916 жылы қауымдар арасында әйелдер жұмысын үйлестіру үшін құрылды. Бұл уағыздау және миссия, сондай-ақ жылдық семинарларды қамтыды. Норвегия баптистік жастар қауымы 1922 жылы әр қауымдағы жастар қауымдарының қызметін үйлестіру үшін құрылды. 1921 жылдан бастап жергілікті қауымдар Хоннингсвогта балықшылар үйін іске қосты. Солтүстік Норвегиядағы сөзді таратуға жасалған тағы бір әрекет "аралдар миссиясы" арқылы жүзеге асты. Жағалаудағы шағын елді мекендерге, тұрақты шіркеу қызметтері жоқ жерлерге қайықтармен жетілді. Норвегия, Дания және Швеция баптистік одақтары 1946 жылы Сан-Францискода скандинавиялық теңізшілер миссиясын құрды. Көптеген ең кішкентай қауымдар шіркеу мен пастор жалақысын қаржыландыруда қиындықтарға тап болды. Кейбір қауымдар бұл мәселені пасторды жартылай штатқа алу арқылы немесе оның жұбайының жұмысы арқылы қаржыландыру арқылы шешті. Қалай болғанда да, жалақы білім деңгейіне қарағанда салыстырмалы түрде төмен болды. 1960 жылдардан бастап "жалақы қоры" құрылды, онда ірі қауымдар кішкентай қауымдардағы пасторлардың жалақысын субсидиялады. Баптистік зерттеу кеңесі 1972 жылы оқу үйірмелерін жариялау үшін құрылды. Оппдал баптистік қауымы 1986 жылы одақтан шықты. 1980 жылдардың ортасында одақ үлкен экономикалық қиындықтарға және үлкен дефицитке тап болды. Еуропалық баптистік федерациясының конгресі 1994 жылы Лиллехаммерде, одақтың ұйымдастыруымен өтті. Шараға Хакон залында 4000 делегат қатысты. Одақ 1996 жылғы 19 ақпанда өзінің веб-сайтын іске қосты. Banneret 2004 жылы қайта ұйымдастырылды және апталық газеттен айлық журналға айналды. 2009 жылы ол Baptist.no деген атты алды. Осло...

Ұйым

Одақта 97 қауым бар. Мүшелік одаққа емес, жеке қауымға тікелей байланысты. Бұл қауымдар әлсіз қауымдастық принципіне негізделген, өздерінің жетекшілерін сайлайтын дербес ұйымдар. Сондықтан одақ үйлестіруші ұйым қызметін атқарады. Қауымдар бес аймақтық ауданға бөлінген, әр ауданының өз басқармасы бар. Одақ жыл сайынғы жиналысын өткізеді, онда әр қауымнан өкілдер қатысады. Бұл орган одақтың жоғарғы билігін ұстап тұрады. Ол бас кеңес, басқа комитеттерді тағайындайды, сондай-ақ экономика, мекемелер және жоспарларға қатысты түрлі мәселелерді қарастырады. Бас кеңсесі Ослодан тыс, Барумдағы Стабекк қаласында орналасқан. Одақтың бас хатшысы Терье Аадне басқаратын жеті қызметкерден тұратын басқару аппараты бар. 2023 жылы қауым жариялаған санақ бойынша, одақта 103 шіркеу және 6 651 мүше бар.

Мекемелер

Норвегияның Лидерлік және теология мектебі – Баптисттер одағы мен «Филадельфия Осло» пентекост шіркеуінің бірлескен аккредиттелген колледжі. Норвегияның білім беру сапасын қамтамасыз ету агенттігімен бекітілген, ол басшылық және теология бойынша үш жылдық бакалавр дәрежесін, сондай-ақ христиантану бойынша бір жылдық курс ұсынады. Ресми талап болмаса да, көптеген пасторлар осы колледжде төрт жылдық теологиялық білім алған. «Холтекилен» халық орта мектебі Стабек қаласында орналасқан және 85 оқушыны білім береді. Онда алты бағыт бар: музыка, сән/дизайн, туризм, кино/фотография, көше социологиясы және этика/тұрақтылық. Одақ ай сайын «Баптист» журналын шығарып, оны барлық қауым мүшелеріне таратады.