Діни ағымдарға жатпайтын христиандық шіркеулер: тарихы, негізгі қағидалары, тәуелсіздігі және қазіргі кездегі дамуы. Евангелизм, қалпына келтіру қозғалысы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Діни ағымға жатпайтын шіркеулер
Churches which are not aligned to a Christian denomination
Ағымсыз христиандық (немесе ағымсыз христиандық) – бұл шіркеулер мен жеке христиандардан тұрады, олар әдетте басқа христиан қауымдастықтарының діни сенімдерінен (конфессионализмінен) немесе догмаларынан (кредолизмінен) алшақтап, нақты бір христиан ағымымен ресми түрде байланыспайды. Солтүстік Америкада 18 ғасырда Қайта жаңғырту қозғалысы арқылы пайда болған ағымсыз христиандық, оның жақтастары өздерін жай ғана "христиандар" және "Мәсіх шәкірттері" деп атады. Stone Campbell Қайта жаңғырту қозғалысы арқылы пайда болған алғашқы ағымсыз христиан шіркеулері Мәсіх шіркеулері немесе Мәсіх шіркеуі (Мәсіх шәкірттері) сияқты бірлестіктермен байланысты. Ағымсыз шіркеулер қауымдық басқаруды (конгрегационалистік саясатты) ұстанады, әрбір жергілікті шіркеу тәуелсіз болады, мысалы, ковбой шіркеулерін қарастырайық. Көбінесе Мәсіх шіркеулері сияқты еркін бірлестіктерде жиналады, немесе басқа жағдайларда Чак Смит құрған Кальварий шіркеуі бірлестігі сияқты жеке пасторлардың күшімен құрылады. Олардың көпшілігі тарихи ағымдармен байланыспағанмен, көптегендері евангелистік христиандықтың бір түрін ұстанады. Кейбір ағымсыз шіркеулерде ақсақалдар басшылық етсе де, ағымсыз шіркеулер соңғы кезде Елшілердің істері 29 желісі сияқты ұйымдарда қарқынды өсіп келеді.
Nondenominational Christianity (or non denominational Christianity) consists of churches, and individual Christians, which typically distance themselves from the confessionalism or creedalism of other Christian communities by not formally aligning with a specific Christian denomination. In North America, nondenominational Christianity arose in the 18th century through the Restoration Movement, with followers organizing themselves simply as "Christians" and "Disciples of Christ". refn|group=note|The first nondenominational Christian churches which emerged through the Stone Campbell Restoration Movement are tied to associations such as the Churches of Christ or the Christian Church (Disciples of Christ). Nondenominational churches adhere to congregationalist polity, every local church is independent, take for example cowboy churches. Often congregating in loose associations such as the Churches of Christ, or in other cases founded by individual pastors such as Chuck Smith's Calvary Chapel Association, few are affiliated with historic denominations, but many adhere to a form of evangelical Christianity. Though some non denominational churches have elder ruled non denominational churches have grown quite recently within networks like Acts 29.
Тарих
Конфессиялық емес христиандық алғаш рет 18 ғасырда Стоун-Кэмпбелл қозғалысының қалпына келтіру арқылы пайда болды, оның жақтастары өздерін жай ғана "христиандар" және "Мәсіх шәкірттері" деп атады. 21 ғасырда, әсіресе АҚШ-та, конфессиялық емес қауымдастар айтарлықтай және үздіксіз өсімді бастан кешірді. Егер оларды бір топқа біріктірсек, 2010 жылы конфессиялық емес шіркеулер АҚШ-тағы Рим католик шіркеуінен және Оңтүстік баптистер конвенциясынан кейін үшінші ірі христиандық топты құрады. Азияда, әсіресе Сингапур мен Малайзияда, 1990 жылдардан бері осы шіркеулердің саны да артып келеді.
Nondenominational Christianity first arose in the 18th century through the Stone Campbell Restoration Movement, with followers organizing themselves simply as "Christians" and "Disciples of Christ". Nondenominational congregations experienced significant and continuous growth in the 21st century, particularly in the United States. If combined into a single group, nondenominational churches collectively represented the third largest Christian grouping in the United States in 2010, after the Roman Catholic Church and Southern Baptist Convention. In Asia, especially in Singapore and Malaysia, these churches are also more numerous, since the 1990s.
Сипаттамалары
Конфессиялық емес шіркеулер, анықтамасы бойынша, не өздерінің негізінен қалағандықтан, не болмаса тарихының белгілі бір кезеңінде бастапқы деноминациясынан бөлінгендіктен, христиандықтың нақты бір ағымымен байланысты болмайды. Деноминациялық қауымдар сияқты, конфессиялық емес қауымдар да мөлшері, құлшылық ету жолдары және басқа да ерекшеліктері жағынан әртүрлі болады. Тәуелсіз болғанымен, көптеген конфессиялық емес қауымдар кеңірек қауымдар желісімен байланысуды қалайды. Конфессиялық емес шіркеулер әсіресе ірі шіркеулерде (мега шіркеулерде) жиі кездеседі. Жаңа харизматикалық шіркеулер көбінесе өздерін анықтау үшін "конфессиялық емес" терминін пайдаланады. Кейбір конфессиялық емес шіркеулер тек христиандыққа ғана жатады.
Nondenominational churches are by definition not affiliated with any specific denominational stream of Christianity, whether by choice from their foundation or because they separated from their denomination of origin at some point in their history. Like denominational congregations, nondenominational congregations vary in size, worship, and other characteristics. Although independent, many nondenominational congregations choose to affiliate with a broader network of congregations. Nondenominational churches are particularly visible in the megachurches. The neo charismatic churches often use the term nondenominational to define themselves. Some non denominational churches identify solely with Christianity.
Сын
Бостон университетінің дінтанушы ғалымы Стивен Протеро конфессиялық емес көзқарас христиандықтың бастапқыда түрлі конфессияларға бөлінуіне себеп болған негізгі теологиялық және рухани мәселелерді "христиандық бірлік" маңдайшасының артында жасырады деп санайды. Ол конфессиялық емес көзқарас христиандықтың – және тіпті барлық діндердің – шіркеуге қатысты мәдениет пен руханилықтың күрделіліктерін қарастырудың орнына, жайлы "жалпы морализмге" құлауына ықпал етеді деп аргументтейді. Протеро сондай-ақ, бұл Киелі кітаптарды білуді нашарлатады, діни сауаттылықты төмендетеді және дінаралық түсініспеушіліктер мен қақтығыстар ықтималдығын арттырады деп мәлімдейді. Экуменизмді қолдайтын баптист теологы Стивен Р. Хармон "конфессиялық емес шіркеу дегеннің өзі жоқ" дейді, себебі "конфессиялық емес шіркеу ғибадатта не болатыны, кім және қалай крещениеден өтетіні, қалай және қандай түсінікпен қасиетті тамақтанатыны, не үйрететіні, діни қызметкерлері кім және қалай тағайындалатыны, сондай-ақ басқа шіркеулермен қалай қарым-қатынас жасайтыны туралы шешім қабылдағанда, бұл шешімдер шіркеуді нақты конфессиялық дәстүр ағынына енгізеді". Хармон христиан бірлігіне жетудің ең жақсы жолы – конфессиялық дәстүрлер арқылы екенін айтады, өйткені әрқайсысы "шіркеудің католиктігімен тарихи байланысқа ие, ал конфессиялар өзінің ерекше католиктік үлгілерін бөліскенде біртұтастыққа қадам басамыз". Пауу конфессиялықты "христиандықты біріктіретін және сақтайтын күш, ерекше теологиялық дәстүрлерді дамытып, оны алға жылжытатын" фактор деп есептейді (мысалы, Веслиандық дәстүрді методист конфессиялары қолдайды).
Boston University religion scholar Stephen Prothero argues that nondenominationalism hides the fundamental theological and spiritual issues that initially drove the division of Christianity into denominations behind a veneer of "Christian unity". He argues that nondenominationalism encourages a descent of Christianity—and indeed, all religions—into comfortable "general moralism" rather than being a focus for facing the complexities of churchgoers' culture and spirituality. Prothero further argues that it also encourages ignorance of the Scriptures, lowering the overall religious literacy while increasing the potential for inter religious misunderstandings and conflict. Steven R. Harmon, a Baptist theologian who supports ecumenism, argues that "there's really no such thing" as a nondenominational church, because "as soon as a supposedly non denominational church has made decisions about what happens in worship, whom and how they will baptize, how and with what understanding they will celebrate holy communion, what they will teach, who their ministers will be and how they will be ordered, or how they relate to those churches, these decisions have placed the church within the stream of a specific type of denominational tradition". Harmon argues that the cause of Christian unity is best served through denominational traditions, since each "has historical connections to the church's catholicity and we make progress toward unity when the denominations share their distinctive patterns of catholicity with one another". Pauw considers denominationalism to be a "unifying and conserving force in Christianity, nurturing and carrying forward distinctive theological traditions" (such as Wesleyanism being supported by Methodist denominations).